Berlin (dpa/SN). Tempo 120, wyše dawki na diesel, wotstronjenje pawšale za powołanskich dojězdźowarjow, wyšu mawt za nakładne awta: Zo móhła Němska swoje klimowe zaměry we wobchadźe spjelnić, je zwjazkowy wobswětowy zarjad hižo w lěću w internej rozprawje dosć drastiske naprawy namjetował, kaž nowina Süddeutsche Zeitung dźensa rozprawja.

Tak měli wšitke priwilegije wotpadnyć, na přikład pola słužbnych awtow abo pola diesela. Nadróžny popłatk za nakładne awta dyrbi wjele dróši być, pawšala za dojězdźowarjow šmórnjena. Na awtodróhach měli spěšnje limit 120 kilometrow na hodźinu wukazać, w dokumenće rěka. Tak by so dawk na diesel, kotryž ma dotal dawkowe lěpšiny, hač do lěta 2030 wo dobre 70 centow na 1,19 eurow wob liter zwyšił. Bencin by potom 47 centow dróši był.

Dokument běchu po informacijach nowinarjow hižo w juniju zestajeli, jako přihotowaše zwjazkowe knježerstwo klimowy paket. Wozjewili pak jón njejsu. Wobswětowe a wobchadne ministerstwo sej zamołwitosć za zdźěłanje namjetow mjez sobu přisuwatej.

Pomocny skutk UNO połoženje w Němskej analyzował

Berlin (dpa/SN). Prawa dźěći w zmysle konwencije UNO su w Němskej po nowym přepytowanju rozdźělnje zwoprawdźene. Němski dźěćacy pomocny skutk (DKHW) je dźensa wotpowědny „Indeks dźěćacych prawow“ předpołožił. Z nim su přepytowali, kak derje je w zwjazkowych krajach pjeć centralnych prawow dźěći zwoprawdźenych. Při tym dźe wo prawo na kubłanje, na strowotu, na přiměrjeny žiwjenski standard, na wobdźělenje kaž tež wo prawo na wólny čas, hrajkanje a wočerstwjenje.

W konwenciji UNO běchu so čłonske staty swětoweje organizacije před třiceći lětami zawjazali, dźěćom wěste zakładne prawa garantować. Staty su nimo toho přilubili, derjeměće dźěći při wšitkich na nje direktnje wusměrjenych naprawach wosebje wobkedźbować. W Němskej njeje to po informacijach dźěći škitacych organizacijow dotal dosahajcy zwoprawdźene.

Na wósliku dale pućować móhła klimowa aktiwistka Greta Thunberg po puću na swětowu klimowu konferencu w španiskim Madridźe. Nabožne towarstwo španiskeje gmejny njedaloko města To­ledo je to šwedskej aktiwistce poskićiło, přizamkujo so jeje bojej za škit klimy. „Naši předchadnicy su tónle wobchadny srědk wužiwali, a tón klimje najmjenje škodźi.“ 16lětna Thunberg bě wutoru z płachtakom z USA přijěła, zo by lětadło wobešła, a chce nětko dale do Madrida.

Něhdźe 350 wupyšenych hodownych štomikow je Thomas Jeromin w delnjosakskim Rintelnje w swojim domje nastajał, samo w kupjeli a na chódbje. Pyšić započał bě je hižo w awgusće. Material a ideje za to zběra kuchar přez cyłe lěto. Rekordny institut Němskeje je zběrku mjeztym jako­ rekord připóznał, Guinnessowa kniha nic. Wot lěta 2011 je hač do 30 000 eurow za štomiki wudał.

Washington (dpa/SN). Demokraća w Domje reprezentantow su přeswědčeni, zo „je prezident USA Donald Trump we wobchadźenju z Ukrainu swoje zastojnstwo na hrube wašnje znjewužiwał a tak narodnu wěstotu kraja wohrozył“. To zwěsćeja demokratiscy zapósłancy w rozprawje wuběrka za kontrolu tajnych słužbow. W rozprawje dokumentuja, zo je Trump přepytowanja móžneho wotsadźenja blokował a ćišć na swědkow wukonjał. Běły dom a republikanojo wšitke wumjetowanja wotpokazuja.

Mjenje škódneho płuna

Madrid (dpa/SN). Globalny wustork klimje škodźaceho wuhlikoweho dioksida je po najnowšim přepytowanju tež w lěće 2019 dale přiběrał. Přirunujo z lětami do toho pak je so rozrost wosłabił. To wuchadźa z rozprawy zwjazka slědźerjow „Global Carbon Projekt“. Wědomostnicy liča z rozrostom emisijow wo 0,6 procentow. To by jasnje mjenje było hač loni, jako­ běchu 2,1 procent wobličili. Dyrbjało-li woćoplenje zemje kontrolujomne wostać, ma so wustork škódneho płuna widźomnje pomjeńšić.

Zakoń na dobro Uigurow