Tysac nowin za wuměłstwo

wutora, 11. awgusta 2015 spisane wot:

Bonn (SN/CoR). Bonnske wuměłstwowe towarstwo projekt „11.08.2015“ turkowskeje wuměłče Banu Cennetoğlu tučasnje organizatorisce podpěruje. Zaměr je wšitke nacionalne, regionalne a lokalne nowiny, kotrež dźensa wuchadźeja, zhromadźić. Něhdźe 800 ludźi a 300 nakładnistwow so na projekće wobdźěla, mjez druhim tež Ludowe nakładnistwo Domowina. Eksemplary wšitkich nowin alfabetisce rjaduja a je do čornych wobalkow wjazaja. Material wotbłyšćuje wokomik němskeje towaršnosće w powěsćach jednoho dnja. Wopytowarjo planowaneje wustajeńcy w Bonnskim wuměłstwowym towarstwje móža sej potom wobraz tajkeho wokomika tworić.

Smjerdźečenjo Rumunsku dožiwili

wutora, 11. awgusta 2015 spisane wot:
Rejwarki a rejwarjo ze Smjerdźaceje kaž tež muzikanća njejsu swój program jenož na folklornym­ festiwalu w Buzăuwje předstajili. Woni přebytk tež za to wužiwachu, zo bychu sej krasnu rumunsku krajinu wotkryli. Njedźelu wulećachu sej k tak mjenowanym błótowym wulkanam. Na festiwalu, kotryž so druhi raz wotmě, bě 13 an­samblow z Mexika, Pólskeje, Sri Lanki, Ruskeje, Albanskeje, Grjekskeje a Algerskeje z hosćom. Wčera w nocy su so Smjerdźečenjo zaso nawróćili. Foto: M. Domaškec

Serbske dźěći w Čěskej

wutora, 11. awgusta 2015 spisane wot:
Wot julija do septembra 1945, krótki čas po Druhej swětowej wójnje, zmóžnichu čłonojo Praskeho Towarstwa přećelow Serbow a čěskeho Sokoła něhdźe 120 serbskim dźěćom rjane prózdniny. Hižo w juliju přebywaše skupina dźesać hólcow a holcow z Kamjenskich kónčin pod dohladom knjenjow Meškankoweje z Kanec a Zarjeńkoweje z Chrósćic w Jabkynicach (tam běchu hižo wot 1930 do 1932 „ferialne kolonije“). W Starych Splavach blisko Machoweho jězora běštej w awgusće dwaj přechodaj ze stajnje něhdźe 40 dźěćimi. Wo dnjach blisko města Doksy po- zdźišo Pawoł Grojlich w swojej knize „Lěta ćmy a nadźije“ mjez druhim tež wo tym pisaše, zo Feodor Cyž (syn krajneho rady dr. Jana Cyža) a Jurij Kral (pozdźišo Wotrowski farar) prózdninarjow wuwučowaštaj. Dalša skupina dźěći z Radworskeje wosady přebywaše jako hósć Českobudějovicskeje župy Sokoła w Lišovje. Wo dožiwjenjach w južnych Čechach a wo wulěće do Prahi ze spěwanjom w rozhłosu rozprawja Hańža Winarjec-Orsesowa w knize „Radwor – ze stawiznow wjesneje šule“. Mikławš Krawc

Symboliski mozaik wo Janu Husu

póndźela, 10. awgusta 2015 spisane wot:

Před 600 lětami běchu čěskeho reformatora Jana Husa w Konstanzu spalili. W Praskim narodnym archiwje wote­wrěchu składostnje róčnicy wustajeńcu „Magister Jan Hus a jeho doba“, kotraž je wot minjeneho tydźenja hač do srjedź septembra tež w Budyskej Michałskej cyrkwi widźeć.

Budyšin (SN/CoR). Hačrunjež wobsedźi narodny archiw w Praze bohatu zběrku srjedźowěkowskich dokumentow, nimaja ani jenički dokument, kotryž so direktnje na žiwjenje a skutk čěskeho reformatora poćahuje. Hus, kotrehož bě romsko-katolska cyrkej 6. julija 1415 we wobłuku Konstanzskeho koncila na šćěpowcu spaliła, płaći jako předchadnik němskeho reformatora Martina Luthera. Tohodla zdźěła najwažniši archiw Čěskeje republiki składnostnje jeho lětušich 600. po­smjertnin w kooperaciji z dalšimi ar­chiwami pućowansku wustajeńcu. Jeje patronat přewza čěski generalny konsulat w Drježdźanach. Nastał je, kaž na jednej z dohromady 13 taflow čitaš, „symboliski mozaik“ wokoło podawkow do a po smjerći Jana Husa.

Druha swětowa wójna bě po kapitulaciji Němskeje 8. meje 1945 w Europje skónčena. W Aziji a na Pacifiku pak su USA, China, Wulka Britaniska a kraje jeje mócnarstwa dale přećiwo japanskemu agresorej wojowali. USA, Wulka Britaniska a China žadachu sej 26. julija 1945 bjezwuměnitu kapitulaciju Japanskeje, ale jeje­ knježerstwo to wotpokaza. Stalin podpisa na to na Podstupimskej konferency tajne dojednanje ze zwjazkarjemi, zo zastupi Sowjetski zwjazk (ZSSR) spočatk awgusta do zhromadneho boja přećiwo Japanskej, z kotrejž měješe hač do nalěća 1945 zrěčenje wo neutraliće. ZSSR je tuž 8. awgusta 1945 Japanskej wójnu připowědźił. Połdra miliona wojakow Čerwjeneje armeje ze 26 000 kanonami, 5 500 tankami a 3 500 lětadłami započachu dźeń pozdźišo přećiwo milionej bojownikow sylnej japanskej Kwantungoweje armeji w Mandźukowje a na se­wjeru Chiny wojować. Zdobom zahajichu bój wo zdobyće južneho Sachalina a bywšich ruskich kupow Kurilow, kotrež bě Japanska po Prěnjej swětowej wójnje wobsadźiła.

