Protyka wušła

pjatk, 03. apryla 2020 spisane wot:

Budyšin (SN). Tež za lěto 2021 bě fotograf Wolfgang Wittchen po puću, zo by znowa spodobne motiwy za runje w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu nasćěnowu protyku „Moja Łužica – Meine Lausitz – Mója Łužyca“ zapopadnył.

Na titulnym łopjenu noweje protyki strowi putniska cyrkej w Róžeńće. Wolfgang Wittchen je ze swojej kameru znowa idyliske krajiny, turistiske wjerški a tradicionalne swjedźenje we Łužicy fotografował. Přehladnje wuhotowana protyka skići tež dosć městna za wosobinske noticy a zdobom kruch domizny.

Cecilija Nawkec (1909–2002) je znata za swoje zmužite změny na serbskej katolskej drasće. Kónc minjeneho lěta móžeše Serbski muzej tajke přikłady do swojeje zběrki přiwzać. Maruša Šołćic přewostaji muzejej swjedźensku kombinaciju swojeje maćerje Ludmile Nawka, młódšeje sotry Cecilije Nawkec, a dalše wěcy ze zawostajenstwa swojeje ćety Borbory Šołćic z Wudworja. Kombinacija wobsteji z našijneho rubiška, wokołopasaceho banta, měcy a čěpca z wušiwankami Nowakec sotrow Friedy, Huldy­ a Marty po naćiskach jich bratra Měrćina Nowaka-Njechorńskeho. Wosebitosć je tež­ wušiwana měca sama, kotraž ma bóle róžkatu formu a ke kotrejž so nahłowny bant bjez hłowy přityknje, zo by wušiwanka widźeć była. Foto: Serbski muzej Budyšin

Płomjo tónraz hižo online

pjatk, 03. apryla 2020 spisane wot:
Dokelž wostanu šulerjo-čitarjo Płomjenja hač do 19. apryla doma, je šefredaktor Pětr Šołta jutrowne wudaće dźěćaceho časopisa online stajił. Tak móža hižo nětko w Płomjenju listować a čitać, a to na internetnej stronje RCW https://www.witaj-sprachzentrum.de/obersorbisch/. Foto: SN/Hanka Šěnec

Korona a kreatiwita

pjatk, 03. apryla 2020 spisane wot:
Jako so na spočatku koronakrizy prěnje nowe formy komunikacije a internetnych poskitkow jewjachu, njebě wotwidźeć, kelko nowych idejow na wjele městnach hišće zrodźa. Wo tym smy tež na tymle městnje hižo pisali. Ale po wšěm zdaću njeje kónc kreatiwneje žołmy dawno docpěty. Stajnje sej něchtó něšto nowe wumysli, online poskića, přez livestream zjawnosći pokazuje, abo na hinaše wašnje dźensniše techniske móžnosće wužiwa. Čłowjek so sprawnje dźiwa, kak tuchwilna kriza kreatiwitu ­čłowjeka pozbudźa a k cyle nowym formam zhromadneho žiwjenja wjedźe. Štož njeby sej do toho nichtó předstajić móhł, je hižo po něšto dnjach nimale normalne. Z toho wida – ale jeničce z toho – ma ­nowy wirus samo swoju dobru stronku. Ja nětko jenož na to čakam, zo něchtó ­frizersku posłužbu online poskići. Kak móhło to hić drje njewěm, ale při telko kreatiwnych idejach je snano tež tole zmištrujomne. Marian Wjeńka

Zły Komorow/Choćebuz (SN/CoR). Hdyž dźiwadła žane předstajenja njeposkićeja, to njerěka, zo swoje resursy zmysłapołnje na dobro towaršnostnych wužadanjow w času epidemije koronawirusa dla njewužiwaja.

Tak šija w kostimowym wotrjedźe Nowe­ho jewišća Zły Komorow tuchwilu nuznje trěbny dychanski škit. Dohro­mady hač do 20 přistajenych dźiwadła při tym pomha, nic jeno ći z kostimo­we­ho wotrjada. Zdźěla doma, zdźěla w změnowym dźěle nastawa tam najprjedy raz wjace hač 400 tajkich za nimale 200 so­bu­dźěłaćerjow ambulantneho a stacionarneho hladanja Złokomorowskeho zwjazka ASB. Z tym pak njeje dźěło dokón­čene, dokelž chcedźa hišće dalše za hladanski personal šić. Krajnoradny zarjad Hornje Błóta-Łužica ma je potom rozdźělić.

