Prahu w nowym swětle dožiwić

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:
Štóž tuchwilu w Praze přebywa, njeměł skomdźić, sej we wječornych a nócnych hodźinach wulkotne swětłowe instalacije mjezynarodnych wuměłcow na dohromady 21 zjawnych městnosćach čěskeje stolicy wobhladać. Pod hesłom „Dream On! Sony a wizije“ prezentuja je zarjadowarjo wot wčerawšeho hač do njedźele we wobłuku festiwala Signal, kotryž so tam mjeztym hižo 14. raz wotměwa. Ze swěcu wuhotowane objekty wuhladaja wopytowarjo w starym a nowym měsće kaž tež w měšćanskej štwórći Dejvicach. Dalše informacije nańdu zajimcy internetnje pod www.signalfestival.com. Foto: Signal-Festival/Dušan Vondra

Sakska z najwjac škodami

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Lipsk/Berlin (dpa/SN). Powodźenjow a sylneho dešća dla bě Sakska w lěće 2025 zwjazkowy kraj z najwjace škodami. Přerěznje 9,6 wot 1 000 bydlenskich twarjenjow je loni škodu poćerpiło. W zwjazkowym přerězku bě to 3,7 twarjenjow. Wo tym informuje Zwjazk němskich zawěsćerjow (GDV) w swojim najnowšim reporće, kotryž je wčera wozjewił.

9 000 padow elementarnych škodow su loni dohromady w Sakskej registrowali. Porno tomu mějachu na přikład w Porynsko-Pfalcowskej jenož něhdźe 4 000 přizjewjenych padow. Do elementarnych škodow słušeja tajke, kotrež su přez powodźenja, zahaćenja wody abo sylny dešć nastali. Přerězna wysokosć škodow wučinja w Sakskej 1 800 eurow. 54 procentow bydlenskich twarjenjow w swobodnym staće je přećiwo elementarnym rizikam zawěsćenych.

Po cyłej Němskej su loni něhdźe 88 000 elementarnych škodow registrowali. Přerězne kóšty na pad wučinjachu 4 700 eurow. „Wuchadźamy z toho, zo so elementarne škody změny klimy dla hač do lěta 2050 podwoja“, praji zastupna jednaćelka GDV Anja Käfer-Rohrbach.

Nadpad tigra: Přepytuja dale

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Pjeć měsacow po smjertnej atace tigra, kotryž bě w Dölzigu pola Lipska ze swojeho wobhrodźenja twochnył, statne rěčnistwo přeco hišće přećiwo jeho mějićelce, bywšej dompterce, pře­pytuje. „Tuchwilu hišće wotwidźeć njemóžemy, hdy a z kotrym wuslědkom přepytowanje z podhladom njewobhladniweho morjenja přez zakomdźenje zakónčimy“, rěčnica zarjada Vanessa Fink na naprašowanje Sakskich Nowin zdźěli.

Po tym zo bě jedyn wot dohromady dźewjeć tigrow 17. meje twochnył, nadpadny wón 72lětneho pomocnika mějićelki a jeho ćežko zrani. W juliju muž na sćěwkach zranjenja w chorowni zemrě. Při obdukciji zwěsćichu, zo bě muž w atace poćerpjenych zranjenjow dla wumrěł. Ćeknjeneho tigra su zastojnicy policije krótko po nadpadźe blisko kompleksa zahrodkow zatřělili. Zamołwity krajnoradny zarjad je areal, na kotrymž bě mějićelka zwěrjata dźeržała, jako přemały po­hódnoćił. Na to da šěsć tigrow do zwěrjećeje stacije w Španiskej dowjezć. Dwě zwěrjeći stej pod wosebitym dohladom zarjadow nadal pola bywšeje artistki žiwej.

To a tamne (16.10.26)

pjatk, 16. oktobera 2026 spisane wot:

Hižo před 26 lětami bě policija dźensa 76lětnemu mužej jězbnu dowolnosć sćazała. Jako jeho zastojnicy srjedu při wobchadnej kontroli w Neuhofenje w Porynsko-Pfalcowskej lepichu a daty muža w centrali přepruwowachu, so njemało dźiwachu, dokelž jězbnu dowolnosć njeměješe. Přećiwo njemu su nětko chłostanske jednanje jězdźenja bjez dowolnosće dla zahajili.

Donald Trump je swoje plany nastupajo wusyłanje wojerskeho wotprawjenja amokowca, kotryž je k smjerći zasudźeny, spušćił. Mnozy „jara dobri ludźo nochcedźa přihladować, kak muž zemrěje“, wopodstatni prezident USA swój rozsud na swojej platformje Truth Social. Zasudźeny major a psychiater ameriskeho wójska Nidal Hasan běše w lěće 2009 na wojerskej bazy w Texasu 13 ludźi morił a 30 dalšich z brónju zranił.

Tarifowe jednanje bjez wuslědka

štwórtk, 15. oktobera 2026 spisane wot:

Kamjenica (dpa/SN). Prěnje koło tarifowych jednanjow za cyłkownje 155 000 dźěławych w sakskej metalowej a elektrotechniskej industriji su so wčera bjez wuslědka skónčili. Dźěłodawarjo njejsu žadyn poskitk předpołožili, piše dźěłarnistwo IG metal Berlin-Braniborska-Sakska we wčerawšej nowinskej zdźělence. IG metal žada sej zwyšenje mzdow wo pjeć procentow a chce nimo toho jasniše dojednanja za zachowanje dźěłowych městnow a zawodow w Sakskej docpěć.

