Choćebuz (SN/at). Po tym zo je Zwjazkowe předsydstwo Domowiny minjeny pjatk hornjoserbskich čłonow noweje rady Załožby za serbski lud wuzwoliło, chce braniborska Rada za naležnosće Serbow wo přichodnych delnjoserbskich radźićelach 23. januara rozsudźić. Najebać to chcychu čłonojo serbskeje rady wědźeć, kotre zaměry ma nominowanych dwanaće kandidatow a kandidatkow a kajki je na to wothłós mjez Delnjoserbami.
Wčera wječor su so pjeć požadarkow a třo požadarjo w Choćebuzu předstajili. Jich hłowne žadanje bě, rěčne rumy za dźěći a młodźinu skrućić a rozšěrić. Rěč nawuknyć njedosaha, dyrbiš ju nałožować móc. Wosebity wuznam maja tuž serbskorěčne poskitki zwonka šule. Z widom na knihi, cejdejki, filmy a dalše materialije w delnjoserbskej rěči bě wčera pozicija słyšeć, zo měła Załožba za serbski lud srědki bóle wuwažene rozdźěleć a delnjoserbske projekty sylnišo spěchować. Z dwanaće požadarjow maja třo hižo nazhonjenja w dźěle załožboweje rady. Štyrjoch muži a jednu žonu je Serbski sejm namjetował.
Karlsruhe (dpa/SN). Frakcija AfD w zwjazkowym sejmje je ze swojej skóržbu před Zwjazkowym wustawowym sudnistwom w Karlsruhe přećiwo politice zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) ćěkancam napřećo we wšitkich dypkach zwrěšćiła. AfD chcyše předewšěm rozsud kanclerki w septembru 2015, ćěkancam mjezy wotewrěć, přepruwować dać. AfD njemóže po měnjenju sudnikow dopokazać, zo je rozsud Merkel prawa strony ranił.
Wjace w Africe inwestować
Wien (dpa/SN). Awstriski zwjazkowy kancler Sebastian Kurz (ÖVP) je sej k zahajenju foruma „EU – Afrika“ we Wienje wjace europskich inwesticijow w Africe žadał. „Njesměmy afriski kontinent Chinjanam přewostajić“, rjekny Kurz do wuradźowanja dwaceći wodźacych afriskich a europskich politikarjow. Byrnjež EU wjele za wuwićowu pomoc činiła, dyrbi wona w Africe wjace inwestować. Tam je China Europsku uniju jako wikowanski partner hižo přesćahnyła.
Žada sej społnomócnjeneho
Brüssel (dpa/SN). Europska unija chce hač do lěta 2030 wjele wjace klimje nješkodźacych awtow na dróhach měć. Nowe awta měli potom wo 37,5 procentow mjenje wuhlikoweho dioksida do wobswěta wustorkować hač w lěće 2021. Na nowe směrnicy su so čłonojo EU, Europski parlament a komisija EU wčera wječor dojednali. Noworjadowanje je wótriše, hač bě to zwjazkowe knježerstwo zhromadnje z awtomobilowej industriju poprawom chcyło. Docpějomne su zaměry jenož, hdyž nimo bencinowych a dieselowych jězdźidłow tež dźeń a wjace awtow bjez kóždeježkuli emisije předawaja, na přikład elektroawta.
Awtotwarcy reaguja zludani. Zwjazk awtomobiloweje industrije zdźěla: „Nichtó dźensa njewě, kak wobzamknjene hranične hódnoty w postajenym času docpěć. Nihdźe na swěće njejsu předpisy tajke razne.“ Tak su europscy awtotwarcy w mjezynarodnym wubědźowanju wosebje poćežowani, dale rěka. „Redukować CO2 wo 37,5 procentow derje klinči, je pak dospołnje njerealistiske.“
Drježdźany (SN). We wobłuku mjezy přesahowaceho kooperaciskeho programa Pólska-Sakska 2014 do 2020 je dźewjeć dalšich projektow móžnych. W Drježdźanach je so minjeny tydźeń mjeztym dźesaty króć po zahajenju programa lěta 2015 dwunarodny přewodźowanski wuběrk schadźował. Za wobłukaj mjezy přesahowaceho kubłanja a partnerskeho zhromadneho dźěła institucijow je wón projekty EU we wobjimje cyłkownje pjeć milionow eurow přizwolił.
„Z nětko přizwolenymi projektami přinošujemy k wjetšej atraktiwiće pomjezneje kónčiny. Wjeselu so, hdyž widźu, kak so z programami zhromadne dźěło na polu kubłanja a přirodoškita polěpša“, rjekny sakski minister za přirodu a ratarstwo Thomas Schmidt (CDU). „Runje tak podpěrujemy tež digitalizaciju a inowacije w regionje.
Z tyzku połnej słódkosćow je přistajena tankownje w Hessenskej wobrónjeneho rubježnika wuhnała. Ze šawlom zakukleny muž bě ju wčera wječor we Viernheimje z pistolu wohrozył a sej wot njeje pjenjezy žadał. 59lětna wza na to tyzku ze słódkosćemi a ćisny ju na rubježnika, na čož so tón zminy. Žonje, kiž bě sama w tankowni, so ničo njesta.
Wulka myš je milinowu syć radnicy w sewjerorynsko-westfalskim Marlu dospołnje zlemiła. Myš bě w pincy twarjenja minjeny kónc tydźenja wjacore kable rozkusała a krótkospjeće zawiniła. Kable počachu so na to samo smudźić, štož wjedźeše k dospołnemu wupadej miliny. Doniž njejsu hawariju sporjedźeli, wostanje radnica z wobydlerskim běrowom a knihownju za wopytowarjow a přistajenych zawrjena, wottam rěkaše.
Berlin (B/SN). Po 1 600 kilometrach puća za lěpšu klimu su putnicy w zwjazkowym hospodarskim ministerstwje w Berlinje lisćinu žadanjow statnemu sekretarej Ulrichej Nussbaumej přepodali. Wón je so z putnikami intensiwnje rozmołwjał a pokaza so wotewrjeny nastupajo temu klimowa sprawnosć, měnjo: „Mje njetrjebaće přeswědčić.“ W septembru bě so klimowy putniski puć, organizowany wot wobeju wulkeju cyrkwjow, w Bonnje zahajił. Wot toho časa bě po wotrězkach 1 500 putnikow po puću. Dale wjedźeše puć přez Pólsku do Katowic, hdźež wotmě so hač do 14. decembra swětowa klimowa konferenca.
Prěni raz žónska na čole
Berlin (B/SN). Zwjazkowa zhromadźizna Pomocneho skutka kolpingow w Kölnje je Ursulu Groden-Kranich za nowu předsydku 1850 załoženeho katolskeho zwjazka wuzwoliła. Zapósłanča CDU je wučena bankownica. Jeje centralne temy w zwjazkowej politice su europska a swójbna kaž tež kulturna a medijowa politika. 53lětna nastupi zastojnstwo po Thomas Dörflingeru, kiž njebě po 14 lětach hižo jako předsyda kandidował. Pomocny skutk kolpingow w Němskej ma 230 000 sobustawow.
Pater Rupert Mayer
Podstupim (SN). Krajny sejm Braniborskeje je na poslednim posedźenju lěta minjeny štwórtk w druhim wuradźowanju rozjimał etat 2019/2010. Pjatk hakle pak su zapósłancy dokumentej přihłosowali. Mjez druhim su so wospjet z naležnosćemi ministerstwa za kubłanje, młodźinu a sport kaž tež ministerstwa za wědomosć a slědźenje zaběrali.