To njesměli skomdźić

póndźela, 11. nowembera 2019 spisane wot:

To dyrbiš zmištrować: Kóždej dwě lěće předstaja lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy nowu serbsku dźiwadłowu hru. Derje, zo dóstawa za to pjenježnu podpěru Załožby za serbski lud a zo jej gmejna Ralbicy-Róžant rumnosće za póndźelne proby na starej šuli w Konjecach přewostaja. Wažnej to wuměnjeni. Najnowša serbskorěčna prapremjera delanskich hrajerjow žněješe sobotu znowa wulki wuspěch, kotryž su po tym při přijomnej bjesadźe z kwasnej wječerju a rejemi zhromadnje z publikumom woswjećili. „Smy kaž wulka swójba“, rjekny wčera hrajer Rajmund Čórlich. Kompliment, kiž dźensa husto njesłyšiš. Skupina dźiwa na zhromadnosć, přewjeduje hodownički a sej tež raz wuleći. Jewišćowe hry sej sami wupytuja a je tež sami do maćeršćiny přełožeja. Tak słyšiš z jich hubow prawu bursku a awtentisku serbšćinu kaž lědma hdy. A wěrće mi: Je hotowe wjeselo jim připosłuchać. To njesměli skomdźić!

Bianka Wjeńcyna

Slepjanske zynki wobkuzłali

póndźela, 11. nowembera 2019 spisane wot:
W rjedźe lětušich nazymskich koncertow Załožby za serbski lud je so wčera na žurli Krawčikec hosćenca w Chrósćicach Serbski folklorny ansambl ze Slepoho předstajił. Něhdźe 50 zajimcow sćěhowaše jara wotměnjawy program. Nimo slepjanskeje hudźby na dudach a na třitrunatych husličkach kaž tež ze spěwom a z rejemi su Slepjanscy­ lajscy wuměłcy publikum w Chrósćicach nade wšo wobkuzłali. Jich program­ bě předewšěm skutkowanju Alfonsa Jancy a Korle Tilicha wěnowany, kotrejuž­ wšak tež w Chrósćicach derje znaja. Foto: Feliks Haza

Na literarnu dźěłarničku

pjatk, 08. nowembera 2019 spisane wot:

Budyšin (SN). Pod hesłom „Basnje, basnje, basnje“ wotměje so klětu 2. koło li­terarnych dźěłarničkow, za kotrež móža so zajimcy hižo přizjewić. Dźěłarnički wuhotuje Załožba za serbski lud z podpěru Ludoweho nakładnistwa Domowina a Zwjazka­ serbskich wuměłcow.

Pod nawodom Lubiny a Dušana Hajduk-Veljković budu so w lěće 2020 intensiwnje z basnjemi zaběrać. Prěnju cyło­dnjowsku dźěłarničku přewjedu sobotu, 29. februara w Budyšinje. Tam chcedźa w małym kole teksty wobsahowje, formalnje a rěčnje předźěłać kaž tež wšelake impulsy do dalšeho pisanja dać.

Přizjewić móža so wšitcy, kotřiž bychu rady serbsku literaturu wobohaćili, njejsu pak hišće swójsku serbsku knihu wudali.­ Zajimcy maja štyri do wosom njewozjewjenych basnjow zapodać a je z e-mejlku na pósłać. Hač do 10. januara 2020 je hišće móžno so přizjewić. Lětsa w měrcu bě Lubina Hajduk-Veljkovićowa prěnju cyłodnjowsku literarnu dźěłarničku poskićiła. Je to dalewjedźenje poskitkow, kajkež běchu hižo spisowaćeljo kaž Jurij Koch abo Kito Lorenc wotměwali.

