Styki k Serbam jemu stajnje wažne byli
Žurnalist, awtor a čestny prezident eksiloweho P.E.N.-kluba němskorěčnych krajow, Hans Lindemann, je 9. oktobra w starobje 92 lět w Kölnje zemrěł. Hans Lindemann bě wuběrny znajer wuchodneje Europy a wobhnadźeny organizator z daloko sahacymi stykami. Při tym bě jemu stajnje wažne, zo wostanje w pozadku. Hišće derje w dopomnjeću wostali su wjacore wot njeho po powalenju murje přihotowane wjele wobkedźbowane mjezynarodne kongresy w Němskej – w Drježdźanach, w klóštrje Marijny doł we Wostrowcu – w Belgiskej a Čěskej.
Wosebje wažne běchu Hansej Lindemannej stajnje styki k Serbam. Tak móžeše zemrěty w běhu časa tež rjad serbskich spisowaćelow za sobudźěło w eksil-PEN-klubje zdobyć, mjez nimi Róžu Domašcynu, Benedikta Dyrlicha a Tima Meškanka.
Hance Krawcec k 30. posmjertninam
Ćetu Hanku znaju ze swojich młodych lět sem. Z přećelom Janom Deleńkom smój sej jako młodostnaj předewzałoj, zo pojědźemoj z kolesom z Njebjelčic k přećelkam do Harrachova. Naju prěnja stacija běše po čěskej hranicy Varnsdorf. Wědźachmoj, zo je na tamnišej farje serbski katolski farar Michał Rab. A nadźijachmoj so, zo dóstanjemoj pola njeho nóclěh. Farar naju serbsce narěča, ale njeměješe za nas žane chwile a žadyn nóclěh. „Zaklinkajće pola Hanki Krawcec, kotraž tu na farje bydli, snadź wona wam pomha“, so wón z namaj rozžohnowa. Smój zaklinkałoj a po krótkim času zastupichmoj do bydlenja małeje, čiłeje staruški z wjesołymaj wočomaj.
„Njebjelčicy znám, mám tam dobrou kamarádku Cecilii Nawkec. Samozřejme, že tu múžete přenocovat“, wona wjesoła rjekny.
Tikety za festiwal jenožw předpředani
Choćebuz (SN/CoR). Dwě njedźeli do zahajenja 30. Choćebuskeho filmoweho festiwala, kotryž wotměje so wot 3. do 8. nowembra nimo toho tež w Eisenhüttenstadće, Berlinje, Zhorjelcu, Zgorzelecu a Zielonej Górje, započnu nětko zastupne lisćiki předawać. Lětsa móžeš tikety jenož online přez internetnu stronu www.filmfestivalcottbus.de dóstać, a to jenož do započatka festiwala. Njebudźe móžno w festiwalowym času a na městnje hrajnišćow zastupny lisćik kupić. Dokelž steji koronapandemije a hygieniskich předpisow dla jenož třećina městnow w kinach k dispoziciji, poručeja zarjadowarjo, sej sčasom tiket za film, kotryž chceš sej wobhladać, wobstarać. Tež za streamingowy poskitk su kapacity wobmjezowane. Prěni raz poskićeja wjace hač połojcu festiwalneho programa jako stream, a to wot 3. do 21. nowembra.
Z lóštom na wjace serwěrowane
Budyšin (CRM/SN). Před 75 lětami, njeposrědnje po zakónčenju Druheje swětoweje wójny, jako ležeše jeho ródny Koslow runje tak w rozwalinach kaž Róžeńčanska cyrkej, w kotrejž běše wón jako cistercienski rjadnik přez 30 lět skutkował, zemrě wón w starobje 76 lět: Romuald (Mikławš) Domaška. Tele žiwjenske daty mjenowaše wčera wječor dramaturgowka Serbskeho ludoweho ansambla Jěwa-Marja Čornakec, wopytowarjow na pokročowanje rjadu „Zynki a linki“ witajo. Dźiwadźelnik Jurij Šiman čitaše wujimki z 1961 wušłeje antologije „Wokoło stareho młyna“. Běše to krótkoproza, kotraž drje je žortniwa a z tym wosebje zabawna, ale tola tež poselena ze socialnej kritiku.
„... hdyž lisćowy žołći so štom“
Lětsa je Serbski ludowy ansambl swoje nazymske koncertowanje do sakralneho ruma přepołožił. Zdobom je program w dalokej měrje wotpowědnje wusměrił. Prěni koncert 18. winowca w Budyskej Marje Marćinej cyrkwi wopyta něhdźe 70 hosći. Dalši je na pokutnym dnju w Bukečanskej cyrkwi planowany.
