Jarobinka w Kulowje spěwała

póndźela, 03. nowembera 2025 spisane wot:
Něhdźe 60 wopytowarjow dožiwi wčera w Kulowskej Křižnej cyrkwi hudźbny wječor ze Serbskim žónskim ansamblom Jarobinka pod nawodom Walburgi Wałdźic. Z wurazliwymi hłosami a dobrym začućom za teksty su spěwarki kulturnu mnohotnosć serbskeje domizny předstajili. Spěwy su wěnowane ludźom, kotřiž su wudobywanja brunicy dla swoju domiznu zhubili. Hudźbnica Izabela Kałduńska je wšědne zwuki rewěra z klasiskej hru na wiolinje do skutkowneje zwukoweje kolaže mjez zašłosću a přitomnosću zwjazała. Po programje wjedźeše Diana Šołćina. Wona putaše publikum z powědkami wo zhubjenju, dopomnjeću a nowozapočatku. Foto: Lea Kralec

Budyšin (SN/bn). Prapremjera kompozicije „Z Abrafaxami přez časy“ tworješe wjeršk jubilejneho swjedźenja „50 lět Abrafaxy“, kotryž su Serbski ludowy ansambl, nakładnistwo Mosaik Steinchen für Steinchen a Załožba dr. Greogoriusa Mättiga předwčerawšim w Budyšinje wuhotowali. Twórba Vincenta Strehlowa wotbłyšćuje lěttysacy přesahowace dyrdomdeje comicsoweje trójki a cituje hudźbne charakteristika kónčinow, kotrež su Abrax, Brabax a Califax w mjeztym 599 wudaćach měsačnje wuchadźaceho magacina wopytali. Pod nawodom Soyoung Kim zahra orchester SLA nimo toho wurězki ze „Sinfonije Abrafaxow“ a předstaji zhromadnje z rěčnikom Pětrom Cyžom aktualnu inscenaciju ansambla „Abrafaxy a Čorny młyn“, wobě tohorunja spisanej wot Strehlowa. Wupředaty koncert bě zdobom z přiležnosću předstajić nowu knihu „Abrafaxy a Čorny młyn“. Dwurěčna serbsko-němska publikacija posrědkuje prěni dyrdomdej trójki we Łužicy a wopřijima CD, z kotrejž hodźi so inscenacija w formje słuchohry naposkać.

Přewinjetej hidu

štwórtk, 30. oktobera 2025 spisane wot:

Budyšin (SN). „Danka & Janka – njeměr w nykusojc jazorje. Unruhe im Nykussee“ je titul noweje dwurěčneje knihi za dźěći a za wšěch, kotřiž su sej swět serbskich powěsćow we wutrobje wobchowali. Danka a Janka stej wjesołej dwójnikaj. Hidy połnemu mužej na wikach pak so scyła njelubi, kak wjesele so po idylce hibatej. Na zbožo ma nykus, jeju nan, ideju, kak so tajkemu mužej wotpomha.

Z tutej stawiznu doby awtorka Petra Richterojc loni literarne wubědźowanje župy Delnja Łužica. Wona pochadźa ze serbskeje swójby, dźěćatstwo přežiwi w Miłorazu a Trjebinku.

Ukrainska skupina Yagody je jutře, pjatk, z hosćom na jewišću Budyskeho Kamjentneho domu. Cyłk pěstuje swojoraznu, wjelorakosć kraja wotbłyšćowacu folkloru, kotraž wuprudźa „raz lubosćinskich listow, kotrež hišće dóšłe njejsu“. Koncert – hudźbnicy sami mjenuja swoje wustupy rituale – započnje so w 20 hodź., zastup při wječornej kasy płaći 22 eurow. Foto: PR/Yagody

Retrospektiwa Pernakej a premjery dorosta

srjeda, 29. oktobera 2025 spisane wot:

Choćebuz (SN/bn). Filmowy festiwal Choćebuz (CFF), kotryž wotměje so wot 4. do 9. nowembra, swjeći lětsa 35. narodniny. Z 138 filmami z 41 krajow prezentuje „sobu najwažniši festiwal za kino srjedźneje a wuchodneje Europy znowa wulke filmowstwo, towaršnostnu relewancu a napjate wotkryća“, w zdźělence CFF rěka. W srjedźišću steja na zwučene wašnje wubědźowanja wo „Lubiny“, z kotrymiž mytuja so najlěpše wukony we wobłukach hrajny film, krótkofilm a U18. Składnostnje 35. róčnicy jednoty Němskeje prezentuja zwonka wubědźowanja wjacore paski, mjez kotrymiž je tež krótka dokumentacija wo přihotach na Serbsku narodnu zhromadźiznu, lěta 1989 z ručnej kameru sfilmowana wot Mata Šołty. Program wopřijima nimo toho tradicionalne sekcije, kaž na přikład Kids im Kino, Close up lětsa z wosebitym fokusom na Estisku, abo Midnight Madness z přinoškami „za lubowarjow błazniwostneje měšeńcy žanrow“. Ćežišćo sekcije Heimat – Domownja – Domizna twori Romanej Pernakej wěnowana retrospektiwa.

Rozrost biblioteki

wutora, 28. oktobera 2025 spisane wot:
Budyšin (SN). Nowy, mjeztym 13. zwjazk rjadu „Die sorbische Bibliothek“ je zběrka powědkow serbskich awtor(k)ow, nastatych w lětach 1945 do 1990. Wonkownicy a awtochtoni, wjesny miljej a daloki swět, paradizowe zahrody a zničene krajiny kaž tež pytanje za identitu – wšo tole so w nich jewi. Nimo němskich awtorskich wersijow wopřijima wuběr wudawaćelki Marki Maćijoweje dźesać dotal njewozjewjenych přełožkow. W dosłowje zarjaduje dr. Juliane Rehnolt teksty do šěrokeho spektruma serbskeje literatury za čas Němskeje demokratiskeje republiki.

Měšćanski muzej w Eisenhüttenstadće prezentuje tuchwilu wobšěrnu wustajeńcu „Jan Hanski – retrospektiwa“. Tamniši měšćanosta Frank Balzer (SPD) a nawodnica měšćanskeho muzeja Maria Wundersee witaštaj njedawno mnohich přećelow serbskeho wuměłca Jana Hanskeho a dalšich zajimcow jeho wuměłstwa do wustajenišća. Składnostnje lětušich stotych narodnin Hanskeho su aktualnu přehladku jeho tworjenja zestajeli. Z lawdaciju wěnowaše so Serbam derje znaty něhdyši minister za kulturu NDR Herbert Schirmer jeho wuměłskemu dźěłu. Dale je so syn wuměłca Jan Hansky, ­kotryž so wo wuměłske namrěwstwo swojeho nana stara, słowa jimał. Operowy solist Bernhard Hansky, wnučk počesćeneho, je zarjadowanje kulturnje wob­rubił a z tym, kaž sam zwurazni, „serbski pochad swojeho dźěda česćił“. Mjez druhim wón w dobrej serbšćinje spěw „Katyržinka, swěrna moja“ zaspěwa. Na klawěrje jeho Markus Zugehör přewodźeše. Na přewšo wuspěšnym wotewrjenju wustajeńcy zliči muzej telko wopytowarjow, kaž dotal na žanej wernisaži.

Wustajeńca „Amaconiska – fascinowacy tropiski dešćowy lěs“ w Panometeru ludźi překwapja

Štóž sej mysli, zo dyrbi do Južneje Ameriki pućować, zo by dešćowy lěs dožiwił, so myli. Wot lěta 2024 prezentuje Panometer w Drježdźanach wustajeńcu „Amaconiska – fascinowacy tropiski dešćowy lěs“. Wuměłc Yadegar Asisi je něhdyši skład za płun (Gasometer) do spektakularneho dožiwjenišća přeměnił, kotrež wuměłstwo, přirodu a wědomosć zwjazuje. Dešćowy lěs při Amaconasu je jimace městno połne potajnstwow, husto wopisowane jako „zelena hela“, „paradiz“ abo „zelene płuca zemje“. Hižo zdawna tuta krajina wotkrywarjow, slědźerjow a wuměłcow fascinuje. Při zastupje do panometera so ći wujasni: Tale wustajeńca njeje kaž wšědny muzej. Wuska šćežka wjedźe wopytowarki a wopytowarjow po přewodźacej wustajeńcy, kotraž zawjedźe do wšelakorosće družin a kompleksnych ekologiskich zwiskow w kónčinje wokoło Amaconasa. Při tym njeńdźe jenož wo rostliny, stare kultury a zwěrjata, ale tež wo wliw čło­wjeka – pozitiwny kaž tež negatiwny.

Šulerjo Radworskeje wyšeje šule „Dr. Marja Grólmusec“ su wčera składnostnje dźensnišeho cyłoněmskeho dnja bibliotekow Serbsku centralnu biblioteku w Budyskim Serbskim instituće wopytali. Fachowowědomostna referentka Anna Měrćinowa je młodostnym mjez druhim historisce wuznamne knihi pokazała. Foto: SN/Bojan Benić

Manfred Hermaš je wot lěta 2006 jako čestnohamtski předsyda serbskeje přirady ewangelskeje cyrkwje skutkował. Zdobom běše wón społnomócnjeny krajneje cyrkwje. Nětkole wón swoju zamołwitosć woteda.

Rowno (AK/SN). „Němčina je rěč intelekta. Moja maćeršćina, Slepjanska serbšćina, je rěč wutroby. Z njej móžu mnoho direktnje rjec a nikoho njezranju“, měni 76lětny Manfred Hermaš z Rowneho w ewangelskej wosadźe Slepo. Wot lěta 2006 bě wón čestnohamtski předsyda serbskeje přirady a wot lěta 2016 społnomócnjeny Ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-Šleska Hornja Łužica (EKBO) za Serbow w Hornjej a Delnjej Łužicy. Cyrkwinske wjednistwo běše jeho na namjet přirady za serbske wosadne dźěło do tuteje zamołwitosće powołało.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025