Lubowarjo serbskich zymskich powědkow maja před wjele lětami wot basnjerki Marje Krawcec a komponistki Marhaty Cyžec-Korjeńkoweje spisanu a jako tačel wušłu stawiznu „Knjez Mróz a knjeni Zyma“ nětko na cejdejce. Zynkonošak, kotryž je Ludowe nakładnistwo Domowina wudało, dóstanu mjez druhim w Budyskej Smolerjec kniharni. Wulke wjeselo měješe wčera 47 dźěći 2. lětnika Radworskeje zakładneje šule, jako jim Marhata-Cyžec Korjeńkowa (na foće) hromadźe z lektorku LND Weroniku Žurowej­ swoje spěwy předstaji. Nazwučowała je z hólcami a holcami samo tři štučki a přewodźeše je na klawěrje. Pěsnje móža swójby tež doma spěwać, dokelž je CDji zešiwk z tekstami připołoženy. Foto: Carmen Schumann

Wo zymje w Błótach něhdy zhonili

štwórtk, 07. nowembera 2019 spisane wot:

Lědy (PBe/SN). Časowu jězbu do 19. lětstotka dožiwichu zajimcy tele dny w muzeju pod hołym njebjom na Lědach (Lehde). Tehdy njebě hišće wotwidźeć, zo so z přizamknjenjom Lubnjowa (Lübbenau) na železnisku syć syły turistow do błótowskeje wsy nawala. Dyrbjachu-li sej ludźo něhdy wobćežnje z póstowej kuču do Błótow dojěć, docpě je Berlinjan z ćahom za dwě do tři hodźiny. Jeničce lěto trjebachu za twar čary Berlin–Zhorjelc, kotruž su 1866 wotewrěli.

Rozmach dožiwi turistiske zwičnjenje Błótow přez Theodora Fontanu, kiž pisaše wo nich w swojim 1859 wozjewjenym „Pućowanju po marce Braniborska“. Tež rozprawy Lubnjowskeho wučerja Paula Fahlischa w Berlinskich nowinach wo žiwjenju Błótowčanow, wo jich narodnej drasće a tradi­cijach zbudźichu tehdy tohorunja wulku wćipnotu.

„Šćipate a zabawne kino“

srjeda, 06. nowembera 2019 spisane wot:

Choćebuski jedyn z nawjedowacych filmowych festiwalow swěta

Choćebuz (SN/CoR). W přitomnosći patrona 29. Choćebuskeho filmoweho festiwala (CFF), zwjazkoweho ministra financow a wicekanclera Olafa Scholza (SPD), su wčera wječor w tamnišim statnym dźiwadle lětušu filmowu přehladku zahajili­. Z hosćom běštaj nimo toho tež předsyda­ kuratorija CFF Matthias Platzeck a filmowy team wotewrjen­skeho paska „Smuggling Hendrix“ wo­koło re­žisera Mariosa Piperidesa.

„Kónc zymneje wójny bě zdobom započatk Choćebuskeho filmoweho festiwala. Wot lěta 1991 je so wón na jedyn z nawjedowacych festiwalow swěta wuchodoeuropskeho filma wuwił“, praji Olaf Scholz. „Hoberske změny w krajach wuchodneje Europy su na dotalnych filmowych lětnikach runje tak wulki zaćišć zawostajili kaž so na hnujace wašnje wotbłyšćowali. Tež lětuše přinoški dadźa přihladowarki a přihladowarjow znowa intensiwnje so wobdźělić na žiwjenju protagonistow na mjezy wuchoda a zapada 30 lět po powalenju murje.“

W Malešecach a Čornym Chołcmu serbske pěsnje zaklinčeli

Čorny Chołmc/Malešecy (UH/CRM/SN). Hnydom na dwěmaj městnomaj Hor­njeje Łužicy su zajimcy minjeny kónc tydźenja prěni raz nazymski koncert dožiwili – w Malešanskim hosćencu „Wódny muž“ zarjadowa Załožba za serbski lud tajki zaso raz po wjelelětnej přestawce a w Čornochołmčanskim Krabatowym młynje scyła prěni króć.

Za młodych čitarjow

wutora, 05. nowembera 2019 spisane wot:
Budyšin (SN). Žiwjenje w dźěsćowni a fa­sci­nacija dźiwadła stej temje noweje kni­hi­ z LND za čitarjow wot 11 lět. Pod titulom „Dźiwadło njewidźomnych dźěći“ spisa pólski spisowaćel Marcin Szczygielski putacu stawiznu, kotraž jedna za čas Solidarnosće w 1980tych lětach. Do serbšćiny přełožił je knihu Jan Měškank. 10lětny Michał je při wobchadnym nje­zbožu staršeju zhubił. Wón powěda wo swojim žiwjenju w syrotowni, wo stysku za maćerku a nanom, wo nadźiji a eufo­riji, kotruž dźiwadźelenje naraz budźi.

