Budyšin (SN/CoR). Galerija Budyskeho wuměłstwoweho towarstwa na Hrodowskej přiwabi hobersku syłu zajimcow, ko­třiž­ su pjatk wječor na wotewrjenje wu­stajeńcy Ingerosy Jänichen-Kucharskeje a Isy Bryccyneje přišli. Mjez nimale sto wopytowarjemi, mjez kotrymiž běchu­ někotři Serbja, dožiwi je něhdźe 20 zahajenje z wulkimi woknami do galerije hladajo, štož měješe nastupajo nutřkownu temperaturu tež swoju lěpšinu.

Serbski student

póndźela, 29. julija 2019 spisane wot:

26. julija 1919 wuńdźe jako přiłoha Serbskich­ Nowin prěnje čisło Serbski student­. Mjenowaše so „organ zwjazka a schadźowanki serbskich studentow“. Wo časopisu dr. Měrćin Völkel 1984 pisaše, zo „měješe swój nadawk mjez schadźowankami“. Wšako bě jeničke ideo­logiske wjaza­dło, jeničke informaciske łopjeno mjez studentskimi a šulerskimi towarstwami. Prěni redaktor bě Franc Šołta. Po nim wu­zwolichu na schadźowankach za redaktorow resp. sekretarow Marju Kubašec, Měrćina Nowaka­Njechorń­skeho, Jurja­ Wuješa, Pawoła Wowčerka, Maksa Rječku, Pawoła Nowotneho, Antona­ Naw­ku nimo dalšich – wšitcy mjenowani stachu so po tym w Serbach znate­ wosobiny na literarnym a wě­do­mo­stnym polu. Po přewzaću mocy­ přez nacijow 1933 so situacija tež za ča­sopis zhórši. Poslednje čisło wuńdźe 24. septembra 1936. Pesimistiskim nahladam nastupajo přichod našeho ludu znapře­ćiwi Anton Nawka w mejskim wu­da­ću 1934 tute słowa: „Jelizo přesta­njemy wěrić do dalšeho rozwića našeje kultury, našeje rěče ..., z tym wokomikom je naš narod wumrěł.“

Mikławš Krawc

Zapodać namjety

pjatk, 26. julija 2019 spisane wot:

Wojerecy (SN). Lokalna dźěłowa skupina (LAG) LEADER-regiona Łužiska jězorina namołwja z nowinarskej zdźělenku wobydlerjow, předewzaćelow, towarstwa a komuny namjetować projekty a zapodać próstwy wo spěchowanje. Hač do 31. oktobra měli wotpowědne formulary w krajnoradnym zarjedźe pak w Budyšinje, pak w Zhorjelcu předležeć. Tež ryzy digitalne požadanje je móžne. Nadrobniše informacije kaž tež dokładne wuměnjenja spěchowanja poskića na internetnej stronje www.ile-lausitzerseenland.de.

Spěchowanjakmane su na přikład naprawy, z kotrymiž hodźa so předewzaća sylnić abo załožić. Tež nowe poskitki na polu wólneho časa a turizma, za polěpšenje žiwjenskeje kwality, za wutwar infrastruktury abo za pěstowanje kulturneho namrěwstwa maja wuhlady na pjenježnu podpěru. Požadać móža so akterojo regiona, wopřijacy města resp. gmejny Hamor, Halštrowska Hola, Dźěwin, Wojerecy, Łuty, Łaz, Chrjebja-Nowa Wjes, Rěčicy, Slepo, Sprjewiny Doł a Trjebin.

Přehlad tworjenja

pjatk, 26. julija 2019 spisane wot:
Budyšin (SN). W Ludowym nakładnistwje Domowina wuńdźe spočatk awgusta kniha z titulom „kaskady • kaskaden“. Wona skića přehlad wuměłstwoweho tworjenja tuchwilu w Nosynje (Nossen) bydlaceje a skutkowaceje rodźeneje Budyšanki Maje Nageloweje. Kniha pokazuje mjez druhim grafiki, mólby, rysowanki a wobrazowe serije. Nimo regularneje publikacije wuda LND tež po ličbje wobmjezowane wosebite wudaće, wopřijace originalnu grafiku wuměłče. Skazanki su hižo nětko móžne, a to w Smolerjec kniharni w Budyšinje abo přez internetny shop LND.

