Lóštna šulska hodźina

pjatk, 23. julija 2021 spisane wot:
Foće: Pětr Šołta
Štwórty lětnik Ralbičanskeje zakładneje šule mě­ješe minjenu wutoru lóštnu šulsku hodźinu: Judith Wjenkec a Pětr Šołta před­stajištaj tam knihu „Hódaj a směj so!“, za kotruž běštaj sej hódanč­ka wumysliłoj a žorty zezbě­rałoj. Hólcy a hol­cy smě­dźachu někotre žorty z knihi před­čitać a je po tym ze znam­ka­mi hód­noćić. Wězo dyr­bja­chu někotre hó­dančka tež prawje wuhódać. Na kóncu wulosowaštaj awto­raj (zestajerjej) nowostki hišće jedyn eksemplar. Wšitcy druzy móžachu sej knihu hnydom na městnje kupić, tak zo je nětko wo zabawu w prózdninach postarane.  Pětr Šołta

Dyrdomdej na kupje

pjatk, 23. julija 2021 spisane wot:

Wosebity pućowanski dźeń dožiwili su šulerjo 5. lět­nika Wóslinčanskeje ewangelskeje srjedźneje šule, a to na kulturnej kupje Einsiedel. Tónle wulět běchu hižo loni w septembrje planowali. A tuž su dołho čakali, prjedy hač móžachu swoje nachribjetniki spakować. Ale što to? Rano so dešćowaše. Čim bliže pak cilej běchu, ćim bóle so njebjo rozswětleše. A tak njesteješe zabawnemu dnjej ničo na puću. Ćmowe chódby, bajkowy hród abo šćežki wysoko mjez štomami běchu wulki dyrdom­dej. K wobjedu zetkachu so wšitcy w hosćencu „Baumstamm­lokal“. Tam sydachu jědźe, kotrež njeběchu Wóslin­čenjo dotal hišće ženje woptali. Abo su wam pomoffle znate? Na to podachu so na druhe koło po kupje. Zbožowni so wšitcy zaso na dompuć nastajichu. Tekst a foto: Daniela Jawinski

Što je poprawom playground?

pjatk, 23. julija 2021 spisane wot:
Njeje scyła lochko sej rejwanske pozy, to rěka figury, spomjatkować. Fota: Feliks Haza (3), Milenka Rječcyna (1)

Jendźelske słowo play­ground rěka telko kaž hraj­kanišćo. Tam wšak wšitcy rady smy: dźěći, młodostni a – zdźěla tež starši a samo dźědojo a wowki. To wědźa toho­runja rejwarjo z Drjež­dźan. Tak je sej Helena Fernandino mysliła, zo dyrbjeli rejwarjo na hraj­kanišćach rejwać. Jim so mjenujcy runje tak dźe kaž wam. Hdyž so nje­hibaš, potom so dale a hubjeńšo hibaš. Leon a Alba staj tuž ze šulerjemi Worklečanskeje šule krótko do lětnich prózdnin wšelake rejwanske kroki zwučowałoj. K tomu dyrbjachu so na wšelke hry koncentrować. Na šulskim dworje su rej­warjo a šulerjo skónčnje hro­madźe hrali. Abo byšće wy stejo wostać chcyli, hdyž słyšiće Mašu wołać: „Zaječko w dólčku“ abo „Wo­heń, woda, pěsk“? Njeje scyła dołho trało, a na šul­skim dworje so dźěći chowachu abo so honjachu. Nadźi­­jomnje su sej wšitko derje spo­mjat­kowali, zo móža tež w prózd­ninach po hraj­ka­ni­šćach rejujo wul­ke wje­selo měć.

Lotka a Sophia pola floristki

pjatk, 16. julija 2021 spisane wot:
Foto: Sophia BudarjecLube dźěći, Lotka je so zaso na puć podała, tónkróć do wěsteho wobchoda w Ral­bi­cach. W kóždym kućiku tu wonja, a wšitko je pisane. Mój, Lotka a Sophia, smój pola Mariany Dittrichoweje. Hižo štyrnaće lět dósta­waš w jeje Ralbičanskim wobchodźe přewšo rjane kwěćele, z kwětkow tykane abo wupytane dariki. Lotka je z pychi kwětkow cyle wobkuzłana. Jako so wona floristku Marianu za tym praša, što je ju pohnuło wobchodej dać mjeno „Kostrjanc“, wona tole praji: „To je kwětka, kotruž sym hižo jako dźěćo rady měła. Kostrjanc zwjazuje mje z Łužicu a ze začućom, zo sym doma.“ Kajke to rjane słowa. Tola tež pola Mariany přeco wšitko hładce njeběži. Jónu bě roła skóncowana. Mały wobchod a wšitke kwětki bychu nimale wulku škodu poćerpjeli. Na zbožo pak ma knjeni Dittrichowa dobrej wuši. Słyšo spodźiwny zwuk so wona dźiwaše, što tak jara šumi. Spěšnje je tuž reago­wała, a tak je so wšitko derje kónčiło. Ralbičanski kwětkowy wobchod „Kostrjanc“ je Lotku a Sophiju tak inspirował, zo stej za was, lube dźěći, mandala spřihotowałoj. Wjele wjesela při wumolowanju!