Wo žórłach a jich wobchowanju

wutora, 05. nowembera 2019 spisane wot:

Składy bibliotekow, slědźenske dźěło a digitalizacija tworjachu ćežišća nazymskeho zetkanja Hornjołužiskeje towaršnosće wědomosćow. Tudyšej klóšterskej archiwaj zaběraštej wosebitu rólu.

Zhorjelc (SN/bn). Kóždolětnje wuhotuje Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow nazymske zetkanje. Tema minjeny kónc tydźenja w Zhorjelcu wuhotowaneho zarjadowanja bě „Hornjołužiske biblioteki a jich zběrki“. Dohromady 19 referentow je w pjeć ćežišćowych blokach rozdźělne fasety tudyšeho muzejownistwa, katalogizowanju žórłow a praktiskeho slědźenja nadrobnje wobswětliło.

Prěni pjatkowny wotrězk bě „Biblio­teki a muzeje“. Mjez druhim přednošowaše dr. Sylke Kaufmann z Kamjenskich měšćanskich zběrkow wo rekonstrukciji priwatneje knihownje Gottholda Ephraima Lessinga a Kai Wenzel z kulturno­hi­storiskeho muzeja Zhorjelc wo wobstatku swojeje institucije. Wenzel je přede­wšěm straty w zwisku z Prěnjej a Druhej swětowej wójnu wobžarował.

Personalna wustajeńca k narodninam wuměłče

póndźela, 04. nowembera 2019 spisane wot:

Wojerecy (SiR/SN). „Njewumóžene“ je hesło noweje personalneje wustajeńcy serbskeje wuměłče Maje Nageloweje, wuhotowaneje składnostnje jeje lětušich 60. narodnin. Lawdator wotewrjenja pře­hlad­ki minjeny pjatk we Wojerowskej Kulturnej fabrice bě w Drježdźanach skutkowacy grafikar a basnik Gregor Kunz. Wysoku wuměłsku kwalitu two­rjenja Nageloweje wuzběhujo wón podšmórny, zo „zamóže wobraz to zwu­raznić, štož słowo njezamóže. Maja Nagelowa je wjelestronsce po puću: Wona ry­suje a moluje, lěpi a montuje, tak zo nastawaja kompleksne wobrazowe čary, takrjec metamorfozy. Konstanta w tym zwisku stajnje je, zo so toho přima, štož ju hnuje. Do wobraza dóstawa so to, štož pobrachuje a štož je trěbne. Jandźeljo naby­waja widźomnosć, dokelž maja nadawk­ – mjenujcy tón, něšto sposrědkować.“

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbski komponist, hudźbnik a spěwar Měrćin Weclich je minjenu sobotu a njedźelu w Budyskim Kamjentnym domje přewšo wuspěšnje koncertował. Přeprosył bě sej za to mnohimi hosći kaž tež młodych talentow, kotřiž z nim zhromadnje na jewišću publikum zaho
  • Měrćin Weclich a Serbski młodźinski oktet - Martin Wetzlich und das Sorbische Jugendoktett
  • Měrćin Weclich a dźěćaca spěwna skupina Šumlabrum - Martin Wetzlich und die sorbischer Kindergesangsgruppe Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Šumlabrum - Schumlabrumm
  • Měrćin Weclich a młody hudźbnik Chrystof Mikławšk (wotprawa) – Martin Wetzlich und Christoph Mikwauschk (von rechts)
  • Jamila Hórnikec - Jamila Hornig
  • Matteo Hórnik - Matteo Hornig
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudwor – Tänzerinnen und Tänzer des Sorbischen Folkloreensembles Wudwor
  • Live-hudźba je najlěpša - Live-Musik ist die allerbeste
  • Walentin Bjedrich při pianje - Valentin Bedrich am Piano
  • Kapała pod nawodom Malty Rogackeho (2. wotprawa) je live hudźiła - Malte Rogacki (2. von rechts) und Band spielten live
  • Měrćin Weclich a Měrko Brankačk (wotlěwa) – Martin Wetzlich und Mirko Brankatschk (von links)
  • Poradźenej kocnertaj - Zwei wirklich gelungene Konzerte

nowostki LND