Hosćo w Budyšinje radowachu so nad dobrej zestawu a wězo tež nad zdokonjanym přednošowanjom wokalnych a instrumentalnych twórbow profesionalnych wuměłcow pod dirigatom Andreasa Pabsta. Poradźi so jim, tež pod ćežu tuchwilnych hygieniskich postajenjow dosć homogeny chórowy zwuk docpěć.
Milion eurow wjace w etaće 2021
Bjez serbskeho wobdźělenja – předsyda Domowiny Dawid Statnik bě so runja direktorej Załožby za serbski lud Janej Budarej zamołwić dał – je so wčera 119. posedźenje kulturneho konwenta Hornja Łužica-Delnja Šleska w runje hakle wotewrjenej Hórnikečanskej Energijowej fabrice wotměło.
Hórnikecy (SN/CoR). Tróšku wjace hač klětuše dochody chce kulturny konwent přichodne lěto wudać. Móžno to je, dokelž mějachu hižo kónc minjeneho hospodarskeho lěta pozitiwny etat. Tak z tym liča, zo kónc tohole lěta 2020 hišće milion eurow zbywa. W etaće za přichodne lěto chcedźa ze zbywacych pjenjez něhdźe 550 000 eurow wupłaćić. Dohromady planuja tak z wudawkami we wysokosći 18,5 milionow eurow. Z něhdźe 16 milionami eurow spěchuja klětu 46 institucijow kaž su to dźiwadła, muzeje, hudźbne šule, zwěrjency a biblioteki. Wjace hač połojcu pjenjez dóstanjetej dźiwadle kulturneho ruma: Gerharta Hauptmannowe dźiwadło Zhorjelc-Žitawa 6,8 milionow eurow a Němsko-Serbske ludowe dźiwadło Budyšin 2,3 miliony eurow.
Ze „Stareho nana“ čitał
Wuwiće na nas nječaka
Sokoł Chwaćicy
16. oktobra 1930 załožichu w Chwaćicach jednotu Serbskeho Sokoła. Za čas skutkowanja prjedawšeho Sokoła (1920–1933) wutworichu tele sportowe towarstwo jako 21. a poslednje. Štyrnaće młodych muži so zapisa. Za starostu wuzwolichu Awgusta Hórbana (Urbana), načolnik-nazwučowar bu Kurt Vetter, pokładnik Pawoł Husty a zapisowar Michał Žur. We wsy mějachu hižo wot lěta 1893 serbske towarstwo Palma z hospodarskim (ratarskim), spěwarskim, dźiwadłowym a wot 1897 sportowym (kolesowarskim) wotrjadom a tež z knihownju. Nastork k załoženju jednoty Sokoła drje bě tež Domowinski zjězd 1924 dał. W Chwaćicach mějachu serbscy Sokoljo prěni zjawny wustup w Serbach, a to ze zwučowanjom z tyčkami. Prěni raz pokazachu so někotři z nich w paradnej uniformje, wjacore bě čěski Sokoł darił. Pozdźišo měješe tež serbski kašpork před dźěćimi premjerny program. Skutkowanje Sokoła podpěraše předsyda Domowiny Pawoł Nedo, wot lěta 1932 wučer wjesneje šule. Po nastupje nacijow tež Chwačanska jednota po 9. aprylu 1933 hižo njewobsteješe.
Mikławš Krawc
„Ha, lisćička, łopjenka padaja ...“
Budyšin (CRM/SN). Serbski ludowy ansambl móžeše wčera nawječor 70 hosći na swój při wšěch ćežach jara poradźeny nazymski koncert powitać. Ansamblowcy přesadźichu hygieniski koncept z tym, zo spěwaše redukowany chór w cyrkwi Marje a Marty wot byrgloweje łubje. Nawod měješe chórowy direktor Andreas Pabst. Někak hodźinski program wopřiješe porědko słyšany wuběr składbow serbskich, čěskich a němskich komponistow. K temje nazyma njesmědźeše tradicionalna pěseń „Ha, widźu-li ptačata ćahnyć“ falować. Z oratorija „Nazyma“ Korle Awgusta Kocora na tekst Handrija Zejlerja zaklinča tež powabnje zynki molowaca składba „Ha lisćička, łopjenka padaja“, a to w stilu romantiki. Běše to rjany wotpowědnik k němskej romantice z twórbomaj Johannesa Brahmsa a bohužel přemało znateje sotry Felixa Mendelssohna Bartholdyja Fanny Hensel. Druhi dźěl koncerta měješe duchowny charakter. Tu wusahowaše jako překwapjenka mały cyklus „Čtyři pisně o Marii“ čěskeho komponista Bohuslava Martinů.
