Brüssel (dpa/SN). Statni a knježerstwowi šefojo 28 čłonskich krajow Europskeje unije su dźensa w Brüsselu wo namjeće prezidentki komisije EU Ursule von der Leyen wuradźowali, Europu hač do lěta 2015 klimje napřećo neutralnu sčinić. Hač do kónca redakciskeho časa žane wuslědki njepředležachu.

Prezident Rady EU Charles Michel bě wčera skoržił, zo trěbna podpěra za zaměr klimyneutralneje Europy hač do lěta 2050 hišće pobrachuje. Diskusija wo tym dale traje. Michel zdobom na wšitke kraje apelowaše, dołhodobne klimowe zaměry sobu zamołwić. To by wažny signal hladajo na „green deal“ komisije EU był, wón rjekny.

Pólska, Madźarska a Čěska so zaměrej spjećuja, Europu hač do 2050 klimje napřećo neutralnu sčinić. To wšak by rěkało, žanym klimje škodźacym płunam do atmosfery twochnyć njedać, abo je na někajke wašnje składować. Mjenowane kraje žadaja sej pjenježnu pomoc, zo móhli swoje jara na wuhlo wusměrjene energijowe zastaranje přetworić. Za to chcedźa wotpowědny fonds zarjadować.

Berlin (dpa/SN). Paritetiski dobroćelski zwjazk je přiběrace rozdźěle mjez bohatymi a chudymi kónčinami Němskeje zwěsćił. „Hrjebja njewobsteji dawno wjace jenož mjez wuchodom a zapadom“, rjekny jednaćel zwjazka Ulrich Schneider dźensa w Berlinje, hdźež předstajichu „Rozprawu wo chudobje 2019“.

Najebać zwjeselace zniženje wšoněmskeje kwoty chudoby na 15,5 procentow pokazuja so „wuwića w nowych problemowych kónčinach zapadneje Němskeje, kotrychž dla mamy so starosćić. Dokładnje wobkedźbujo zwěsćiš, zo je Němska w prašenju chudoby do štyrjoch dźělow pačena“, dobroćelski zwjazk konstatuje. Bohatym krajam kaž Bayerskej a Badensko-Württembergskej ze 11,8 procentami chudych napřećo stejitej Sewjero- rynsko-Westfalska a wuchod z 18 procentami chudych.

Najwjace chudych po wšej Němskej je w Poruhrskej. Z 21,1 procentom mjez 5,8 milionami wobydlerjow je Poruhrska „problemowa kónčina čisło 1“. Starosće načinja tež dźeń a wjace chudych rentnarjow.

Rady bych so zwjazkoweho prezidenta Franka-Waltera Steinmeiera prašał, hač je po wčerawšim wopyće w Połčnicy nětko mudriši. Wón chcyše mjenujcy wědźeć, čehodla je w městačku, kotremuž so hospodarsce dosć derje dźe a kotrež ma runje šěsć procentow bjezdźěłnych, při wólbach Sakskeho krajneho sejma 1. septembra nimale kóždy třeći stronu AfD wolił. Nimo toho chcyše zwjazkowy prezident Połčničanskej měšćanostce rjap skrućić, kotraž dóstawa wobstajnje hroženja swojeho dźěła dla. Njewěrju, zo ma něchtó „tu“ wotmołwu na prašenje, što ludźi na wuchodźe pohnuwa prawicarjow wolić. Hač su to stare rany z přewrótoweho časa, njespokojnosć z dźěłom politikarjow abo snadna renta po dołhim a ćežkim dźěłowym žiwjenju – wšo to zawěsće rólu hraje. Dospołnje njeakceptabelne pak su hida a wosobinske nadběhi na tych, kotřiž w komunalnym žiwjenju zamołwite dźěło na naše dobro wukonjeja. Marko Wjeńka

Za trjebane žwjenkački maja w Berlinje wot najnowšeho wosebite sćěny, na kotrež móža je ludźo zlěpić. Zawod za rjedźenje města je so po dwuměsačnym wupruwowanju rozsudźił, 25 tak mjenowanych „gum walls“ w nutřkownym měsće zarjadować. Zamołwitych hižo dołho mjerza, zo ludźo žwjenkačk cyle jednorje na dróhu plunu.

Dźewjećlětny Japanjan je test matematiki na uniwersitnym niwowje wobstał. Shogi Ando, šuler 4. lětnika w prowincy Hyogo na zapadźe kraja je tak nowy starobny rekord nastajił. Hólčec bě před lětomaj započał za test wuknyć. Swoje kmanosće chcył na dobro towaršnosće zasadźeć, na přikład w boju přećiwo woćoplenju zemje. W Japanskej dźeń a młód­še­ dźěći za šulski wuspěch trenuja. Často wužiwaja hižo do šulskeho zastupa zwon­kašulsku wuknjensku pomoc.