Pokročuja sonděrowanje

Berlin (dpa/SN). Po tym zo běštej stronje SPD a Zeleni wutoru sonděrowanske rozmołwy z Berlinskej Lěwicu njejapcy dočasnje zakónčiłoj, su so wčera na to dojednali, zo chcedźa dźensa z rozmołwami pokročować. Přičina dočasneho zakónčenja běše iritacija Zelenych a SPD, dokelž njebě pismo přećiwo antisemitizmej a zwiskam z kriminelnymi clanami na konstituowacym posedźenju frakcije Lěwicy w mnohich dypkach tomu wotpowědowało, štož běchu w sonděrowanskich rozmołwach wujednali.

Balistiske rakety testowali

Njepřestawaceho sylneho dešća dla wojuja w turkowskej stolicy Istanbulu tuchwilu z wulkej wodu. Pomocne słužby su mnohich wobydlerjow ewakuowali. W měšćanskim dźělu Sariyer na europskej stronje města je so 34lětna wosoba zatepiła, jako spytaše přepławjenu dróhu přeprěčić. Foto: Imago/Anadolu Agency

Sakske literarne myto spožčili

štwórtk, 15. oktobera 2026 spisane wot:
Lipsk/Drježdźany (SN). W Lipšćanskej měšćanskej bibliotece spožči sakska statna ministerka za kulturu a turizm Barbara Klepsch (CDU) dźensa Sakske literarne myto spisowaćelce Heike Geißler. W Kamjenicy rodźena a w Lipsku bydlaca spisowaćelka „je jedyn z najwažnišich hłosow němskeje načasneje literatury, a to nic jenož w Sakskej. Wona njepodawa jednore rozrisanja – jeje teksty su čitarjej z namołwu, samostatnje za nimi pytać a so jim w małych kročelach bližić“, ministerstwo w nowinskej zdźělence piše. Literarne myto je z 10 000 eurami dotěrowane. Sakske ministerstwo za kulturu je kóždej dwě lěće spožča. W lěće 2022 je we Worklecach rodźeny spisowaćel Lukas Rietzschel myto přijał.

Zwyša mzdu zastojnikow

štwórtk, 15. oktobera 2026 spisane wot:

Podstupim (dpa/SN). Braniborski krajny sejm je wčera zwyšenje mzdow za ně­hdźe 32 000 zastojnikow w zwjazkowym kraju schwalił. Braniborski financny minister Daniel Keller (SPD) po zdźělence powěsćernje dpa na to skedźbni, zo běše zwyšenje najebać napjatu financnu situaciju kraja trěbne, dokelž wotpowěduje wusudej Zwjazkoweho wustawoweho sudnistwa. Loni běchu sudnicy w Karlsruhe w padźe krajnych mzdow Berlinskich zastojnikow wusudźili, zo su přeniske.

Wysokosć mzdy stupa wotwisnje wot dochodoweje skupiny wo sydom do 18 procentow. Za wučerjow to na přikład woznamjenja, zo měsačnje něhdźe 882 do 1 087 eurow wjace zasłuža.

Wyše dawki tež za e-cigarety

štwórtk, 15. oktobera 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Za wužiwarjow e-cigaretow so kurjenje w přichodźe prawdźe­podobnje podróši. Po najnowšim naćisku dawkoweje reformy za tobak koaliciskeju frakcijow unije CDU/CSU a SPD ma dawk na mililiter židčizny za kurjenje wot klětušeho 38 centow město aktualnje 32 centow płaćić. Hač do lěta 2030 chce jón zakonjedawar samo krok po kroku na 44 centow na mililiter zwyšić. Financny wuběrk zwjazkoweho sejma je naćiskej wčera přihłosował. Wothłosowanje w plenumje je dźensa wječor planowane. Přihłosowanje je drje hižo wěste. Za producentow a wikowarjow židčizny za e-cigarety je reforma mjerzaca, wšako dawki sylnišo stupaja, hač bě knježerstwo připowědźiło. Poprawom měješe so dawk wot klětušeho jenož wo jedyn cent wob lěto hač do lěta 2030 zwyšić.

Zwjazkowa komora lěkarjow wita reformu dawkow na tobak „jako wažny krok za škit strowoty. Kurjenje je nadal jedna z najwjetšich wobeńdźomnych přičinow za schorjenja a zažnu smjerć a poćežuje strowotnistwo z wysokimi kóštami“.

Falowace pjenjezy a rěč

štwórtk, 15. oktobera 2026 spisane wot:
Kak móžeja njedosahace pjenjezy serbsku rěč wohrožować? Cyle jednorje – hdyž je nimaš, njemóžeš po času běžne kóšty za přebytk serbšćinu wuknjacych dźěći, w tym padźe w žłobikowej skupinje w Drježdźanach, zapłaćić. W Serbach móhli rjec, nó da njech tola do druheho zarjadnišća, žłobika, pěstowarnje, horta abo šule du. Na zbožo we Łužicy hišće wjacore tajke mamy. W sakskej stolicy pak je to hinak. Nimo jeničkeje serbskeje dnjoweje skupiny njeje tam dalšich zarjadnišćow za serbske dźěći. Pěstowarnja ze serbskim poskitkom bu zawrjena a tež w žanej šuli hižo serbšćinu njeposrědkuja. Rěčny rum za serbske dźěći je wot wokomika, zo su tři lěta stare, na swójbu wobmjezowany. A nětko? Chrystof Cyž a předsydstwo towarstwa Stup dale nadźijeja so wuspěcha pomocneje akcije crowdfundinga. Jim je jasne, zo wosebje wosobinske rozmołwy zajim budźa. Hdyž tuž z Drježdźan do Łužicy abo druhdźe na Was zazwonja – prošu pomhajće! Milenka Rječcyna

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo