Žedźa so za jednorym
W zašłosći sym hižo dworowej swjedźenjej w Čornym Chołmcu a w Ćisku dožiwił, kónc tydźenja tón w Brětni. Wšudźe sym so prašał, što ludźi tam poprawom wabi. To njejsu tola jenož plincy, pražene kołbaski, samopječeny tykanc abo čerstwje točene piwo abo słódny lód. Myslu sej skerje, zo je to wěsta žadosć za jednorosću, kotruž hewak w swojim wšědnym dnju nimamy. Wšudźe smy wobdaći wot kompjuterow, kumštneje inteligency, wšěch móžnych funkcijow šmóratka a smartneje domjaceje techniki. Ale widźeć, kak z wušiknymaj rukomaj kowarja małe wuměłstwo ze železa nastanje abo kak wojnar z wutrajnosću drjewjane hrabje twari je kaž něšto z dawnych časow, jako bě swět hišće někak w porjadku, kaž so nam dźensa zdawa. W tutym zmysle nazhonjeja wopytowarjo na tajkim dworowym swjedźenju wěstu lochkosć, kotraž so wot jich wšědneho dnja z jeho starosćemi a wužadanjemi jara rozeznawa.
Marian Wjeńka
Tesla zwyši mzdy
Dojednanje podpisałoj
To a tamne (29.09.26)
182 km/h přespěšne awto je francoska wobchadna policija kónc tydźenja w francoskich Alpach blisko gmejny Bonneville lepiła. Na dróze z dowolenym tempom 130 km/h bě šwicarski šofer ze swojim Porsche z 312 km/h po puću. Wobchadnemu rowdyjej su nablaku jězbnu dowolnosć sćazali. Nimo toho wočakuje jeho sudniske jednanje z móžnej konsekwencu třiměsačneje jatby a 3 750 eurami pjenježneje pokuty.
Najwjetša hdy natwarjena raketa z mjenom Starship je póndźelu rano wuspěšnje na swětnišćowym dwórnišću Elona Muskoweho předewzaća SpaceX w Texasu (USA) startowała. Něhdźe 275 kilometrow nad zemju poda so wona na postajenu wobběžnu čaru. Město planowanych 10 hodźinow pak běše wona jenož tři hodźiny na njej po puću. Potom padny na kalkulowanym městnje do Pacifika.
Pjenježna pokuta
Bonn (B/SN). Wosebite rjadowanje Němskeje biskopskeje konferency wot 1. oktobra 2026 cyrkwinskim sudnistwam dowoli, skućićelam tež pjenježnu pokutu napołožić směć. Cyrkwinske sudnistwa móža nimo duchownych we wuwzaćnych padach nimo toho lajkow w cyrkwinskej słužbje kaž tež mnichow a knježny w słužbje klóštrow k pjenježnej pokuće jako narunanje nastateje škody zasudźić.
Strach židow
Berlin (B/SN). Wólbne dobyće Lěwicy w Berlinje znjeměrnja cyrkwje antisemitiskich zjawow w swójskich rjadach dla. Prezident Centralneje rady židow w Němskej Josef Schuster wobkedźbuje „wospjetowanje wustupy Lěwicy přećiwo židam. Hač do dźensnišeho njejsym žane personalne abo politiske konsekwency zwěsćił. Hidu napřećo židam nastupajo njeje strona wjace wěryhódna, a jeje prilubjenja su jenož hołe słowa.“
Ženjeni mužojo budu měšnicy
Wopyt bamža jima Francozow
Paris/Lourdes/Metz (dpa/SN). Bamž Leo XIV. wopyta wot minjeneho pjatka sem Francosku. Njesměrnje wjele ludźi je dotal jeho Bože słužby pod hołym njebjom wopytało: W Parisu wobdźělichu so zawčerawšim něhdźe 800 000, w Lourdesu wčera něhdźe 150 000 wěriwych. Na swojim poslednim dnju dźensa wopyta bamž město Metz. Tam prócuja so wo swjatoprajenje bywšeho francoskeho wonkowneho ministra Roberta Schumana. Wón je zakłady za dźensnišu EU stworił.
Zakaz zakrywanja wobzamknyli
Rom (dpa/SN). Z dekretom je italske knježerstwo zakaz zakrywanja wosoby na šulach postajiło. To zdźěli wone minjeny pjatk w italskich medijach. Nimo toho wukaza za přichodne šulske lěto, zo smědźa rjadownje maksimalnje 30 procentow wukrajnych dźěći měć, kotrež jenož hubjenje italšćinu wobknježa. W interviewje ze sćelakom RAI praji ministerska prezidentka Giorgia Meloni, zo stej naprawje „instrument na dobro wšitkich, kotryž integraciju spěchuje“.
14 wojakow so zatepiło