Na slědach Krabata

pjatk, 16. julija 2021 spisane wot:
Foto: Anne Menzel
Hura!! Dokelž směmy skónčnje zaso pućować, su so šulerjo 6. lětnika Wóslinčanskeje srjedźneje šule při najrjeńšim na slědy Krabata podali. Tema dnja rěkaše „Krabata dožiwić – stawizny rozumić“. W dwěmaj skupinomaj wobhladachmy sej wšitko to, štož bě w Čornym Chołmcu na ležownosći Krabatoweho młyna nastało. Nawuknyli smy při tym wjele wo žiwjenju a skutkowanju młodeho kuzłarja. Na kubłanskej šćežce su so šulerjo jako Čorny młynk, kmótr, jědnaće młynskich, kantorka a Krabat předstajili. Hrali su tež scenu, kak bě so Krabat k Čornemu młynkej dóstał. Po wobjedźe z legendarnymi butřankowymi plincami a čor­nym lodom bě naš wulět bohužel hižo nimo. Smy pak sej přezjedni – wulět do Krabatoweho raja wostanje nam hišće dołho w po­mjatku. Anne Menzel, rjadowniska wučerka 6. lětnika Křesćanskeje šule Wóslink

Fota: Bernadett Lanzyna
We Wor­kle­čan­skim horće su so dźěći kaž tež kubłarki ze šulerjemi 4. lětnika rozžohno­wali a zdobom dźak kubłarkam ­wu­­­prajili. Srjedu, 7. julija, wotměchu tuž wjesoły swjedźeń, kotryž měješe hesło „woda“. Dźěći běchu so předrasćili, a ku­błarki su je z wodowymi hrami ­pře­­kwapili. Tak dyrbjachu na přikład wodu transpor­to­wać, wodowe bomby na noze njesć a z wodu na na­stroje třěleć. Tež stacija z rjanymi nalěpkami za kožu je so dźěćom spodo­bała. Wutrobny dźak našim pilnym star­šim za jich wulki anga­žement. Team horta „K wód­ne­mu mužej“ Worklecy

Čińće sobu!

pjatk, 16. julija 2021 spisane wot:

Mytujemy

najporadźeniše rysowanki a jědnatki

rysowance a jědnatce: Hana Šmitec a Halina Hejduškecsłódny wulki lód trěbne lětnje wochłódźenje rozběži mi w hubje zymny

woda

małki čołmik

jědźe po žołmach

wětřikec hólcy jón njesu

spěšnosć


Wjeseliće so runje tak kaž my na prózdniny? Wěsće hižo, hač chceće so doma na zahrodźe wočerstwić, sej na bliske kupanišćo dojěć, po łužiskich horach krosnować abo w lěsu jahodki šćipać, snadź pak tež ... ow, zawěsće maće tež sami idejow dosć. Runje tak stej sej Hana Šmitec a Halina Hejduškec hłójčku łamałoj, što byštej wšitko w prózdninach dožiwić chcyłoj. To móžeće wotnětka hdys a hdys na stronje Dźěćiznaka widźeć. A štó wě, snadź wumysliće sej sami rysowanku abo kolažu a ju nam připósćeleće. A tajku jědnatku napisać ... to wy tola wšitcy móžeće, abo? Přidać móžeće rysowance tež baseń, žorćik abo powědančko? Wjeselimy so na waše dopisy! A za najporadźeniše smy tež myto přihotowali. Milenka Rječcyna Pósćelće wšitko hač do 15. septembra na Serbske Nowiny, Sukelnska 27, 02625 Budyšin. Hesło rěka: PRÓZDNINY 2021

Asemblaža Měrki Pawlikoweje „Žony zajimuja so em bóle za žaby, mužojo za kopańcu“ 2018, 80 x 33 x 36 cm

Čitamoj a kupujemoj knihi bjez přestaća. Knihi su naju (tele-)wizory do swěta a runje tak do nutřkowneho swěta ludźi. Jedna z minjeny čas čitanych je Jurja Kochowy dźenik „Gruben – Rand – Notizen“. Smój sej jón mjez sobu z ruki wzałoj, ­dokelž je naju do čitanja ćahnył. Tež měsacy po tym wo Kochowej knize rěčimoj, hdyž dźe wo prašenja přitomnosće, a přirunamoj swoje měnjenje z Kochowym. Při tym wjace na to njemyslimoj, zo je w němskej rěči spisana. Za naju je wona serbska kniha. Serbska literatura w němskej rěči? Hač w tym padźe tak je, abo je to scyła móžno, njech wědomostnicy rozsudźa!

Jednanje na kromje wuhlowych jamow, kaž titul praji, tak jara do čitanja njewabi. Tola čłowjek dyrbi wědźeć: Tu njeńdźe jenož wo wuhlo, dźe wo žiwjenje scyła. Dźe wo nas w našim času. Kniha móhła tež rěkać: Swójba a swět – w přewrótach časa. Jurij Koch wopisuje pri­watne ­žiwjenje we wuskim zwisku z po­litiskimi prudami. To so dźiwaš, kak sylnje po­litika do našeho swójbneho ži­wjenja ­zasahuje. Kak wona našim dźěćom jich ­powołanja nadiktuje, jich prócu wo ­zastup do sebjezastaranja.

Nowy kapitl poetiskeje kreatiwity

pjatk, 16. julija 2021 spisane wot:

Awtor rozmysluje wo swojej knize „Poetik der Metamorphose. Zu den Gedichten von Róža Domašcyna“

Mnozy čitarjo maja z basnjemi Róže Domašcyneje swoje ćeže. To ma wjacore přičiny, kotrymž so přichodnje hišće wěnuju. Zasadnje je tak, zo so lyrika Domašcyneje z wěstej poetiskej radikalitu wu­znamjenja. To drje je někotremužkuli ćerń we wóčku, dokelž so poetka starodawnych serbskich hódnotow, kaž na přikład katolskeje nabožiny abo folkloristiskich praktikow, njejima. To prosće jeje swět njeje.

nawěšk