Brüssel (dpa/SN). Zwjazkowemu kanclerej Friedrichej Merzej (CDU) a druhim wodźacym zastupnikam čłonskich statow EU njeje so na wjerškowym zetkanju EU w Brüsselu poradźiło, madźarskeho ministerskeho prezidenta Viktora Orbána pohnuć, blokadu přećiwo kreditej 90 miliardow eurow na dobro EU cofnyć. Prezident rady EU António Costa dyrbješe dźensa rano přiznać, zo njeje najprjedy raz móžno, Ukrainje kredit wupłaćić.
Merz rěčeše w tym zwisku wo „akće hrubeje njeloyalnosće“, kotryž zawostaja hłuboke slědy a kiž „změje konsekwency“ na njedobro Madźarskeje.
Orbán rjekny, zo kreditej hakle přihłosuje, hdyž ruski zemski wolij zaso do Madźarskeje poběhnje. Wolijowód „Družba“, je na teritoriju Ukrainy wobškodźeny. Ukraina twjerdźi, zo su ruske rakety pipelinu trjechili a zo je porjedźenje naročne a dołhodobne.
Wobmjezować internetne komunikaciske słužby kaž whatsapp za dźěći a młodostnych, wobhladuje prezident zwjazka wučerjow Němskeje kritisce. Generelny zakaz „je w praksy lědma realistiski“, rjekny Stefan Düll nowinarjam. Słužby hraja dźensa „centralnu rólu we wšědnej komunikaciji a při wothłosowanju terminow“, Düll rjekny. To płaći tež za swójby, towarstwa, młodźinske kluby a nabožne zjednoćenstwa. Zwjazkowa ministerka za kubłanje Karin Prien bě so za to wuprajiła, internetne słužby regulować.
Jako cyklon druheje najhóršeje kategorije 4 je tropiski wichor „Narelle“ sewjerowuchodny pobrjóh Awstralskeje pola města Cairnsa docpěł a je tam wulke škody zawostajił. Zamołwići su šulu zawrěli a wobydlerjow namołwjeli, kónčinu do směra na juh wopušćić. „Narelle“ cychnuje w kónčinje jako wichor z 300 km/h.
Šwikawa (dpa/SN). Hladajo na špatne financielne połoženje žadaja sej komuny wot Zwjazka wob lěto 30 miliardow eurow pjenježneje podpěry. „Tak špatnje njeje so němskim městam a gmejnam wot lěta 1945 šło“, zwurazni prezident Němskeho zwjazka městow, Lipšćanski wyši měšćanosta Burkhard Jung (SPD) wčera w Šwikawje. Situacija komunow je katastrofalna a so dale přiwótřa. W lěće 2022 běchu etaty gmejnow a městow hišće wurunane. Po tym je deficit lěto wob lěto jasnje rozrostł.
Němski zwjazk městow žada sej tohodla wot Zwjazka pomoc – wob lěto 30 miliardow eurow – kotrež měli so komunam najpozdźišo klětu wupłaćić. Zo hodźało so to docpěć, měł Zwjazk podźěl komunow na wobrotowym dawku wot aktualnje 2,8 procentow nachwilnje na 10 procentow zwyšić, Němski zwjazk městow namjetuje. Zdobom žadaja sej komuny reformy. Při tym měli so statne wukony tež na socialnym polu přepruwować, běrokratija pomjeńšić a procesy digitalizować.
Lipsk (dpa/SN). Lipšćanske knižne wiki su wot dźensnišeho za publikum wotewrjene. Hač do njedźele prezentuje 2 044 wustajerjow ze 54 krajow swoje knižne nowostki. Na wikach a na festiwalu „Lipsk čita“ móža wopytowarjo mnohich spisowaćelow z tu- a wukraja sami dožiwić. Dźensa popołdnju spožča lětuše myto Lipšćanskich knižnych wikow. Na wčerawšim wotewrjenju wikow bě k protestam přećiwo kulturnemu statnemu ministrej Wolframej Weimerej dóšło.
Popłatk pacientow zwyšić?
Berlin (dpa/SN). Towaršnosć chorownjow Němskeje wupraja so za to, popłatk pacientow za přebywanje w chorownjach zwyšić. „Zwyšić připłatk na 15 eurow by rozumne a zastupujomne było. Popłatk we wysokosći dźesać eurow su 2004 postajili. Wot toho časa njejsu jón zwyšili“, rjekny nawoda předsydstwa towaršnosće Gerald Gaß nowinarjam. Wón rysuje w tym zwisku struchły wobraz połoženja chorownjow w Němskej. Tuchwilu bědźi so 80 procentow chorownjow z deficitom.
30 000 ludźi wotpokazali
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je so do dźensa zahajeneho wjerška EU w Brüsselu wot wójny USA a Israela přećiwo Iranej wotmjezował. W knježerstwowej deklaraciji w zwjazkowym sejmje předsyda CDU potwjerdźi, zo by so Němska jasnje přećiwo nadpadej na Iran wuprajiła, bychu-li Berlin do toho konsultowali. „Bychmy wotradźili, tutón puć kročić“, wón rjekny. Na swojim wopyće we Washingtonje před tydźenjomaj bě Merz hišće rjekł, zo nochce USA powučować.
Dołhož wójna traje, njebudźe so Němska na njej wobdźělić, Merz rjekny. Wón poćahowaše so při tym na žadanja prezidenta USA Donalda Trumpa za wojerskej pomocu NATO w Hormuskim přeliwje.
New York (dpa/SN). Hladajo na to, zo so połoženje na Bliskim wuchodźe spochi přiwótřa, płaćizna zemskeho wolija dale stupa. Při nadpadźe iranskich raketow bu wčera w Kataru za swětowe wiki wuznamny zawod za běžity zemski płun chětro wobškodźeny. Płaćizna za wolij družiny Brent je po tym na wjace hač 115 dolarow rozrostła, to je 5,5 procentow wjace hač dźeń do toho. Prezident USA Donald Trump je wuwiću hišće polěkował, jako Iranej hrožeše, toho wudobywanišćo zemskeho płuna bombardować.
Tež w USA płaćizna za zemski wolij stupa, byrnjež wo wjele snadnišo hač druhdźe. Barrel wolija družiny WTI je so na 96 dolarow podróšił, štož je 40 procentow wjace hač do wójny USA přećiwo Iranej.