Poslednje, mjeztym online přistupne wusyłanje rjadu „Sorbische Lesereise 2025“ radija Zett staj Benedikt Dyrlich a Milan Hrabal (2. wotlěwa a 2. wotprawa) cyle młodemu serbskemu pjeru wěnowałoj. Swójske teksty ze zběrki „LitMiks ‘24“, kotraž bě w Ludowym nakładnistwje Domowina wušła, předstaja Sara Zellerec, Franciska Kušec, Milena Šołćic (prědku wotlěwa) a Jan Bogusz (zady srjedźa). Foto: PR

Wo knihach a kniharni (19.12.25)

pjatk, 19. decembera 2025 spisane wot:

Nowostka, kotruž wam dźensa předstajam, njeje scyła kniha, ale jeje zakład leži we wjacorych knihach. Njedawno je mjenujcy CDka „Wroblik Frido a jeho přećeljo 2“ wušła. Prěnja CDka, kiž bě w lěće 2010 w prěnim nakładźe a 2022 w druhim nakładźe wušła, dósta sotřičku. Wona wobsahuje wšitke wot Jěwy-Marje Čornakec mjez 2014 a 2024 napisane stawiznički, z wuwzaćom stawizny wo lěće do Afriki. Awtorka wopisuje a poćahuje so na nam znate swjedźenje a nałožki kaž kermušu a ptači kwas, hody a póstnicy, a tež jutry přećeljo na zelenej łuce zhromadnje swjeća. Tak knježi w kóždym počasu čiłe žiwjenje. Wězo njeběži wšitko kaž planowane. Žabka Šlapka pozběhnje so na přikład na hermanku z balonkami do wyšiny, k jutram faluja jejka za jutrownu překwapjenku, hody wotleći rumpodich z přestrjencom, na ptačim kwasu schori pjekar, kiž ma sróče pječwo napjec a na póstnicach bu myška zajata. Zhromadnje z wopičku Ritku, ze šwjerčemi, kokoškami, zajacom Wuchačom a jeho zaječkami pak přećeljo tute dyrdomdeje zmištruja a na zelenej łuce so naposledk wšo derje kónči.

Serbske towarstwo w Južnej Awstralskej je w lěće 2012 załožiło wopomnjensku šćežku „Wendish Heritage Pioneer Trail“, kotraž wjedźe zajimcow k tamnišim šěsć najwuznamnišim serbskim sydlišćam. W kóždym su tehdy postajili taflu, kiž w słowje a wobrazu wo Łužiskich Serbach a jich připućowanju do Južneje Awstralskeje informuje. Nětko je towarstwo wudało přewodnik po šćežce z titulom „The Wends in South Australia. Their ­Heritage Trail“ (Serbja w Južnej Awstralskej. Jich wopomnjenska šćežka), kiž nadrobniše informacije k temje podawa.

Milionaj za kulturu

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:

Drježdźany (SN/bn). Kulturna załožba swobodneho stata Sakska spěchuje klětu w prěnim połlěće dohromady 200 projektow z cyłkownje něhdźe 2,1 milionom eurow. Po minjenu wutoru wozjewjenej lisćinje jedna so wo sparty hudźba (60 projektow), tworjace wuměłstwo (32), předstajace wuměłstwo (29), sociokultura (21), film (20), literatura (14) kaž tež wo sparty přesahowace projekty (13) a industrijnu kulturu (11). Dohromady bě 326 próstwow dóšło.

Dobru połojcu srědkow přewostaja něhdźe 80 projektam, kotrež maja so we wobłuku swjedźenskeho lěta „Židowske žiwjenje we wuměłstwje a w kulturje 2026“ zwoprawdźić. Ze stajnje 20 000 eurami spěchuja filmowy festiwal Nysa, Filmowy swjedźeń Drježdźany a Kamjeničanski festiwal dźěćaceho filma Schlingel. Wojerowskej Kulturnej fabrice přizwolichu 25 500 eurow za jubilejnu wustajeńcu kulturnišća kaž tež za zakónčenje akcije „Město rejuje“. Njebjelčanske towarstwo Kamjenjak dóstanje 35 000 eurow za projekt „Nowe horiconty – Generaciska změna a serbsko-němske kulturne formaty w dialogu“ a Oberlichtenauski ćah hercow 6 500 eurow za wobdźělenje na klětušich swětowych mišterstwach w Nižozemskej.

