Genf (dpa/SN). Židowscy sydlerjo w Zapadnojordanskim kraju su swoje aktiwity minjeny čas widźomnje zesylnili. To wuchadźa z rozprawy běrowa UNO za čłowjeske prawa. Akcije na to pokazuja, zo su z politisce zamołwitymi wothłosowane a zo měrja so na to, arabskich wobydlerjow wućěrić a kónčinu etnisce wučisćić. Namócne přesydlenje ludźi by po měritkach UNO wójnske złóstnistwo było.
Běrow dokumentuje w času hač do oktobra 2025 cyłkownje 1 732 padow namocy židowskich sydlerjow, dwanaće měsacow do toho bě jich 1 400 padow. Palestinjenjo ćerpja njepřestajne šikany a zatrašenja, wobrónjeni sydlerjo jich domy a pola zniča, zo bychu jich wućěrili. Israelski stat tole podpěruje.
Berlin (dpa/SN). Wonkowny politikar a zapósłanc SPD w zwjazkowym sejmje Adis Ahmetović žada sej wot zwjazkoweho knježerstwa ludoprawniski posudk nadpadow USA na Venezuelu a Iran. Wobaj nadpadaj njewotpowědujetej směrnicam ludoweho prawa, rjekny wonkopolitiski rěčnik frakcije SPD w zwjazkowym sejmje nowinarjam.
Dobrej tydźenjej po zahajenju wójny USA a Israela přećiwo Iranej doskónčny ludoprawniski posudk zwjazkoweho knježerstwa přeco hišće njepředleži. Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je dotal jeničce rjekł, zo tajki posudk lědma što wuskutkuje. Wobdźělenje Němskeje na misiji w Hormuskim přeliwje wón wotpokazuje.
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je NATO kritizował, dokelž jemu podpěru při zawěsćenju wolijowych tankerow w Hormuskim přeliwje zapowědźa. W Běłym domje Trump rjekny, zo je wot zwjazkarjow přesłapjeny. Wón je sej wěsty, zo je to „błazny zmylk“. Do toho Trump na swojej internetnej stronje pisaše, zo běchu jeho zwjazkarjo NATO wo tym informowali, zo so na wojerskim zasadźenju w Hormuskim přeliwje njewobdźěla. Informacija bě jeho „šokowała“, tak Trump. Słowo zwjazkarjo staji wón do pazorkow.
Trump dale piše, zo hižo wo dalšu pomoc partnerow za zaručenje wěstoty łódźow njerodźi. „Dokelž smy tajke wojerske wuspěchi docpěli, pomoc krajow NATO hižo njetrjebamy.“ To samsne płaći za Japansku, Awstralsku a Južnu Koreju. Do toho bě Trump NATO chětro raznje namołwjał, jemu wojersce pomhać.
Štó chowa so za streetart-wuměłcom Banksyjom? Rešerša powěsćernje Reuters budźi znowa spekulacije wo identiće Banksyja, kotraž je hižo wjele lět hódančko. Po tym drje je Banksy sčasami pod pseudonymom David Jones wustupował. Pokiwy na to wuchadźeja z rešeršow wo grafitiju, kotryž bě wuměłc pječa 2022 w Ukrainje zawostajił.
Dopóznaća złožuja so po rozprawje mjez druhim na wuprajenja swědkow a zwiski k wosobam, kiž so hižo dlěje z Banksyjom zwjazuja. Swědcy mjenowachu při tym muža z mjenom David Jones, kotrehož z dawno podhladnym wuměłcom Robinom Gunninghamom do zwiska stajeja. Wobkrućena pak identita njeje. Prawiznik Banksyja tukanjam zdźěla znapřećiwja. Tež scena wuměłcow móžne wotkryće kritisce wobhladuje. Za mnohich fanow je anonymita bytostny aspekt Banksyjoweho tworjenja a jeho mytosa.
Nastupajo wójnu w Iranje smy minjene dny wot ameriskeho prezidenta Donalda Trumpa na jeho syći Truth Social zhonili, zo wočakuje NATO zrudny dóńt, jeli jemu tamniši zwjazkarjo přećiwo Iranjanam njepomhaja. Wo tym SN wčera informowachu. Situacija je jasna: By-li jednore było, zaraćeny Hormuski přeliw wotblokować, bychu USA to sami činili, dokelž wšak Trump přerady swoje njesměrne kmanosće cyłemu swětej pokazuje. Tak jednora pak situacija w morju wokoło kupy Hormus njeje. Tohodla chce prezident z wójnu pomhać, kotruž je sam bjez konsultacijow z partnerami započał.
Teheran (dpa/SN). Iran je na dołhu wójnu derje přihotowany. Rěčnik parlamenta Mohammed Bagher Ghalibaf rjekny arabskim medijam, zo ma kraj wulke składy raketow a trutow. Te su w kraju wuwili a natwarili. Tuž je Iran kmany, swoje brónje spěšnišo a wo wjele tuńšo produkować hač njepřećel. Iran wojuje dale, „doniž njepřećel swoju agresiju njewobžaruje“ a doniž njejsu stabilne politiske a wěstotne wuměnjenja stworjene.
Chatkontrola so skónči
Brüssel (dpa/SN). Podlěšić dobrowólnu kontrolu priwatneje komunikacije na móžne splažne znjewužiwanja, njeje so poradźiło. Posrědnicy čłonskich statow EU a Europskeho parlamenta njejsu so na kompromis dojednać móhli. Dotalne rjadowanje, znate jako chatkontrola, spočatk apryla wuběži. Wona dowola słužbam kaž WhatsApp, Instagram a druhim, powěsće na móžne wobsahi pruwować, zo bychu zakazany material namakali.
400 mortwych w Kabulu