Wuwiće Noweje doby bytostnje wobwliwował
Dźensa před sto lětami narodźi so Maks Pilop, kiž je w powójnskim serbskim nowinarstwje wusahowacu rólu měł. Z nim na čole su so bytostne změny w serbskim žurnalizmje stali: Nowa doba bu dźenik, redakcija bu po principje šefredaktora natwarjena, struktura redakcije po wotrjadach a fachowych polach přerjadowana. Byrnjež redakcija po ludźoch mała była – personalny wobstatk hibaše so mjez 15 a wjace hač 20 ludźimi, – bě Nowa doba nětkole do principow NDRskeho nowinarstwa zarjadowana: ze wšěmi lěpšinami, ze wšěmi špakami.
Maks Pilop njebě w serbskim nowinarstwje cuzy, hdyž jeho 1954 na městno šefredaktora sadźichu. Jako młodźenc bě hižo do přiłohi Serbskich Nowin dopisował. Po wójnje dźěłaše na wšelakich městnach w Budyšinje a w Pančicach, natwarjejo nowy powójnski porjad, doniž so w redakciji Lausitzer Rundschau, spočatnje za Łužicu, pozdźišo za Choćebuski wobwod wuchadźacu stronsku nowinu, na žurnalista njewukmani. Na Lipšćanskej Karla Marxowej uniwersiće bu na diplomoweho žurnalista wukubłany.
Zbožo, strowotu a Bože žohnowanje za nowe lěto
W Mułkecach dźěćetko jako drjewjana skulptura wjesnjanow a wopytowarjow zawjesela
Wćipnosć wone wodnjo budźi, zakuzłace pak je wječor a w nocy. Při starej Mułkečanskej šuli w Slepjanskej wosadźe wot prěnjeho adwenta rězbarjena skulptura Mułkečanskeho Božeho dźěćetka wobydlerjow a wopytowarjow zawjesela. „Smy prosće bjezrěčni, smy hordźi“, dźiwa so gmejnski a wjesny radźićel Ingo Herschmann hladajo na wuslědk. W sprócniwym filigranym dźěle je Slepjanski drjewowy wuměłc Thomas Schwarz z 200 lět stareho duboweho zdónka Mułkečanske dźěćetko a dwě přewodźerce stworił. „Štom steješe prjedy při hońtwjerskim hrodźe, eksaktnišo prajene při Zelenej šćežce pola duboweje zahrody. W awgusće smy sej z Mułkečanskej wjesnej radu drjewo wuzwolili. W oktobrje sym dźěłać započał“, Schwarz powěda. Skulpturu financować poradźi so dźakowano spěchowanju přez krajnu pawšalu za sylnjenje wjesneho ruma. Elvira Rathner z towarstwa Kólesko je wuměłca barby, muster a typiku Mułkečanskeho dźěćetka nastupajo wustojnje poradźowała.
Štož dźěći z lěhwa ćěkancow wo hodźoch mysla
Budyšin (SN/at). Njewšědny čas njewšědne projekty rodźi. Tajki mjezykulturny z mjenom „Ow, jědlenka ...“ je wot Sahila Kahna a Bettiny Renner, kotraž bě projekt nastorčiła a jón nawjeduje. Kahn, sam ćěkanc, přebywaše dwě lěće w lěhwje Moria a je nětko w grjekskej stolicy Athenje zaměstnjeny. Kulturny běrow města Budyšina a Kulturna załožba Swobodneho stata Sakskeje předewzaće spěchujetej, wo kotrymž su wčera a dźensa wustajeńcu natwarili.
Kaž Budyski kulturny běrow informuje, mnohe dźěći w grjekskim lěhwje ćěkancow Malakasa hody poprawom njeznaja, dokelž njeje tónle swjedźeń wobstatk jich kultury. Najebać to pak su nam wosebite hodowne postrowy paslili. Kak pak sej hody z tudyšimi tradicijemi wot hodowneho štoma hač k poprjancam předstajeja? Dwaj dnjej su dźěći a młodostni paslili. Připódla słuchachu na pěseń wo jědlence a na stawiznički wokoło hód a běchu zahorjeni.
Feminizm na bitwišću rymow
Kolektiw Klanki feat. Jimmie Prage je z widejom „Družki“ debatu wo wobrazu žony nastorčił
Prjedy hač je so z hiphopa etablěrowany a komercielnje přewšo wuspěšny žanr stał, bě tónle stil hudźba a zdobom žiwjenske wašnje w „čornych getach“, kaž na přikład měšćanskimaj štwórćomaj New Yorka Queens a wosebje Brooklynej w 1980tych lětach rěkachu. Z rappowanymi tekstami tematizowachu zažni protagonisća wšo to, štož wšědnje nazhonjachu: namóc (často ze stron policije), kriminalitu, chudobu a rasizm. Tak naby žanr zdobom raz prowokowaceho protestneho hibanja – doniž, kaž tak často, rewolucija swoje dźěći nješlapny. Z přiběracej popularitu njeje so hiphop jenož do dźeń a wjace substilow rozpačił, ale tójšto akteram tež tołstu móšeń wobradźił.
BOOKii-pisak delnjoserbsce
SAEK dźěl medijoweho kubłanja
Stejnišća Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) su wohrožene, wo čymž su Serbske Nowiny wospjet rozprawjeli. Wotnožki, mjez druhim tež w Budyšinje, maja wulki wuznam za medijowe kubłanje. Tohodla maja so na tuchwilnych městnach dale wjesć a dalše, na přikład we Wojerecach a Běłej Wodźe, nastać. To měnja w Krajnym dźěłowym kole SPD „Serbja“.
Budyšin (SN/at). „Dołhož koncept njepředleži, maja tuchwilne wotnožki Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala – mjez nimi w Budyšinje a Zhorjelcu – z pomocu Sakskeho krajneho medijoweho wustawa kaž dotal dale dźěłać.“ Tale sada z wobzamknjenja, kotrež su wobdźělnicy njedawneho wirtuelneho zetkanja Krajneho dźěłoweho kruha SPD „Serbja“ jednohłósnje schwalili, zwuraznja starosć, zo so něšto zhubi, štož medijowu krajinu w Sakskej wobohaća.
Za medijowe kubłanje
Hana Wićazowa
Prěni raz Dny serbskeje kultury
11. hodownika před 50 lětami zahajichu so w NDR prěnje Dny serbskeje kultury, a to w Neubrandenburgskim wobwodźe. Ministerstwo za kulturu bě je zarjadowało, a jeho sektorownik za serbsku kulturu Jan Kósk zestaja tehdy program zhromadnje z Domowinu a dalšimi serbskimi institucijemi kaž SLA, Ludowym nakładnistwom Domowina (LND) a Domom za serbske ludowe wuměłstwo (DSLW). Ze stron ministerstwa kultury bě 1. naměstnik ministra, statny sekretar dr. Dieter Heinze, cyłkownje za Dny serbskeje kultury zamołwity.
Wo knihach a kniharni (11.12.20)
Nětko tež my ju za sobu mamy – našu prěnju nakładnisku knižnu online-premjeru. Njeje drje to žana sensacija w času, hdyž su słužbne konferency, uniwersitne seminary a awtorske čitanja před wobrazowku uzus a samo trěbne. A přiwšěm bě to nowosć za serbski knižny swět a wěsty test, kak našich potencielnych čitarjow, dźensa dźeń bóle rozbrojenych po swěće, docpějemy. Zo tworješe runje antologija „Susodźa“ naš digitalny zazběh, njech je připad, ale po mojim zdaću derje trjecheny. Wotdoma móžachmy přez woknješko-wobrazowku přihladować a słuchać, što wědźeštaj nam Měrana Cušcyna a Pětr Dźisławk wo swojich (drje fiktiwnych) susodach powědać. Hdyž bě dobra hodźinka nimo, sym změrowany swój ličak hasnył z wěstym začućom, zo bě to wuspěch za nakładnistwo a za knihu.
