Sakski hospodarski minister namołwja ke kedźbnosći a wobhladniwosći

Drježdźany (dpa/SN). Něšto dnjow do kónca lěta sakski minister za hospodarstwo Dirk Panter ludźi namołwja, kedźbliwje ze silwesterskimi praskotakami wobchadźeć. „Wohnjostroj je mnohim wažny wobstatk witanja noweho lěta. Wěstota pak je přiwšěm najwažniša“, rjekny politikar SPD nowinarjam.

Lubowarjo praskotanja měli jenož pruwowane wudźěłki wužiwać a zamołwiće z nimi wobchadźeć. „Naš zaměr je, zo wšitcy wobydlerjo Sakskeje čili a strowi a bjez njezbožow do noweho lěta přińdu“, tak Panter. Krajna direkcije připowědźa, zo chcyła wobchody silwesterskich praskotakow kontrolować.

Su Budyske Wjacławske wiki woprawdźe najstarše cyłeje Němskeje abo samo cyłeje Europy? Přićahuja Drježdźanske „Štryclowe wiki“ w adwenće najwjace wopytowarjow? A dojědźe sej na wotewrjene dwory do Quedlinburga woprawdźe najwjace busow z wopytowarjemi? Kóžde město spyta swoje adwentne wiki tak derje kaž móžno zwičnjeć. Wone su mjeztym hospodarski faktor, dokelž so wulki dźěl wobchodnikow nutřkownych městow nadźija, zo wopytowarjo wikow tež do wokolnych kupnicow pohladnu a tam nadźijomnje něšto kupja. Mi je sprawnje prajene smorže, hač su wiki najstarše, najwjetše abo najwoblubowaniše. Wažne mi je, zo so tam derje čuju, zo knježi rjana ­atmosfera, zo njeje tołkańca přewulka a haj, zo tež horce wino słodźi a zo móžu něšto woptać, štož w běhu lěta nimam. To wšo sym w Budyšinje runje tak nadešoł kaž druhdźe. Njetrjebam žadyn superlatiw, přeju sej jeničce trochu dohodowneho začuća za dušu. Marian Wjeńka

Hodowne štomy su paducham tele dny požadane objekty. W braniborskim Ebers­walde su w nocy na sobotu 15 štomow spakosćili, kotrež stejachu zamknjene před twarskimi wikami. W Frankfurće nad Wódru wzachu njeznaći štomy w hódnoće 3 000 eurow sobu a w Oranienburgu něhdźe 40 štomow za cyłkownje 2 000 eurow, policija zdźěla.

Dawk na cokor žada sej ministerski ­prezident Schleswigsko-Holsteinskeje Daniel Günther. Tole móhło strowšemu zežiwjenju polěkować a přećiwo nadwaze pomhać, je sej politikar CDU wěsty. „Prěni kwartal noweho lěta nastorču iniciatiwu w Zwjazkowej radźe“, rjekny Günther nowinje Welt. „Dawk na cokor je politisce a hospodarsce dawno trěbny, dokelž zawinuje wysoki konsum cokora wulke strowotniske problemy a z tym hoberske wudawki towaršnosće.“

Gagauzojo su mały lud (wjace hač 150 000 přisłušnikow), rěčnje a kulturnje přiwuzny Turkam, bydlacy wosebje w Moldawskej. Porno Turkam pak njewu­znawaja so k islamej – woni su prawosławnu nabožinu přiwzali.

W času Sowjetskeho zwjazka buchu Gagauzojo poněčimnje asimilowani; ródnu rěč započachu z rušćinu zaměnjeć. Wot 80tych lět 20. lětstotka pak zahajichu rewitalizaciju a politiske žadanja. Woni samo zamóchu w słabym młodym moldawskim staće sej wosebity status wunuzować. W lěće 1995 nasta tak na juhu Moldawskeje awtonomna Gagauziska. Wona rozpřestrěwa so dźensa na 1 832 km² (mjenje hač wulkosć serbskeho sydlenskeho ruma). W regionje je wokomiknje něšto wjace hač 100 000 wobydlerjow – něhdźe hač 80 procentow z nich su Gagauzojo.