Budapest (SN/dpa). Strona Tisza politikarja Petera Magyara je wólby parlamenta w Madźarskej jasnje dobyła. Po informacijach wólbneje komisije je sej Magyar w parlamenće wjetšinu dweju třećinow zdobył a ma 138 wot cyłkownje 199 mandatow. Magyar rěčeše wo kóncu systema Viktora Orbána a wo nowym započatku po lětach špatneho hospodarjenja a korupcije. Dźesaćitysacy přiwisnikow je wólbny wuspěch w Budapesće woswjećiło. Orbán swoju poražku přizna a připowědźi, krajej přichodnje w opoziciji słužić.
Z parlamentariskej wjetšinu dweju třećinow móže Magyar reformy přewjesć kaž tež zastojnikow wuměnić, kotrychž bě Orbán zasadźił. Wón namołwješe wjacorych načolnych funkcionarow wotstupić, mjez nimi statneho prezidenta Tamása Sulyoka a wodźacych zastupjerjow justicy a dohlada medijow. Wólby su najwažniše po přewróće 1989, po tym zo bě Orbán wot 2010 awtoritarny kurs sćěhował. Prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen wuslědk witaše a widźi Madźarsku zaso na europskim puću.
Washington (dpa/SN). Wot prezidenta USA Donalda Trumpa připowědźena mórska blokada Hormuskeho přeliwa přez wójsko USA měješe so dźensa 16 hodź. srjedźoeuropskeho časa započinać. Wot toho časa je wšitkim łódźam dalejězba zakazana, kotrež do směra na Iran jědu abo wottam přijědu. Blokadu ma přećiwo łódźam wšitkich narodow płaćić, w zdźělence USA rěka.
Runočasnje regionalne komando wójska USA zdźěla, zo smědźa wšitke łódźe, kotrež do Irana nochcedźa abo wottam njepřijědu, mórsku dróhu wužiwać.
Po tym zo běchu wuradźowanja diplomatow w pakistanskej stolicy Islamabadźe wo móžnym skónčenju wójny USA přećiwo Iranej zwrěšćili, bě Trump wčera mórsku blokadu připowědźił. Z tym chce Trump tomu zadźěwać, zo bjerje Iran popłatk łódźow za jězbu po Hormuskim přeliwje. Zdobom je z tym tež eksport iranskeho wolija po mórskim puću zaraćeny. Iran je jedyn z najwjetšich wudobywarjow zemskeho wolija. Tuž je Hormuski přeliw tež za Teheran přewšo wažny, zo móhł wolij na mjezynarodne wiki transportować a tak dochody nadźěłać.
Kamjenica (dpa/SN). Za mnohich młodostnych w Sakskej započina so nětko rozsudny čas na puću do powołanskeho žiwjenja. Šansy, wukubłanske městno dóstać, su lěpše, hač so na prěni pohlad zdawa, byrnjež sej kóždy swój powołanski són spjelnić njemóhł.
Po informacijach Zwjazkoweje agentury za dźěło je tuchwilu 9 623 swobodnych wukubłanskich městnow. To wotpowěduje nimale dokładnje ličbje tych, kotřiž za tajkim městnom pytaja, mjenujcy 9 665. Ličba wukubłanskich městnow w zawodach swobodneho stata je minjeny čas snadnje wo štyri procenty woteběrała, štož je wuskutk powšitkowneho napjateho hospodarskeho połoženja.
Woprawdźity problem je, zo prócuje so wulki dźěl młodostnych wo wukubłanje w samsnym powołanju. Faworizowane powołanja su dale předawarjo, mechatronikarjo w zamkarnjach awtow kaž tež překupcy w běrowje abo we wikowanju. Porno tomu wostanje mjez druhim w pjekarnjach, rěznistwach, na twarnišćach abo w metal předźěłacych powołanjach tójšto wukubłanskich městnow njewobsadźenych.
Pjasćować přećiwo synej Donalda Trumpa chce Hunter Biden, syn bywšeho prezidenta USA Joewa Bidena. Bój w železnej klětce, kaž je to w USA z wašnjom, chce aktiwist kanala Youtube Andrew Callaghan organizować. Na toho naprašowanje bě 56lětny Hunter Biden rjekł, zo by do klětki stupił, staj-li Trumpowej synaj Eric a Donald Trump jr. k tomu zwólniwaj. Wobaj wšak njejstaj so dotal wuprajiłoj, hač přećiwo Hunterej nastupitaj.
Porjadnje z wodu so popryskajo witaja w Thailandskej nowe lěto. Wot dźensnišeho hač do srjedy móže so kóždemu stać, zo přemokany domoj přińdźe. Při temperaturach wokoło 40 stopnjow wšak tole zlě njeje. Za pryskanje wužiwaja ludźo pisane wodowe pistole, kiž su wšudźe na předań. Prawidłownje je tam tež tójšto turistow. Drohich lětow dla pak je jich lětsa wo wjele mjenje.
Berlin (dpa/SN). Wučerki a wučerjo su w Němskej dale a časćišo z woporom namocy. Tole je wuslědk policajskeje kriminalneje statistiki, kotraž wopřija dobu dźesać lět. Po tym je ličba padow, w kotrychž běchu wučerjo wopor zranjenja ćěła, widźomnje stupała, w lěće 2024 na 1 283. W času mjez 2015 a 2023 běchu policiji zwjazkowych krajow mjez 717 a 1 017 padow přizjewili. Zo bě 2021 z runje 564 padami ličba wo wjele niša, je drje sćěh koronapandemije.
Wotzjewić so njeje trěbne
Berlin (dpa/SN). Zjednorjene rjadowanje za dlěše jězby młodych muži do wukraja je zakitowanske ministerstwo zdźěłało. Z tym je zaručene, zo njetrjebaja mužojo pola zwjazkoweje wobory wotpowědnu próstwu zapodać. Wotnětka płaći: Kóždy muž smě swobodnje pućować. Do toho bě noweho zakonja wo wobornej winowatosći dla k diskusijam dóšło: W nim je zapisane, zo maja so mužojo mjez 17 a 45 lětami do dlěšich jězbow wotzjewić.
Melania: Žane styki k Epsteinej
Frankfurt n. M. (dpa/SN). Stawk kabinoweho personala Lufthansy ma widźomne wuskutki. Na Frankfurtskim lětanišću su po informacijach wobhospodarja Fraport dźensa 580 wšěch 1 350 planowanych wotlětow a přizemjenjow wotprajili. Najwjetši dźěl wotprajenjow potrjechi Lufthansu. W Frankfurće bě so wo połnocy stawk sobudźěłaćerjow započał. „Lufthansa dyrbi so nětko hibać“, žada sej fachowc za tarify dźěłarnistwa Ufo Harry Jaeger. Wón Lufthansy wumjetuje, zo je w swojim tarifowym poskitku tójšto raznych žadanjow zapisała. Mjez druhim chce předewzaće měsačne dźěłowy čas přistajenych masiwnje zwyšić. Sobudźěłaćerjo so boja, zo powjedźe tole runje w lěću k ekstremnemu poćežowanju.
Cyłkownje 20 000 přewodźerjow je namołwjenych, dźensa hač do 22 hodź. njedźěłać. Lufthansa mjenuje stawk personala „njezamołwity“.
Berlin (dpa/SN). Wicekancler a financny minister Lars Klingbeil (SPD) je dźensa ze zastupnikami hospodarstwa a dźěłarnistwow na krizowym wjeršku wo hospodarskich wuskutkach wysokich płaćiznow ćěriwa jako sćěh wójny mjez USA a Iranom wuradźował. Najebać wujednane wotewrjenje Hormuskeho přeliwa su płaćizny zemskeho wolija dale wysoke. Předsyda SPD bě naposledk namjetował, ludźom tak mjenowanu mobilitnu premiju wupłaćić. Pjenjezy za to chcył sej wón pola energijowych koncernow wobstarać, kotrež wysokich płaćiznow dla nadměru wjele zasłužeja.
Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) bě wčera rjekł, zo njewidźi tuchwilu žane móžnosće, něšto přećiwo wysokim płaćiznam ćěriwa činić.