Zhromadny register na mjezynarodnym niwowje

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:
Lipsk (MD/SN). Sakska akademija wědomosćow (SAW) w Lipsku bě tutón tydźeń póndźelu a wutoru z hosćićelku zakónčaceje konferency slědźenskeho projekta „DIKUSA – Zwjazanje digitalnych kulturnych datow w Sakskej“. Z projektom DIKUSA su wot lěta 2022 do lětušeho wuwiće techniskeje infrastruktury za duchownowědne slědźenje w Sakskej spěchowali, a to z pomocu zjawnych srědkow we wobjimje dohromady 1,5 milionow eurow. W srjedźišću steješe zwjazanje datow jako zakład za slědźenje wo mobilnosći, migraciji a transformaciji městnow, wosobow a artefaktow w časowej a rumnostnej perspektiwje. W zhromadnym dźěle wobdźěłachu zwonkauniwersitne slědźenišća w Sakskej, mjez nimi na přikład Institut Hanny Arendt za přeslědźenje totalitarizma, Institut za sakske stawizny a ludowědu a Serbski institut (SI), šěsć dźělnych projektow, kotrychž wuslědki su nětko digitalnje hromadu zwjedli. Wuwiće a natwar techniskeje infrastruktury je wotrjad SAW KompetenzwerkD koordinował.

Lisćina online: Wotnětka wothłosować

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). Doba wothłosowanja We wobłuku akcije „Hornjoserbske słowo lěta 2025 (HSSL)“ zahaji so z dźensnišim wozjewjenjom lisćiny namjetow. Hač do 27. decembra móža zajimcy swój hłós wotedać, a to pak z wotkazom na webstronje www.serbske-nowiny.de, pak z pomocu deleka wotćišćaneho qr-koda. Wuslědk wozjewja Serbske Nowiny (SN) w swojim silwesterskim wudaću.

Herbstwo Krawca zachować

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Budyšin. Z bohateho hudźbneho tworjenja Bjarnata Krawca drje su jeho wuměłske spěwy mjenje znate. Na 80 tajkich bě Krawc za čas swojeho žiwjenja skomponował, zwjetša na teksty serbskich basnikow. Wudawaćel Ronald Hein je jědnaće kompozicijow Krawca na basnje Ćišinskeho zestajał a redigował. Z předležacej ediciju je nětko zajimcam spřistupnja.

Notowe wudaće zmóžnja (nic jenož profesionalnym) interpretam předstajenje spěwow na koncertach a druhich kulturnych zarjadowanjach, z čimž by so Krawcowe herbstwo hódnje zachowało.

Brigada a hosćo wospjet zahorili

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Adwentny koncert 1. serbskeje kulturneje brigady je so wospjet jako publikum přićahowacy magnet wopokazał. Lětsa prezentowaše jón brigada ze syłu hosći w njewšědnje wulkej a wjacekróć měnjacej so wobsadce.

Region njezabyć

wutora, 16. decembera 2025 spisane wot:
Lipsk (SN/bn). Nowelěrowane rozhłosowe statne zrěčenje, kotrež ma so hač do januara 2027 zwoprawdźić, žada sej wot zjawnoprawniskich medijow mjez druhim, zo swoju eficiencu stopnjuja a dwójne struktury wotstronja. W tym zwisku chce Dźěłowe zjednoćenstwo zjawnoprawnych rozhłosowych stacijow Němskeje (ARD) cyłkownje 16 sćelakow šmórnyć. Wotpowědny naćisk Srjedźoněmskeho rozhłosa wopřijima wotšaltowanje žołmy­ MDR Tweens, MDR Schlagerwelt a MDR Klassik. Naposledk mjenowana sparta ma na Bayerski rozhłós přeńć. Na tónle plan su zamołwići wjace hač 30 kulturnych institucijow Sakskeje, Saksko-Anhaltskeje a Durinskeje ze zjawnym listom intendantej MDR Ralfej Ludwigej a rozhłosowej radźe reagowali. Tam rěka, zo njeměło so „při trěbnych financnych rozsudach na wuznam regionalneho rozprawnistwa nastupajo dźiwadło a hudźbu zabyć. Prosymy pruwować, kak hodźi so prawidłowne kulturne rozprawnistwo nadal zaručeć.“ Podpisali su mjez druhim intendanća­ resp.

Klětu wokoło jutrow wostanje jeje městno na wjacorych łužiskich jutrownych wikach a tež w Budyskim Serbskim muzeju prózdne. Dnja 23. nowembra bě ludowa wuměłča Edeltraut Gründelowa zemrěła. Za swoje wužrawane a škrabane jutrowne jejka ze serbskimi mustrami a hrónčkami bě Wojerowčanka daloko a šěroko znata.

Edeltraut Gründelowa narodźi so 13. februara 1949 we Wojerecach w starym měsće, kiž rozrosće bórze na srjedźišćo brunicoweje industrije. Jeje swójba měješe serbske korjenje. Mać Frieda Hawštynkowa pochadźeše z Ćiska a wowka Marja Bartušcyna chodźeše hišće we Wojerowskej serbskej drasće.

Edeltraut Gründelowa nawukny powołanje kucharki a dźěłaše w gastro­nomiji, najprjedy pola wikowanskeho drustwa HO, potom w zawodnej kuchni milinarnje Wjelcej a w Euro-šuli Wjelcej. Wjele lět wuwučowaše wučomnikow.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo