Drježdźany (dpa/SN). Po dlěšim tam a sem je nětko jasne, kelko pjenjez komuny Sakskeje z wurjadneho zamóženja zwjazkoweho knježerstwa za infrastrukturu dóstanu: 2,83 miliardow eurow sakskim městam, komunam a wokrjesam cyłkownje přizwola. Wotpowědny wukaz je sakske krajne knježerstwo wobzamknyło. Hač do lěta 2036 přepokazaja swobodnemu statej cyłkownje 4,83 miliardow eurow z wurjadneho fondsa „Infrastruktura a klimowa neutralita“ zwjazkoweho knježerstwa.
„Smy docpěli, štož smy sej na spočatku předewzali. Přewažny dźěl pjenjez je na dobro komunalneje runiny“, rjekny ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) w Drježdźanach. „Komuny rozsudźa nětko w swójskej zamołwitosći a swobodźe, kak chcedźa pjenjezy wužiwać. Kóždy wobydler bórze pytnje, zo pjenjezy skónčnje dochadźeja“, rjekny minister za hospodarstwo Dirk Panter (SPD).
Komuny dóstanu direktnu přiražku 1,7 miliardow eurow. Za to změja wokrjesy a bjezwokrjesne města inwesticiski budget, kiž měri so po ličbje wobydlerjow. Inwesticije su na najwjace 250 000 eurow wobmjezowane.
Najebać dobyće kołojězby po Flandernskej předwčerawšim, njedźelu, dyrbi dobyćer kolesowarskeho wubědźowanja Tadej Pogačar z prawniskimi konsekwencami ličić: Wón bě zhromadnje z dalšimi wobdźělnikami přez železniski přechod smalił, byrnjež jich čerwjena swěca zastać namołwjała. Statne rěčnistwo pad přepytuje. Profijam hrozy pokuta hač do 5 000 eurow a sćazanje jězbneje dowolnosće – znajmjeńša wosom dnjow.
Dale hač štó do toho su so astronawća swětnišćoweje misije „Artemis 2“ wot zemje wotsalili. W swojej kapsli „Orion“ su štyrjo wobdźělnicy lěta 1970 nastajeny rekord misije „Apollo 13“ přewinyli a so wjac hač 400 171 kilometrow wot zemje zdalili. Mjeztym je grawitacija měsačka sylniša hač přićahliwosć zemje. Astronawća běchu štwórtk wotlećeli.
Teheran (dpa/SN). W zjawnym lisće ameriskemu narodej je iranski prezident Massud Peseschkian wójnu USA přećiwo swojemu krajej jako absurdnu a chětro drohu wojersku operaciju kritizował. „Swět je na dypku, na kotrymž je dalewjedźenje puća konfrontacije dróše a bjezwuhladniše hač hdy prjedy“, piše prezident w poselstwje. Iran je w swojich stawiznach hižo wjele nadpadnikow dožiwił. Wot nich njeje w stawizniskich knihach ničo zwostało hač „mjeno hańby“.
Unija a SPD přisadźitej hłosy
Berlin (dpa/SN). Unija CDU/CSU a SPD mjez wolerjemi dale nahladnosć zhubjatej. Po wuslědku sćelaka ARD dóstanje unija w njedźelnym woprašowanju 26 procentow. To stej dwaj procentaj mjenje hač spočatk měrca. SPD je so tohorunja wo dwaj procentaj pohubjeńšiła a docpěje dwanaće procentow. To je najšpatniši wuslědk wot awgusta 2019. Porno tomu je AfD wo dwaj procentaj rozrostła a ma aktualnje 25 procentow. Zeleni maja 14 procentow a Lěwica dźesać.
Zemjerženje w Indoneskej
Kijew (dpa/SN). Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj je z posrědnikami prezidenta USA Donalda Trumpa wo měrowym procesu za swój kraj wuradźował. Zelenskyj na swojej internetnej stronje zdźěli, zo je z wurjadnym pósłancom Stevom Witkoffom, přichodnym synom Trumpa Jardenom Kushnerom a senatorom Lindseyjom Grahamom po puću widejoweje konferency rěčał. Generalny sekretar NATO Mark Rutte bě tohorunja přišaltowany. Nadrobnosće rozmołwy njejsu znate.
Minjeny čas běchu rozprawjeli, zo je Trump ćišć na Zelenskeho wukonjał, zo by žadanja Ruskeje spjelnił a poslednje zepěranišća w Donbassu na dobro měroweho zrěčenja spušćił.
Washington (dpa/SN). USA su po wuprajenjach prezidenta USA Donalda Trumpa swoje hłowne zaměry we wójnje přećiwo Iranej nimale docpěli. Iranska marina je zničena runje tak kaž wojerske lětarstwo. Rakety su nimale přetrjebane abo skóncowane, rjekny Trump w Běłym domje w swojej narěči ameriskemu ludej. USA su na dobrym puću, wšitke wojerske zaměry w Iranje „jara bórze“ docpěć. Iranej Trump nihdy njedowoli, atomowe brónje wobsedźeć. Z teje přičiny chcył wón kraj hišće raz „jara raznje trjechić“.
Po zahajenju wójny přećiwo Iranej před wjace hač měsacom Trump nětko wospjet twjerdźeše, zo budźe wójna bórze nimo. Runje tak rjekny, zo je Iran k wuradźowanjam wo skónčenju wójny zwólniwy a zo su rozmołwy na dobrym puću. Ze stron Teherana raznje prěja, zo z USA wo skónčenju wójny rěča. Město toho kraj dale z raketami na Israel a kraje Persiskeho zaliwa třěla, kotrež su z USA zwjazane. Tež Hormuski přeliw je dale blokowany, štož ma zahubne wuskutki na płaćizny zemskeho wolija a na hospodarstwo swěta.
Cape Canaveral (dpa/SN). Prěni króć po wjace hač poł lětstotku su zaso ludźo po puću na měsačk. Štyrjo astronawća su so wčera wječor z raketu na puć podali, po tym zo běchu wot swětnišćoweho dwórnišća Cape Canaveral w zwjazkowym staće USA Floridźe wotlećeli. Techniskich problemow dla běchu start misije „Artemis 2“ wospjet přestorčili.
Krótko po wotlěće bě komunikacija mjez astronawtami w kapsli „Orion“ a kontrolnym centrumom na zemi nachwilnje přetorhnjena. Problem pak bě spěšnje zrjadowany a wuhódnoćeny.
Němski astronawt Michael Gerst rěči wo „historiskim dnju“, powěsćernja dpa rozprawja. Jeho kolega-astronawt Matthias Maurer je sej wěsty, zo su wčera „nowy kapitl w stawiznach swětnišćoweho slědźenja“ wotewrěli.