Serbsku wuměłču Maju Nagelowu wopytali

pjatk, 07. awgusta 2015 spisane wot:

Skupina čłonow Maćicy Serbskeje, sekcije wuměłstwo a literatura, wopyta minjeny tydźeń Maju Nagelowu w Nossenje. Serbska tworjaca wuměłča witaše hosći na statoku – w swojim dźěłowym a žiwjenskim wobswěće.

Na kachlowej ławce sedźo powědaše wona Maćicarjam w kole wokoło sebje wo swojim tworjenju. Při tym bě stajnje znowa wusłyšeć jeje žiwjenska filozofija: stajić so njepřiměrjenemu wužiwanju přirody a resursow, wužiwać rozum a mudrosć našich prjedownikow a wuwiwać česćownosć před stwórbu a ju tež w najmjeńšej trawičce widźeć chcyć.

Rjany dar šulskim nowačkam

pjatk, 07. awgusta 2015 spisane wot:

Budyšin (SN). Dypkownje k šulskemu zastupej je w Ludowym nakładnistwje Domowina knižna nowostka „Dyrdomdeje na wsy“ wušła. Wuwił je ju Štefan Paška, kiž drje je mnohim, tež młodym čitarjam, ze serbskeho rozhłosa znaty.

Na filmowcow čakaja myta

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:

Choćebuz (SN/CoR). Tež lětsa su serbscy filmowcy znowa namołwjeni, z krótkofilmom na Choćebuskim filmowym festiwalu so wobdźělić. Štwórty raz wupisa Załožba za serbski lud we wobłuku festiwala wosebite myto w hódnoće 1 000 ­eurow. Wobsahowje ma so film ze serbskej abo tematiku dwurěčnosće zaběrać. Zjawnje prezentować chcedźa film na Choćebuskej­ přehladce, wotměwacej so wječor do oficialneho zahajenja festiwala 2. nowembra pod hesłom „Krótke a dobre“. Je to mjeztym 13. raz, zo móža tam amaterojo abo połprofije swoje produkcije pokazać, kotrež njesmědźa dlěše hač 15 mjeńšin być a maja z města Choćebuza, z Berlinsko-braniborskeho regiona abo ze sakskeje Łužicy pochadźeć. Loni­ běchu sej šulerjo Budyskeho Serbskeho gymnazija z animaciskim filmom „Konec světa“ serbske myto wubědźili.

25. Choćebuski filmowy festiwal wotměje so wot 3. do 8. nowembra 2015 a wěnuje so tradicionelnje wuchodo­europskim filmam. Dohromady spožča tam 18 mytow.

Bórkowy swjeća 700lětne wobstaće

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:

Bórkowy (SN/CoR). Ze swjedźenskim tydźenjom „700 lět Bórkowy w Błótach“ spomina delnjołužiske městačko wot soboty 22., do njedźele 30. awgusta, na róčnicu swojeho załoženja. Wobydlerjam a hosćom poskića potom paletu najwšelakorich zarjadowanjow.

Swjedźenski tydźeń zahaji 22. žnjenca Serbski ludowy ansambl z koncertom w tamnišej ewangelskej cyrkwi. Nimo „Štyrjoch počasow“ Antonija Vivaldija zaklinča tež serbske hudźbne twórby, kaž su to uwertira ze spěwohry „Smjertnica“ Jurja Pilka a wurězki z „Dźesać serbskich rejow“ Jana Pawoła Nagela a z Bjarnata Krawcoweje twórby „Ze serbskej‘ hole“ op. 82.

Hiroshima a Nagasaki

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:
Dźensa před 70 lětami rozbuchny we 8.15 hodź. prěnja atomowa bomba, kotruž bě USA na japanske přistawne město Hiroshima wotćisnyło. W běhu štyrjoch lět běchu wědomostnicy USA pod nawodom prof. Roberta­ Oppermanna bombu z hoberskej zaničowanskej mocu wuwili. Ameriski prezident Truman přikaza atomowu bombu spočatk awgusta nad Japanskej zasadźić, zo by „kraj ke kapitula­ciji nuzował a tak dźesaćitysacam ame­riskich wojakow žiwjenje wuchował“. Takle­ je Truman pozdźišo swój rozsud zakitował. Štyri tony ćežka bomba bě ze 64 kilogramami urana pjelnjena a mori jeničce w běhu dweju dnjow 70 000 z dohromady 350 000 wobydlerjow Hiro­shimy. 9. awgusta ćisnychu Američenjo dalšu bombu z plutonijom na přistawne město Nagasaki, a wona je něhdźe 75 000 ludźom žiwjenje rubiła. Jadrowe pruhi běchu­ najstrašniše sćěhi bom­bow a zawinowachu w běhu lět dohromady 260 000 woporow. Zasadźenje atomoweju bombow bě ze stron USA demonstracija wo­jerskeje mocy, ale zdobom złóstnistwo přećiwo čłowjestwu. Manfred Laduš

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbska lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy je swoju nowu komediju "Ludźo njedźiwaće so" 9. nowembra prapremjernje w Šunowskej Fabrikskej hospodźe předstajiła. tule namakaće někotre impresije z inscenacije. 

Tohorunja tón kónc tydźenja su w Ketl

nowostki LND