Nahladnosć SPD a USA woteběra

pjatk, 09. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). SPD je při najnowšim woprašowanju sćelaka ARD na nahladnosći mjez ludźimi w Němskej přisadźiła a docpěwa w tak mjenowanym njedźelnym woprašowanju 13 procentow. To je procent mjenje hač zašły měsac. Hišće słabša bě strona w awgusće 2019 z dwanaće procentami.

Porno tomu je so unija CDU/CSU wo procent na 29 procentow polěpšiła. AfD dóstawa dale 25 procentow hłosow. Zeleni maja kaž dotal dwanaće a Lěwica dźesać procentow. BSW je so na tři procenty pohubjeńšił (minus jedyn) a njeby tak runje kaž FDP (dale tři procenty) w zwjazkowym sejmje zastupjeny był, bychu-li zajutřišim, njedźelu, wólby byli.

Podawki minjenych tydźenjow su nahladnosći USA jara zeškodźeli. Jenož dwanaće procentow Němcow chwali sej dźěło prezidenta Donalda Trumpa. Dowěra do USA je na 15 procentow spadnyła.

Žandowski móst lětsa ponowja

pjatk, 09. januara 2026 spisane wot:
Tež lětsa planuja zamołwići Choćebuza wjacore infrastrukturne twarske naprawy, kotrež zawinuja wobchadne haćenja na njedobro šoferow. W druhim kwartalu ­chcedźa w zhromadnym dźěle z Choćebuskim wobchadnym zawodom Žandowski móst (hlej wobraz) ponowić. Hornja woršta jězdnje kaž tež kolije a milinowód ­tramwajkow maja so wuměnić. Twarske dźěła budu po wšěm zdaću na wšěch ­dźesać měsacow trać. Započinać pak smědźa hakle, ručež su spěchowanske srědki přizwolene. Na to tuchwilu hišće čakaja. Za ponowjenje dróhow planuje město ­Choćebuz lětsa inwesticije we wobjimje třoch milionow eurow. Foto: Michael Helbig

Liški w času porowanja

pjatk, 09. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Pola fachowcow za škit zwěrjatow so tele dny telefonaty kopja, w kotrychž ludźo wo zranjenych abo hinkacych liškach rozprawjeja. Poradźowarnja w naležnosćach dźiwich zwě­rjatow w Berlinje zdźěla, zo so liški tuchwilu poruja. W tutym času muske ­zwěrjata stajnje zaso wo rewěr wojuja. Młode liški pytaja sej swójski teritorij a žónki wabja z markantnym wołanjom wo partnerow. Liški su hormonelnje we wuwzaćnej situaciji a pohibuja so z teje přičiny častodosć w cuzych kónčinach. Tole zwyša strach wobchadnych njezbožow.

Zranjene nohi abo złamane kosće pola liški bjez cuzeje pomocy wuhoja. Hdyž zwěrjo hinka, njetrjeba tuž hnydom ­pomoc. W Berlinje je po trochowanju fachowcow něhdźe 4 500 liškow žiwych.

To a tamne (09.01.26)

pjatk, 09. januara 2026 spisane wot:

Plěch da sej generalna sekretarka FDP Nicole Büttner třihać, jelizo jeje strona we wólbach w měrcu z badensko-württembergskeho krajneho sejma zleći. Tole je wona nowinarjam w Stuttgarće připowědźiła. Politikarka pak je sej dospołnje wěsta, zo ju nihdy nichtó z plěchom widźeć njebudźe, dokelž FDP we wólbach dobudźe. Tuchwilu docpěwa strona w Badensko-Württembergskej pjeć do sydom procentow hłosow. Tam wola 8. měrca nowy krajny sejm.

Swětnišćowu misiju dočasnje skónčić dyrbi skupina štyrjoch astronawtow w swětnišćowej staciji ISS. Přičina su strowotniske problemy jednoho z wobdźělnikow. Přichodne dny so skupina na zemju nawróći, ameriska swětnišćowa agentura NASA zdźěla. Situacija kaž tale je dźěl powšitkowneho přihota astronawtow a tuž ničo dramatiskeho.

USA wopušća organizacije

štwórtk, 08. januara 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). USA su připowědźili, zo swoje sobudźěło w 66 mjezynarodnych organizacijach skónča. Tole je prezident Donald Trump wukazał. Postupowanje z tym wopodstatnja, zo njewotpowěduje dźěło tutych organizacijow zajimam zjednoćenych statow. Potrjechene su organizacije, kotrež zasadźuja so za wobswět, škit klimy abo runostajenje splahow. Knježerstwo Trumpa w tym zwisku zwěsća, zo su institucije „njetrjebawše“ a „špatnje nawjedowane“

Statysacy w Ukrainje bjez miliny

Kijew (dpa/SN). Ruske nadpady su minjenu nóc masiwne hawarije milinoweje syće na juhu Ukrainy zawinowali. Kónčiny wokoło Dnjepropjetrowska a Zaporiššije běchu nimale dospołnje wot zastaranja z milinu wotrěznjene. Něhdźe 800 000 ludźi dyrbi tam bjez miliny wutrać. Wuporjedźenje škodow dale traje. We wulkoměsće Dnipro su zamołwići tuchwilneho połoženja dla šulske prózdniny wo dwaj dnjej podlěšili.