„Słowo po słowje“ – tak rěka wustajeńca Choćebužana Stephana Kaisera, kotruž su wčera w Choćebuskim Serbskim domje wotewrěli. Wuměłc zaběra so w swojich wobrazach z filigranosću pisma. Kaiser je bywši chowanc Delnjoserbskeho gymnazija a dźěła na Techniskej uniwersiće Choćebuz/Zły Komorow Foto: Michael Helbig

Krabat nětko kazachsce a rusce

štwórtk, 25. julija 2019 spisane wot:
Almaty/Budyšin (LB/SN). W kazachskim měsće Almaty je njedawno kniha Mišter Krabat z LND w kazachskej a zdobom w ruskej rěči wušła. Do kazachskeje rěče je ju přełožił loni zemrěty Kajsar Žorabjokow a do rušćiny Kajrat Bagbergenow, kotryž je wudaće iniciěrował. Kniha je wušła w nakładnistwje „SaGa“ w 500 eksemplarach.­ Na zadnjej wobalce wopisuje Bagbergenow skrótka Łužicu. Hižo wjace hač třiceći lět wopytuje wón Serbow, je wustupował na swjedźenjach poezije a wudał wuběrk basnjow Jurja Chěžki w rušćinje.

Kamjenc (CRM/SN). „Jara so wjeselimy, zo je so wón cyle spěšnje za wustajeńcu w našim měsće rozsudźił“, praji Kamjenski wyši měšćanosta Roland Dantz (njestronjan) při witanju mnohich Kamjenčanow wčera w sakralnym muzeju swj. Hany. Multitalent Armin Mueller-Stahl ze swojimi wobrazami wosebje staršu generaciju překwapja. Mnozy znaja mjeztym 89lětneho wuměłca jako wosobinu, kiž bu w NDR pjeć króć za sobu wot přihladowarstwa jako najlubši dźiwadźelnik wuzwolena. Wobšěrna je předewšěm jeho filmografija, přetož po přesydlenju do zapadneje Němskeje 1979 njeskónči so jeho karjera. W lěće 1992 přesydli so wuměłc do Los Angelesa. Pjeć lět pozdźišo spožčichu jemu Oscar za najlěpšeho předstajerja pódlanskeje róle. Pućowar mjez kontinentomaj wobsedźi němski a ameriski pas.

Spočatk wuswobodźenja Pólskeje

srjeda, 24. julija 2019 spisane wot:

We wuswobodźenym wojewódskim měsće Lublin bu 22. julija 1944 Manifest Ludoweje Pólskeje wot dźeń do toho załoženeho Pólskeho komiteja narodneho wuswobodźenja wozjewjeny. W nim běchu jako zaměry wuhnaće němskich fašistow z kraja, wutworjenje ludodemokratiskeho stata, přewzaće mocy w nim, wuswojenje wulkozemjanstwa a monopolow mjenowane. Komitejej přisłušachu Pólska dźěłaćerska strona (PPR), Dźěłaćerska strona pólskich socialistow (PPS), lěwicarske křidło Ludoweje (burskeje) strony Pólskeje, Demokratiska strona a Zwjazk pólskich patriotow w Sowjetskim zwjazku (ZSSR), kotryž bě so sobu wo nastajenje 1. armeje Pólskeho wójska postarał. Edward Osóbka-Morawski bě předsyda komiteja a Bolesław Bierut prezident. 22. julij bě potom w Ludowej Pólskej jako Dźeń wozrodźenja statny swjatk.

Siebecke namjetowany

srjeda, 24. julija 2019 spisane wot:

Drježdźany (SN/CoR). Sakski minister za hospodarstwo Martin Dulig (SPD) je wjelelětneho direktora Krabatoweho festiwala Petera Siebecku za zasłužbowy rjad Sakskeje namjetował. „Wosebje za jeho ideju, angažement a wysoke wosobinske prócowanje za wot lěta 2012 kóžde lěto w Čornym Chołmcu so wotmějacy Krabatowy festiwal jeho za najwyše wuznamjenjenje Sakskeje namjetuju. Wón je ludźi tež zwonka Sakskeje a Braniborskeje ze serbskorěčnej Łužicu ze­znajomił. Festiwal njeje jenož komercielne lětnje dźiwadło, „ale zaměr tež bě a je, serbske nałožki wokoło Wojerec, swěto­znatu Krabatowu powěsć wo serbskim kuzłarju a Łužicu turistam předstajić“, rjekny Dulig. Mjeztym tež ludźo z Kanady přijědu, zo bychu sej jónkrótny festiwal wobhladali. Dohromady 12 000 hosći su lětsa na festiwalu witali.

71lětnemu kulturnemu wědomostnikej a wuměłcej z Drježdźan Peterej Siebeckej je so zdobom poradźiło, koncept „wjes hraje dźiwadło“ zwoprawdźić. Mnozy wobydlerjo z Čorneho Chołmca so čestnohamtsce na Krabatowym festiwalu angažuja.

Porjedźenka

srjeda, 24. julija 2019 spisane wot:
Do nekrogola wo zemrětym Korli Tilichu (SN 22.07.) je so nam zmylk zasunył: Jedyn z prěnich šulerjow zemrěteho, Siegfried Holz, pochadźa z Brězowki a nic z Połčnicy, kaž smy mylnje pisali. Prosymy wo wodaće. Redakcija Serbskich Nowin

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND