Aktiwisća su dźensa we wjacorych aziskich krajach, kaž tule w Južnej Koreji, přećiwo postupowanju Japanskeje protestowali. Kraj je započał, radioaktiwnje zanjerodźenu wodu chłódźenskeho systema atomoweje milinarnje Fukushima poněčim do morja pušćeć. China je dźensa tohodla import japanskich rybjacych wudźěłkow zakazała. Tsunami bě milinarnju a atomowy reaktor 2011 wobškodźił. Chłódźensku wodu składuja tam dotal w hoberskich basenkach. Foto: pa/Reuters/Kim Hong-Ji

Kretschmera nadběhowali

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:

Pirna (dpa/SN). Sakskeho ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera (CDU) su na wólbnym bojowym zarjadowanju ze stron prawicarskich ekstremistow wótře prowokowali. Knježerstwowy šef je pak na zarjadowanju na hłownym tor­hošću w Pirnje při wšěm měrny wostał. W demokratiji je wažne, sej mjez sobu připosłuchać a za problemy konsens namakać, wón rjekny. Bohužel njejsu ně­kotři k tomu zwólniwi. CDU je strona, ­kotraž ludźom poskitki předpołoži.

Mała prawicarsko-ekstremna strona „Freie Sachsen“ bě z někotrymi dźesatkami přiwisnikow přišła. Tam spytachu, grilowanski swjedźeń unije k wólbam wyšeho měšćanosty w Pirnje kazyć. ­Nimo toho žadachu sej na plakaće, „Kretsch­mera zajeć!“. Tón pak njeda so prowokować a rěčeše z ludźimi. Někotři mějachu kritiske prašenja k migraciji abo k wójnje Ruskeje přećiwo Ukrainje.

Baerbock přesłapjena

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Wonkowna ministerka Annalena Baerbock je přesłapjena hladajo na skutkownosć sankcijow přećiwo Ruskej nadpadniskeje wójny přećiwo Ukrainje dla. „Poprawom bychu hospodarske sankcije hospodarske wuskutki měć dyrbjeli. Tomu pak tak njeje, dokelž logika demokratije w awtokratiskich systemach njeskutkuje“, rjekny politikarka Zelenych žurnalistej Stephanej Lambyjej w toho knize „Knježić w časach wójny“, kotraž je dźensa wušła. „Dožiwjamy, zo njemóžemy z racionalnymi rozsudami a naprawami tutu wójnu skónčić.“

Prigožin pječa smjertnje znjezbožił

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:

Moskwa (dpa/SN). Nawoda ruskich zóldnarjow Jewgenij Prigožin je dwaj měsacaj po swojim rokoćenju při zražce lětadła w Ruskej prawdźepodobnje žiwjenje přisadźił. Internetny kanal Grey Zone, kotryž bě Prigožin sam wužiwał, zdźěli wčera jeho smjerć. Oficialne wobkrućenje dotal njepředleži. Ruski lětarski zarjad Rosawizacija zdźěli, zo steješe Prigožin na lisćinje pasažěrow lětadła, kotrež bě wčera znjezbožiło. Nichtó z cyłkownje dźesać pasažěrow njeje zražku přežiwił. Mašina typa Embraer Legacy 600 bě po puću z Moskwy do Pětrohroda. W kónčinje Twer wjace hač 200 kilometrow wot Moskwy zrazy lětadło na zemju.

Prigožin (62) bě so runje před měsacomaj ze swojej priwatnej armeju Wagner přećiwo Krjemlej pozběhnył. Pozadki toho su dale njejasne. Na kóncu zasydli so skupina Wagner w Běłoruskej. Mjeztym jewja so spekulacije, zo je njezbožo wjećba ruskeho prezidenta Wladimira Putina, kiž njeje Prigožinej rokoćenje wodał. Móžne pak tež je, zo je so šef Wagnerowcow z pozdatnym njezbožom zminył.

Trumpa wočakuja w jastwje

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:

Bywšemu prezidentej USA wumjetuja pospyt wólbneho wobšudnistwa

Washington/Atlanta (dpa/SN). Bywši prezident USA Donald Trump chce so dźensa wječor po skóržbje přećiwo njemu w zwisku z pospytanym wólbnym wobšudnistwom w zwjazkowym staće Georgia we wobwodnym jastwje w Atlanće přizjewić. Trump piše na swojej internetnej stronje, zo chcył do Atlanty jěć, zo by so tam wot „radikalnje lěwicarskeje“ statneje rěčnicy zajeć dał. Po wozjewjenju skóržby přećiwo njemu dyrbi so ­kandidat republikanow za zastojnstwo prezidenta – hinak hač w dotalnych padach – k registrowanju w jastwje přizjewić a nic na sudnistwje. W padźe w Atlanće bě sudnistwo za Trumpa kawciju 200 000 dolarow (184 000 eurow) po­stajiło, zo by swobodny wostać móhł. W dotal štyrjoch sudniskich jednanjach přećiwo njemu je to prěni króć, zo bu ­tajki pjenježny wukaz znaty.

Wusłužiło, skónčnje

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:
Zajimy Frizow, Danow a Serbow nastupajo swójbne mjena su w naćisku zakonja k reformje mjenoweho prawa w Němskej zapřijate. To je pozitiwna powěsć. Dołhi čas njeje jasne było, hač so friziske žadanje, dowolić zaso patronymne a matronymne formy mjena, w naćisku zakonja scyła wotbłyšćuje. Hakle loni 4. apryla, na podijowej diskusiji we wobłuku finisaže k pućowanskej wustajeńcy „Was heißt hier Minderheit?“ w Berlinje wozjewjene, je so wotpowědne rjadowanje hišće do zakonja dóstało. Hač žónske formy swójbneho mjena pola Serbow abo dwójne mjeno bjeze smužki za dźěći danskich staršich – mjeńšiny z tutym nowym rjadowanjom na nahladnosći dobudu. Za jich tradicije mjena nastupajo je to wulki wuspěch. Serbske, danske a friziske formy su runohódne. Mjeńšinopolitisce widźane je to pozitiwny wukónc wjelelětneje prócy. Ručež parlament naćisk zakonja schwali, je tróšku zapróšene mjenowe prawo Němskeje wusłužiło. Skónčnje. Axel Arlt

Aktiwisća wobchad w Mnichowje blokowali

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:
Mnichow (dpa/SN). Z wjacorymi blokadami je klimu škitaca skupina Poslednja generacija dźensa nadróžny wobchad w centrumje bayerskeje krajneje stolicy zlemiła. Něhdźe 25 ludźi je so po informacijach policije na šěsć wšelakich městnach na dróhu přilěpiło a wobchad blokowało. Skupina je připowědźiła, zo chcyła Mnichow za čas tam wotměwacych so awtowych wikow IAA na „centralu swojeho tydźenje trajaceho protesta“ wuwić. W tym zwisku chcedźa „ranjenje wustawy ze stron zwjazkoweho knježerstwa“ zjawnosći wuwědomić. Hrožace zajeća do planowanych akcijow, chłostanske jednanja a pjenježne pokuty demonstrantow njezadźerža, skupina zdźěla. Aktiwisća zbudźa ze swojimi zdźěla spektakularnymi akcijemi hněw, ale tež přihłosowanje.

To a tamne (24.08.23)

štwórtk, 24. awgusta 2023 spisane wot:

Něhdźe 20 młodych njetopyrjow je so do bydlenja žony w badensko-württembergskim Oppenauwje zabłudźiło. Starša žona je w nocy na srjedu zastojnikow wołała, dokelž njemóžeše zwěrjata sama z bydlenja wuhnać. Njeprošeni hosćo pak běchu jenož njetopyrje. Prawdźepo­dobnje bě seniorka wokno wočinjene měła, štož zwěrjata přiwabi. Někotre chowachu so za zawěškami stwy. Skónčnje je policisća wuswobodźichu.

Paducha cholowow su w Bielefeldźe při kradnjenju lepili. Njeznaty pakostnik bě so módro-pinkbarbne cholowy ze sušaka drasty hižo woblekł, jako jeho wobydler wuhlada. Při ćěkancy z wjaceswójbneho domu je so paduch wočiwidnje zranił. ­Nimo toho je stare cholowy ležo wostajił a tak policiji dosć DNA přewostajił. Zastojnicy pytaja za swědkami, kotřiž su muža w napadnych cholowach wobkedźbowali.

Słowak z nowym zastojnstwom

srjeda, 23. awgusta 2023 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Słowak Maroš Šefčovič ma přichodnje klimu škitacu politiku Europskeje unije zamołwić. Prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen je wčera rozsudźiła, dotal předewšěm za politisku koordinaciju zamołwiteho čłona komisije za naslědnika Nižozemjena Fransa Timmermansa powołać. Toho běchu do toho za načolneho kandidata čerwjeno-zeleneho zwjazka za wólby parlamenta w Nižozemskej wuzwolili. Na to bě Timmermans swoje zastojnstwo w EU złožił.

Wojuja dale přećiwo płomjenjam

Athen (dpa/SN). Tež minjenu nóc su w Grjekskej wobydlerjo poboku wohnjowym wobornikam přećiwo mnohim lěsnym wohenjam w kraju wojowali. W narodnym parku Dadia na sewjerowuchodźe kraja so dale hoberske lěsne a kerčinowe płoniny pala, nimo toho njedaloko přistawneho města Alexandroupolis. Wulke zludanje zbudźiła je smjerć 18 migrantow, kotřiž běchu so njedaloko turkowskeje mjezy w chaće chowali.

Ludźi z powjaznicy wuchowali

Aktiwisća skupiny „Ende Gelände“ su wčera njedaloko schleswigsko-holsteinskeho Brunsbüttela twarnišćo noweho rołowoda za židki płun wobsadźili. Z transparentami a pisanymi kurjacymi smólnicami protestowachu demonstranća přećiwo pipelinje, w kotrejž móhł so tež dwělomny frackingowy płun z USA transportować. Foto: dpa/Jonas Walzberg

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND