„Z rěčnikom so jenož stanješ z wutroby“
Interview z dr. Joannu Chojnickej z projekta wo rěčnej rewitalizaciji bretonšćiny a delnjoserbšćiny bjez maćernorěčnych
„Rěčna rewitalizacija bjez maćernorěčnych – padaj bretonšćiny w Hornjej Bretonskej a serbšćiny w Delnjej Łužicy“ rěka projekt Srjedźišća za keltiske studije na Adama Mickiewiczowej uniwersiće w Póznanju (hlej na internetnu stronu https://newspeakersinthecity.blogspot.com/). Čłonka wědomostneho teama dr. Joanna Chojnicka (nimo prof. dr. Michaela Hornsbyja, prof. dr. Nicole Dołowy-Rybińskeje a Jeanne Toutous) bě loni połdra měsaca w Choćebuzu, zo by na městnje slědźiła. Cordula Ratajczakowa je so z linguistku wo prěnich wuslědkach rozmołwjała.
Kajke metody nałožujeće we studiji?
Koncepty křižerjow dalšim pomoc
Hygienowe koncepty serbskich křižerskich procesionow su mjeztym tež dalšim křesćanskim a jěchanskim procesionam po wšej Němskej pomocne.
Budyšin/Bad Kötzting (SN/JaW). Hygienowe koncepty hornjołužiskich křižerskich procesionow maja jako zakład za kóždolětne swjatkowne jěchanje w bayerskim měće Bad Kötzting słužić. Kaž Serbske Nowiny zhonichu, je Budyska Serbska kulturna informacija (SKI) wčera popołdnju wotpowědne naprašowanje za konceptami dóstała. Badkötztingski kurowy direktor Sepp Barth bě próstwu z e-mailku pósłał. „Jako kurowy direktor a zamołwity organizator Badkötztingskeho swjatkowneho jěchanja so wón prašeše, hač njemóhł hygienowe koncepty našich křižerjow dóstać“, zdźěli sobudźěłaćer SKI Beno Šołta. Po krótkim dorěčenju z někotrymi křižerskimi zamołwitymi je Šołta trěbne podłožki do města w Bayerskim lěsu pósłał w nadźiji, zo tamnišim jěcharjam tež woprawdźe pomhaja.
Tradicije dale wuwiwać: „Wo tym smě a ma so rěčeć“
Drježdźany (SN/bn). „Jutrowne jěchanje a ptači kwas – serbska kultura mjez modusom pandemije a eksistencnymi starosćemi“ bě hesło wčerawšeho druheho zarjadowanja rjadu „Wysokoněmsce, saksce – serbsce? Rěč a identita we Łužicy“, wospjet digitalnje wuhotowane wot Politiskeho kubłanskeho foruma Sakskeje Konrada Adenaueroweje załožby. Hosćićelej a moderatoraj Johanna Hohaus a Benedikt Bierbaum witaštaj dohromady 75 zajimcow, něhdźe połojca z nich znowa Serbja. Wosebitaj, wobdźělnikam přednošowacej hosćej běštaj farar Chróšćanskeje wosady Měrćin Deleńk a jednaćel Ludoweho nakładnistwa Domowina Syman Pětr Cyž.
Wirtuelne koncerty ze wšěch kutow
Choćebuz (SN/bn). „Haj, we Łužicy so swěca hišće swěći, zmóžnjaca wid na festiwal wosebiteho razu: 360stopnjowy livestreaming jako wirtuelna jězba po hudźbje a wizuelne dožiwjenje, so wě w tučnym soundźe!“ Tak witaštej předewzaćelska towaršnosć Scandale a zjednoćenstwo Pisane dwórnišćo wopytowarjow ćichi pjatk a ćichu sobotu na stronje bunterbahnhof.de, hdźež so dohromady wosom hudźbnych cyłkow we wobłuku 360°-festiwala přerěznje 2 500 zajimcam prezentowaše. Mjez druhim předstaji Choćebuska skupina Svperfvtvre prěni raz docyła zjawnje swoje indierockowe a funkowe zynki. Wustup Randale Orchestra, po swójskim podaću „towaršnosće za wudobrjenje dawno zabytych a podhódnoćenych B-stronow“, wobrubi rejwarski porik w serbskej narodnej drasće. Berlinske duwo Hara Crash zahori fanow z wjacorymi serbskimi štučkami, kaž na přikład „Mak“ a „Tu a tam“. Spěwarka Uta Šwejdźic přizna, zo „je njezwučene, bjez bjezposrědnjeho publikuma hrać“ a namołwja na kóncu koncerta: „Dajće so šćěpić!“
Kóždy pjaty w Němskej hudźi
Němski informaciski centrum za hudźbu (miz), institucija Němskeje hudźbneje rady, je njedawno prěnje wobšěrne přepytowanje k temje „Amaterske hudźenje w Němskej“ předpołožił.
