Dierksoptimizm šěrił

wutora, 06. januara 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Prezident Sakskeho krajneho sejma Alexander Dierks je wobydlerjow swobodneho stata w nowym lěće k zhromadnosći namołwjał a optimizm rozšěrjował. Štóž chce wužadanja reformoweho lěta 2026 zmištrować, trjeba dowěru a wutrajnosć, rjekny 38lětny na nowolětnym přijeću w Sakskim krajnym sejmje. Dźe wo to, sej „rjap skrućeć“ a w tutym rozsudnym połoženju zhromadnje jednać.

Dierks rěčeše wo na podawki bohatym a rozsudnym lěće za Saksku. Přichod bjez dowěry nima zmysła. Wón je kruće wo tym přeswědčeny, zo móže so wobydlerjam swobodneho stata zhromadnje poradźić, sej nowy přichod natwarić. „Dźe wo to – runje w tutym času – ćežu sprawnje rozdźělić a pozitiwny wobraz přichoda naćisnyć“, politikar CDU rjekny. Jenož potom so poradźi, ludźi na tutym puću sobu wzać. Sakska nima swoje najlěpše časy dawno hišće za sobu.

Prezident krajneho sejma dopominaše na pioněrski čas po politiskim přewróće a přirunowaše wužadanja z krosnowanjom na horu. Je wažne, wobydlerjow motiwować a njezatajić, zo je puć do lěpšeho přichoda druhdy wobćežny.

To a tamne (06.01.26)

wutora, 06. januara 2026 spisane wot:

Dźesać metrow hłuboko staj artistaj w Stuttgartskim hodownym cirkusu padnyłoj. Při tym so 49lětny muž a 19lětna žona ćežko zraništaj. Pod kupolu cirkusoweho stana běštaj wonaj akrobatisku scenu předstajiłoj, jako so powjaz torhny, direktor zdźěli. Předstajenje bu přetorhnjene. Wopytowarjo dyrbjachu stan na Cannstattskim Wasenje wopušćić. Policija dokładne wobstejnosće njezboža přepytuje.

Stres a strach je silwesterske praskanje zwěrjatam načiniło. Tójšto z nich su w panice ćeknyli. Organizacija za škit zwěrjatow Tasso je wokoło Noweho lěta po wšej Němskej 376 ćeknjenych psow a 507 ćeknjenych kóčkow zličiła. To wotpowěduje ličbam minjenych lět, organizacija zwěsća. Tasso wjedźe po swójskich informacijach najwjetši darmotny zapis domjacych zwěrjatow a žada sej zakaz silwesterskeho praskanja.

Urbi et orbi w dźesać rěčach

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:

Rom (B/SN). 25. decembra je bamž Leo XIV. tradiciju Jana Pawoła II. a Benedikta XVI. wožiwił a hodowne postrowy w dźesać rěčach přednjesł. Swjaty wótc dopominaše na krizy a ćerpjacych ludźi a rjekny: „Hdyž by kóždy z nas – na wšěch runinach – město wobwinowanja druhich najprjedy swójske zmylki spóznał a Boha wo wodaće prosył, runočasnje so do połoženja ćerpjacych zamyslił a so z nimi solidarizował, by so swět změnił.“

Nabožne žro hód wohrožene

Vilnius (B/SN). Arcybiskop Georg Gäns­wein so starosći, zo so žro hodowneje powěsće pozhubi. „Nabožny aspekt hód – narod Jězu Chrysta, Božeho syna – so dale a bóle do pozadka tłóči.“, praji wón katolskej powěsćerni. Arcy­biskopa jima „spirituelna dimensija hód. Swjatočna liturgija hodownych dnjow, wosebje patoržicu wječor, wotwěra wutrobu a spřistupnja hodowne poselstwo.“

Hody při hranicy

Wožiwja něhdyši municiski zawod

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:

Lubin (dpa/SN). Němski twarc brónjow Diehl Defence chce w něhdyšim zawodźe za municiju w Lubinje mjez druhim zažehlaki (Zünder) za eksploziwne maćizny produkować. To zdźěli nowinski rěčnik předewzaća, kotrehož sydło je w Über­lingenje (Badensko-Württembergska), dźensa w nowinskej zdźělence němskeje powěsćernje dpa. Hižo wot lěta 2024 wutwarja a modernizuje Diehl Defence zhromadnje z firmu Tauber, kotraž je so na wotstronjenje rozbuchadłow specializowała, produkciske hale w Lubinje. Konkretnu informaciju wo tym, hdy produkciju zahaja, rěčnik podał njeje. Tuchwilu so wo dowolnosće w zwisku z produkciju prócuja, w zdźělence rěka.

W tak mjenowanej Sprjewinej tworni w Lubinje su wot kónca 1950tych lět municiju produkowali. Wot 90tych lět tam potom municiju zaso roztwarjachu. Krótko do zawrjenja w lěće 2024 přede­wzaći Diehl Defence a Tauber zawod přewzaštej. Nimo municije zhotowja Diehl Defence wodźenske rakety. Jeho powětrowy wotwobaranski system Iris-T tež ukrainske wójsko zasadźuje.

Danska zakazuje sej hroženja

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:

Kopenhagen (dpa/SN). Danska, Šwedska, Norwegska a Finska su žadanje prezidenta USA Donalda Trumpa, Grönlandsku USA přewostajić, znowa raznje wotpokazali. Ministerska prezidentka Danskeje Mette Frederiksen rjekny, zo nimaja USA scyła žane prawo, sej dźěl danskeho stata přiswojić. Wona USA namołwja, z hroženjemi přestać. W USA běchu so po nadpadźe na Venezuelu informacije šěrili, zo je „nětko Grönlandska na rjedźe“.

CSU: Tež dźěći zasudźić

Seeon (dpa/SN). Po woli CSU w zwjazkowym sejmje měli so přichodnje tež dźěći po chłostajomnych njeskutkach sudnisce zamołwić, byrnjež po starobje hišće chłostanja kmani njebyli. Tole wuchadźa z dokumenta bayerskeje CSU, wo kotrymž chcedźa na klawsurnym posedźenju w klóštrje Seeon wuradźować. W naćisku žadaja sej sudniski „proces zamołwitosće“ za dźěći. Dotal so dźěći pod 14 lětami sudnisce zamołwić njetrjebaja, dokelž njejsu chłostanja kmani.

Sakska planuje swójske satelity

Z kwětkami a swěčkami wopominaja w šwicarskim sněhakowarskim centrumje Crans-Montana 40 zwjetša młodostnych ­woporow wohenja w barje Le Constellation, kotřiž běchu w silwesterskej nocy žiwjenje přisadźili. Najmłódša bě 14lětna šulerka ze Šwicarskeje. Wjace hač sto wopytowarjow bě so zraniło. Němcy njejsu mjez woporami. Foto: dpa/Jean-Christophe Bott

Berlin žada sej pomoc Zwjazka

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Senatorka za Berlinske hospodarstwo Franziska Giffey (SPD) žada sej w zwisku z přepytowanjemi najnowšeho nadpada na Berlinsku milinowu syć pomoc ze stron zwjazkoweho knježerstwa. Hłowne prašenje po jeje měnjenju je, „hač jedna so wo skupiny lěwicarskich aktiwistow, kotřiž su ideologisce po puću abo hač za tym wjace tči“, rjekny wona sćelakej rbb. Argumenty, ­kotrež je skupina „Vulkan“ po atentaće wozjewiła, ma Giffey za „wulce strašne“. Senatorka sej tež žada, informacije wo syćach miliny zjawnosći hižo njespřistupnić. „W interneće tójšto namakaš“, wona rjekny. Wot spočatnje 40 000 po­trjechenych domjacnosćow su mjeztym 15 000 zaso milinowej syći přizamknyli.

Bolsonaro dyrbi zaso do jastwa

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:
Brasília (dpa/SN). Bywši brazilski prezident Jair Bolsonaro dyrbi so po swojich třoch operacijach w chorowni zaso do jastwa nawróćić. Najwyše sudnistwo kraja je próstwu jeho prawiznikow, jatbu w domjacym aresće wotpokućić móc, wot­pokazało. Bolsonaro bě postajenja sudnistwa wospjet ignorował a nimo toho z jatby ćeknyć spytał, we wopodstatnjenju ­rěka. Ručež móže chorownju wopušćić, přepołoža praweho politikarja, kiž bu loni k 27 lětam jastwa zasudźeny, zaso do jeho cele w policajskim prezidiju w stolicy ­Brasília. Bolsonara běchu zasudźili, dokelž je 2022 po swojej wólbnej poražce z dalšimi zapřisahancami politiski puč přećiwo knježerstwu swojeho naslědnika Lula da Silva planował.

Wurjadne posedźenje UNO zwołane

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:

New York (dpa/SN). Po nadpadźe USA na Venezuelu a zajeću prezidenta Nicolása Madura je so wěstotna rada UNO dźensa na wurjadnym posedźenju zešła. Wuradźowanje měješe so w 16 hodź. w New Yorku započinać.

Knježerstwo Venezuele bě wo wurjadne posedźenje prosyło. Nadpad rani chartu UNO wo mjezynarodnych poćahach a wohrožuje měr w regionje a po wšěm swěće, rěka w pismje wonkowneho ministerstwa čłonam rozsudneho gremija zjednoćenych narodow. Wěstotna rada UNO měła nadpad jako agresiju jasnje zasudźić a sej zdobom zakónčenje wšěch akcijow přećiwo Venezueli žadać. Ruska a China žadanje za wurjadnym posedźenjom rady podpěrujetej. Prezidenta Venezuele Nicolása Maduru, kotryž w USA w jastwje sedźi, chcychu dźensa sudnistwu předstajić. Jemu wumjetuja „drogowy terorizm“ a dowožowanje kokaina do USA. Mjeztym mjezynarodnje wo tym spekuluja, kotry kraj móhł sej prezident USA Donald Trump jako přichodny cil podobneje wojerskeje akcije wuzwolić.

USA prezidenta Venezuele zajeli

póndźela, 05. januara 2026 spisane wot:

Mjezynarodny wothłós na operaciju kontrowersny

Palm Beach (dpa/SN). „Jednotki wójska Zjednoćenych statow Ameriki su we wosebitej wuprawje we Venezueli tamnišeho prezidenta Nicolása Madura a jeho mandźelsku zajeli a wobeju na wójnsku łódź USS Iwo Jima dowjezli“, US-prezident Donald Trump na nowinarskej konferency sobotu popołdnju zdźěli. W narěči w swojej rezidency Mar-a-Lago na połkupje Florida Trump wuzběhny, zo chcedźa USA „wjednistwo kraja tak dołho přewzać, doniž njeje wěsty, porjadny, wobhladniwy přechod zaručeny“. Dokładne fakty hladajo na to wón njepoda.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025