Dale ma Złokomorowske Nowe jewišćo wotpohlad, lokalne iniciatiwy pod­pěrać, kotrež staršim, chorym ludźom a k rizikowej skupinje słušacym pomhaja. Wosebje techniski personal kaž tež wozydłowy park dźiwadła stej w tym zwisku k dispoziciji. Dalše kooperacije tuchwilu planuja.

Dźenik wuchadźa nětko w mjeńšim wobjimje

štwórtk, 02. apryla 2020 spisane wot:

Koronawirus ma wšědny dźeń redaktorow mjeńšinowych dźenikow, kotrež su w Europskim zjednoćenstwje dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS) zwjazane – mjez nimi tež ­Serbske Nowiny – w horšći. Smy so raz wobhonili, kajka tuchwilna situacija w čłonskich dźenikach MIDAS je. Dźensa rozprawjamy wo němskim dźeniku w Danskej Der Nordschleswiger.

Abenraa (SN/JaW). „Naš dźenik wuchadźa wot časa rozpřestrěwanja koronawirusa w mjeńšim wobjimje“, rozprawja šefredaktor Gwyn Nissen. „Město zwučenych šěsć do wosom lokalnych stron wšědnje mamy tuchwilu jenož hišće štyri do šěsć.“ Dale poskićeja swojim čitarjam po zwučenym wašnju titulnu stronu, stronu sportoweho rozprawnistwa, powěsće z Danskeje kaž tež dalše temowe strony.

Grodk (JoS/SN). Na wosebity jubilej produkcije kumštnych maćiznow w Grodku lětsa njezhladuja. Najebać to su w tamnišim Holanskim muzeju, zaměstnjenym na hrodźe, wosebitu wustajeńcu přihotowali. Wona ma wurězk měšćanskich hospodarskich stawiznow wobswětlić wot spočatka, hdyž załoži Hermann Römmler 1867 prěnju tajku twornju, hač do dźensnišeho z firmu Sprela tzwr. 15. měrca chcychu nowu přehladku wote­wrěć. A byrnjež aktualne wobmjezowanja koronakrizy dla hišće njepłaćili, su termin krótko do toho w zajimje strowoty wopytowarjow wotprajili.

Wustajeńca je natwarjena a snadź po 20. aprylu přistupna. Tak dołho, kaž muzej na swojej internetnej stronje informuje, wostanje cyły dom zawrjeny.

Sprela tzwr je sobu jenički na tradicije bohaty zawod w Grodku, kiž bě wšitke wichory přetrał. Wot lěta 1867 wón industrijne wuwiće města charakterizuje. Generacije ludźi sej jeho wudźěłki waža. Wo jich mnohotnosći swědči we wosebitej wustajeńcy nimale 400 eksponatow.

Prošu wjac

srjeda, 01. apryla 2020 spisane wot:
Nimale dwě lěće priwatny rozhłosowy sćelak Radio PSR měsačnje serbske nabožne powěsće wusyła, a čini to woprawdźe serbsce. Prima! A derje, zo redakcija sakskeho sćelaka projekt hižo tak dołho z redaktorom Katolskeho Posoła Rafaelom Ledźborjom zwoprawdźa. Přispomnić wšak dyrbju, zo wotpowěduje sćelak jenož wuměnjenju w licencnym zrěčenju, po kotrymž je winowaty wusyłać serbske temy a w serbskej rěči. Tež wšitke dalše priwatne sćelaki w Sakskej dźě su licencu jenož pod tymle wuměnjenjom dóstali. Někotre sćelaki drje běchu spočatnje spytali serbsce wusyłać, njejsu pak při wěcy wostali a zrěčenje ranja. Na to bě hižo časćišo tež bywši šefredaktor Serbskich Nowin ­Benedikt Dyrlich skedźbnjał. Stało pak so nimo prěnich pospytow, w 1990tych lětach serbsce wusyłać, ničo dale njeje. Inicia­tiwu nabožinskeje redakcije Radija PSR a Katolskeho Posoła sej chwalu, a dodawam: Prošu wjac! Janek Wowčer

Sakski krajny zwjazk Zwjazkarstwa něm­skich hudźbnikow (DTKV) je so ze zjaw­nym listom na sakskeho ministerskeho prezidenta Michaela Kretsch­mera (CDU) wobroćił. W nim namjetuje štyri konkretne naprawy za „wudospołnjacu, skutkownu pomoc“ tysacam w hudźbnych powołanjach skutkowacym samostatnym, kotřiž su wot ak­tual­­neho zwrěšćenja kulturneho žiwjenja potrjecheni.