Zwadu złahodźić
Budyšin (SN). Informatiwne zetkanje čłonow zawodneje rady a zastupjerjow spartow Serbskeho ludoweho ansambla ze sobustawomaj předsydstwa Towaršnosće za spěchowanje SLA kónc zašłeho tydźenja bě „wažna kročel, změrować połoženje w ansamblu samym a w serbskej zjawnosći. Zaměr rozmołwy bě, pomhać tuchwilne konflikty rozrisać“, rjekny předsyda towaršnosće Sieghard Kozel. „Scyła nic a runje w času pandemije to serbskej kulturje njetyje, hdyž so we włosach mamy“, wón wuzběhny.
Wirtuelna předawarnja Serbskeho muzeja derje přiwzata
Budyšin (SN/CoR). Poprawom je so Budyski Serbski muzej na znowawotewrjenje zajutřišim, 1. apryla, hotował. Aktualnje stupacych ličbow koronainfekcijow dla pak to njebudźe. Po tučasnych informacijach budźe muzej wutoru, 20. apryla, zaso wotewrjeny.
Hižo dlěši čas kroči kulturna institucija puć digitalizacije. Wosebje nazymu su na nowych poskitkach dźěłali. Wšitkim tuž, kotřiž nochcedźa z realnym wopytom domu tróšku njewěstych naprawow koronapandemije dla čakać, prezentuje muzej na swojej internetnej stronje někotre digitalne poskitki. Tak móžeš wot spočatka lěta w onlineshopje muzeja nakupować. Paleta wudźěłkow saha wot katalogow k wosebitym wustajeńcam přez pohladnicy (z nowymi motiwami z Trstenjakoweje přehladki) a produkty za wšědny dźeń hač k runje nětko wosebje požadanym jutrownym poskitkam, kaž su to materialije za debjenje jejkow abo hižo pyšene jejka.
Sćelu rejwanske črije do Berlina
Serbska sociolinguistika w Baskiskej
Na 18. mjezynarodnej konferency wo mjeńšinowych rěčach (ICML), wotměwacej so wot minjeneje srjedy do pjatka w baskiskej stolicy Bilbao kaž tež online, su mjez wjace hač sto přednošowarjemi tež třo nastupajo swoje slědźenja wo serbskimaj rěčomaj rěčeli.
Bilbo/Bilbao (SN/CoR). Doktorandka na Instituće za slawistiku Pólskeje akademije wědomosćow (IS) Sara Mičkec rozłoži swoje slědźenje wo rěčnje měšanych swójbach w katolskej Hornjej Łužicy. W Němcach runje kaž w Serbach nastupajo rozšěrjene monolingualne nastajenje we Łužicy, kotrež sej w jednym rumje jednu rěč žada, maja wone wosebite wužadanje zmištrować. Na serbšćinu wusměrjena swójbna rěčna politika, tak Sara Mičkec pokaza, móže pak přez hesło „jedna wosoba, jedna rěč“ měšany rěčny rum wutworić, w kotrymž němčina njedominuje, ale serbšćina.
Interaktiwna knižna premjera we wirtuelnym swěće
Budyšin (SN/bn). Za premjeru knihi Svena Nordqvista „Wohnjostroj za lišku“ je so Ludowe nakładnistwo Domowina za wosebity, časej a wobstejnosćam wotpowědowacy format rozsudźiło. Minjeny pjatk su přełožowarka Diana Šołćina kaž tež Beno Šołta a Pětr Brězan w rólomaj titulneju rjekow druhu serbsku licencnu publikaciju rjadu „Pettersson a Findus“ online na platformje Edudip předstajili. Podobnje kaž na premjerje předchadneje, runje w druhim nakładźe LND znowa wušłeje knihi „Findus a hara z honačom“ před lětomaj w Róžeńće prezentowachu woni nowostku w formje sceniskeho čitanja – w kostimach a w swójsce wuhotowanej kulisy, dopominacej na piknik. Techniske móžnosće wirtuelneho swěta wužiwajo wudospołnichu tekst z widejowymi sekwencami. Tak na přikład pokazaštaj Šołta a Brězan z pomocu montaže w pospěšenju, kak w dźěłarni pasle konstruujetaj, z kotrymiž chcetaj překlepanu lišku přelesćić.