Zastojnicy žonu zatřělili

Ze swojimi traktorami su ratarjo dźensa rano wotbóčku awtodróhi A24 pola Kremmena blokowali. Braniborski zwjazk ratarjow protestuje na tute wašnje přećiwo planowanemu wikowanskemu zrěčenju Mercosur. Ratarjo boja so tunich importow ratarskich wudźěłkow z Argentinskeje, Brazilskeje, Paraguayja a Uruguayja, kotrež bychu potom móžne byli. Foto: dpa/Soeren Stache

Ruska wobara so łódźe dla

štwórtk, 08. januara 2026 spisane wot:

Moskwa (dpa/SN). Ruske wonkowne ministerstwo žada sej hnydomny nawrót ruskich namórnikow wolijoweho tankera, kotryž bě marina USA w sewjernym Atlantiku wobsadźiła a sćazała. W Moskwje situaciju na łódźi „Marinera“ dokładnje wobkedźbuja, ze stron Ruskeje rěka. Wójsko USA bě tanker wčera pozdatneho ranjenja sankcijow USA před pobrjohom Šotiskeje wobsadźiło, pječa na zakładźe sudniskeho wukaza.

Ruske wobchadne ministerstwo postupowanje USA kritizuje, pokazujo na konwenciju UNO wo mórskim prawje z lěta 1982. Po tym nima žadyn kraj prawo, w mjezynarodnych mórskich kónčinach druhim łódźam jězdźić zakazać. Tankerej su 24. decembra dowolili, pod chorhoju Ruskeje jěć. Tole wotpowěduje mjezynarodnemu prawu.

„Hladajo na rozprawy, zo słušeja tež ruscy staćenjo k wobsadce, sej wot ameriskeje strony žadamy, zo dostojnje z namórnikami wobchadźeja a jich zajimy respektuja, zo móhli so spěšnje do swojeje domizny nawróćić“, z Moskwy rěkaše.

USA twjerdźa, zo łódź hižo dlěši čas wobkedźbuja a zo su so namórnicy spjećowali, přikazam mariny USA sćěhować.

Wadephul napomina USA

štwórtk, 08. januara 2026 spisane wot:

Paris (dpa/SN). Wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) je USA hladajo na jich hroženje nastupajo móžne přewzaće Grönlandskeje kupy na zasady UNO skedźbnił. „W charće UNO zapisane zasady suwerenity a teritorialneje integrity kaž tež njezranliwosć mjezow maja so dodźeržeć“, žadaše sej Wadephul na zetkanju tak mjenowaneho Weimarskeho třiróžka ze swojimaj kolegomaj z Francoskeje a Pólskeje, Jeanom-Noëlom Barrotom a Radosławom Sikorskim. Weimarski třiróžk běchu 1991 jako rozmołwny format wonkownych ministrow Němskeje, Francoskeje a Pólskeje załožili.

Wo přichodźe Grönlandskeje rozsudźa wobydlerjo kraja kaž tež Danska, kotrejž kupa słuša, Wadephul potwjerdźi.

Politikar CDU witaše rozsud wonkowneho ministra USA Marca Rubija, nastupajo Grönlandsku z knježerstwom w Kopenhagenje rěčeć. Minjene dny běchu USA debatu přiwótřili a zasadźenje wojerskich srědkow připowědźili, zo bychu sej kupu přiswojili. Prezident Donald Trump njebě to nowinarjam napřećo wuzamknył.

Zwjazk SPD a CDU stabilniši?

štwórtk, 08. januara 2026 spisane wot:

Kónc knježerstwoweje koalicije w Braniborskej zbudźa nowu diskusiju

Podstupim (dpa/SN). Knježerstwowy zwjazk SPD a CDU w Braniborskej by po měnjenju politiskeho slědźerja Jana Philippa Thomeczeka stabilniši był, hač zwrěšćena koalicija SPD a BSW. Čorno-čerwjena koalicija by po wólbach krajneho sejma 2024 runje telko mandatow kaž SPD a BSW měła, rjekny wědomostnik na polu politiki na Podstupimskej uniwersiće. „Koalicija SPD a CDU pak by stabilniša była“, wón rjekny.

Ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) bě dotalnu koaliciju SPD a BSW předwčerawšim po dobrym lěće skónčił. Jako přičinu mjenowaše wón njestabilitu po rozpadźe frakcije BSW w krajnym sejmje a pobrachowace wuznaće BSW ke koaliciji z SPD. Nimo toho matej SPD a CDU hižo nazhonjenja w zhromadnym dźěle. CDU bě signalizowała, zo je k wotpowědnym rozmołwam zwólniwa. „SPD a CDU stej hač do 2024 w zhromadnej koaliciji dźěłałoj, tehdy samo ze Zelenymi. Najebać to bě koalicija stabilna.“

Ukraina – Grönlandska

štwórtk, 08. januara 2026 spisane wot:
Inuitske žony z Grönlandskeje maja so hustodosć w Danskej z diskriminaciju ze stron danskich zarjadow bědźić. Wo tym je magacin „Spiegel“ njedawno w reportaži wo dóńće mnohich tajkich žonow rozprawjał, kotrymž je Danska hač do dźensnišeho dźěći preč wzała. Grönlandska, najwjetša kupa zemje, słuša k Danskej. Wusměrjenje žonow na inuitske tradicije zadźěwa dźěćom puć do ciwilizacije, tak zarjady argumentuja. Zo Grönlandska wot něhdyšeje kolonialneje mocy Danskeje hišće dospołnje njewotwisna njeje, wopodstatnja Wikipedija z wotwisnosću wot danskich subwencijow. Nětk chce prezident USA Grönlandsku pak kupić pak wobsadźić. „Eksperća“ hižo rano w rozhłosu powědaja, zo njebudźe namóc nałožować, wšako by to kónc NATO był. Nó haj, před štyrjomi lětami su přičiny naličili, kotrychž dla Putin Ukrainje hrozy, ale wjac njebudźe činić. Zo změje Trump Inuitam napřećo wjac respekta, njeje prawdźepo­dobne. Hłós za zajimy domoródnych słuša bóle do zjawnosće. Marcel Brauman

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025