Lipsk (SN/CoR). Předsydka a jednaćel sakskeho zwjazka DTKV Stephanie Dathe a Christian Scheibler na to skedźbnjataj, zo njemóže kreditowy program Sakskeje natwarneje banki za najwjetši dźěl swobodnje skutkowacych hudźbnikow, komponistow a hudźbnych pedagogow, kotřiž tworja „personalny zakład w hudźbnym kraju Sakskej, jeničke rozrisanje być“.

Prěni namjet, powołansku nuzowu situa­ciju přemosćić, je, załožić za hač do 1 500 swobodnje dźěłacych hudźbnikow „rezidencny program koronapomoc“, přez kotryž dóstanu wuměłcy maksimalnje 4 500 eurow na šěsć měsacow. Wuchadźeja z dohromady 6,75 milionow eurow kóštow za program. Za to móhli socialne pomocy za wuměłcow wužiwać.

Ćežki čas za wuměłcow

wutora, 31. měrca 2020 spisane wot:
Knježerstwa spytaja tuchwilu z wosebitymi programami nuzowe połoženje wjetšich a małych předewzaćelow wolóžić. Sakska – hinak hač tamne zwjazkowe kraje – tajki swójski podpěrowanski program hišće nima. Ćim wažnišo je, zo po­trjecheni sami namjety přidźěłuja, kaž činja to nětko sakscy hudźbnicy. Woni najlěpje wědźa, što trjebaja. W padźe swobodnych hudźbnikow – to płaći tež za wjetšinu tamnych wuměłcow – hišće k tomu přińdźe, zo móža zwjetša tež pod normalnymi wuměnjenjemi lědma wot toho žiwi być, štož jim kreatiwne skutkowanje wunjese – hačrunjež hudźba k žiwjenju runje tak słuša kaž wšědny chlěb pjekarja. Berlinski spěwytwórc Paul „Geigerzähler“ Nagel je nětko – nimo livestream-koncerta – zajutřišim swój bandcamp-account rozšěrił, zo móhli ludźo tam jeho spěwy kupić, wšako „je to runje ćežko z gažemi a fyziskimi zynkonošakami“, kaž Nagel sam praji. Cordula Ratajczakowa

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbski komponist, hudźbnik a spěwar Měrćin Weclich je minjenu sobotu a njedźelu w Budyskim Kamjentnym domje přewšo wuspěšnje koncertował. Přeprosył bě sej za to mnohimi hosći kaž tež młodych talentow, kotřiž z nim zhromadnje na jewišću publikum zaho
  • Měrćin Weclich a Serbski młodźinski oktet - Martin Wetzlich und das Sorbische Jugendoktett
  • Měrćin Weclich a dźěćaca spěwna skupina Šumlabrum - Martin Wetzlich und die sorbischer Kindergesangsgruppe Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Měrćin Weclich a młody hudźbnik Chrystof Mikławšk (wotprawa) – Martin Wetzlich und Christoph Mikwauschk (von rechts)
  • Jamila Hórnikec - Jamila Hornig
  • Matteo Hórnik - Matteo Hornig
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor – Tänzerinnen und Tänzer des Sorbischen Folkloreensembles Wudwor
  • Live-hudźba je najlěpša - Live-Musik ist die allerbeste
  • Walentin Bjedrich při pianje - Valentin Bedrich am Piano
  • Kapała pod nawodom Malty Rogackeho (2. wotprawa) je live hudźiła - Malte Rogacki (2. von rechts) und Band spielten live
  • Měrćin Weclich a Měrko Brankačk (wotlěwa) – Martin Wetzlich und Mirko Brankatschk (von links)
  • Poradźenej kocnertaj - Zwei wirklich gelungene Konzerte

nowostki LND