Wobaraja so kontroli chatow

srjeda, 08. oktobera 2025 spisane wot:

Naležna diskusija wo planach EU za bój přećiwo znjewužiwanju dźěći

Berlin (dpa/SN). Unija w zwjazkowym sejmje wupraja so přećiwo kontroli in­ternetnych powěsćow bjez wosebiteje přičiny. „To je, jako by něchtó wšitke listy wočinił a hladał, hač w nich snano něšto zakazaneho njesteji“, rjekny předsyda frakcije CDU/CSU Jens Spahn w Berlinje hladajo na tuchwilnu debatu na runinje Europskeje unije. „To scyła njeńdźe a to z nami móžno njebudźe.“

Přiwšěm je wažne, přećiwo znjewužiwanju dźěći wojować a tole chłostać, rjekny Spahn do posedźenja frakcije. Dowěrliwa indiwiduelna komunikacija ludźi pak měła dale bjez zasahnjenja móžna wostać, sej Spahn žada.

Wjele wuspěcha!

srjeda, 08. oktobera 2025 spisane wot:
Z wulkej napjatosću zhladujemy z Łužicy kónc oktobra do Južneho Tirola. W Bozenje maja zastupjerjo mjeńšin w Europje na kongresu FUEN wo nowym prezidenće a wiceprezidentach wothłosować. Tež Serb dr. Hartmut Leipner za zastojnstwo wiceprezidenta kandiduje. W lěće 2019 je bywši jednaćel Domowiny Bjarnat Cyž na kongresu FUEN w Bratislavje swoje skutkowanje w prezidiju organizacije skónčił. Tehdy wón rjekny: „Trjebamy wobšěrniše zjawnostne dźěło za aktiwnišu podpěru předewšěm słowjanskich mjeńšin, zo ­móhli naše starosće a problemy knje­žacym lěpje spřistupnić.“ Dr. Hartmut Leipner, kotryž předsydari tuchwilu dźěłowej skupinje słowjanskich mjeńšin w organizaciji FUEN, chce hišće wjace za­mołwitosće w Europje přewzać. Nadawk ­mostytwarca wón jara chutnje bjerje, tak zo Serbja ze swojimi słowjanskimi bratrami a dalšimi mjeńšinami w Europje wusko zwjazani wostanu. Přejemy jemu tuž ­wjele wuspěcha! Bianka Šeferowa

Z wikami na nazymu so nastajili

srjeda, 08. oktobera 2025 spisane wot:
Při poměrnje ćopłym wjedrje móžachu so wobydlerjo Choćebuza a wokolnych wsow minjeny kónc tydźenja mentalnje na nazymu nastajić: Mjeztym 28. łužiske nazymske wiki poskićowachu wšitko, štož z tutym pisanym počasom zwisuje. Wot nazymskich kwětkow, přez tradicionalne rjemjesło hač ke kulturnym poskitkam bě wšitko zastupjene. Tež regionalne majestosće kaž róžowa, winowa, wišnjowa a hatowa kralowna so prezentowachu. Foto: Michael Helbig

To a tamne (08.10.25)

srjeda, 08. oktobera 2025 spisane wot:

Chětro napity šofer wosoboweho awta je so wčera wječor na policajskej straži w mecklenburgsko-předpomorskim Güstrowje přizjewił, dokelž je do dźiwjeho zwěrjeća zrazył. Při protokolowanju po­dawka zastojnikam napadny, zo je muž dospołnje pjany. Test wunjese 2,43 promilow. Na to wotewzachu jemu krej a jězbnu dowolnosć. Klučiki awta přepodachu žonje. Krótko po tym muž policistam znowa napadny – na kolesu. Tón króć pokazowaše alkomat 2,02 promile.

Nowe předpisy za e-scootery planuje zwjazkowe knježerstwo. Zwjazkowe wobchadne ministerstwo je wotpowědny ­naćisk wukaza zdźěłało. Tak trjebaja ­nowe e-scooter wot lěta 2027 směrowe ­lampki. Města a komuny smědźa přichodnje swójske rjadowanja za wotstajenje rolerow postajić, kotrež internetne platformy ludźom přenajeja.

Knjez hrodźišća ma wušparanja

wutora, 07. oktobera 2025 spisane wot:

Hdźe je David Chmelík, kotrehož čěska justica z mjezynarodnym wukazom ­zajeća pyta (SN su wčera rozprawjeli)? Zašły kónc tydźenja w słowjanskim hrodźišću, praji nam Wětošowski měšćanosta Bengt Kanzler (bjezstronski).

Wětošow (SN/mb). Město Wětošow je wobhospodarja słowjanskeho hrodźišća w Radušu, Davida Chmelíka, hižo wo­spjet namołwjało, zo ma so přizjewić. Dotal bjez wuspěcha. Chmelík najprjedy w hotelu rezidowaše, doniž njeje do by­dlenja w městu přisłušacej wjesce přećahnył. Swoju dotalnu oficielnu adresu w Brüsselu, hdźež je jeho załožba Slavonic Europe zaměstnjena, je wočiwidnje cofnył. Tohodla je wobwodne sudnistwo w Klatovach mjezynarodny wukaz zajeća postajiło, zo bychu jeho na wospjetne sudniske jednanje skazać móhli. Hižo před lětomaj bě čěska platforma novinky.cz wozjewiła, zo su Chmelíka wopačneho wočornjenja wučerjow-mandźelskeju čěskeho a ruskeho pochada dla ­zasudźili (hlej SN 19.12.2023).

Warnuje před antisemitizmom

wutora, 07. oktobera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) warnuje składnostnje 2. róčnicy nadpada Hamas na Israel před antisemitizmom w Němskej. „Po 7. oktobru 2023 dožiwjamy w Němskej nowu žołmu antisemitizma. Tón pokazuje so w starym a nowym šaće – w socialnych medijach, na uniwersitach, na dróhach, wótře, njehańbićiwje a namócnje.“ Merz wobydlerjow prosy, zo so njech Židam a židowskim wosadam bóle přiwobroća.

Merz: Hybridna wójna

Berlin (dpa/SN). Ruska wjedźe hybridnu wójnu přećiwo Němskej. Wo tym je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) kruće přeswědčeny. Putin wjedźe informacisku wójnu přećiwo nam a wojersku wójnu přećiwo Ukrainje. Tuta wójna měri so přećiwo nam wšěm, rjekny Merz w sćelaku ntv. Hladajo na kopjace so pady cuzych trutow w Němskej a druhich krajach Merz rjekny: Putin chce nam strach načinić. „Njedamy so pak zatrašić a so tež tutomu wohroženju wobaramy“, wón zjima.

Kak wobchadźeć z trutami?

Policisća wotwleku zajateho demonstranta. Wón bě před hłownym sydłom zarjada za zapućowanje ICE w měsće Portland w staće USA Oregonje přećiwo migraciskej politice prezidenta USA Donalda Trumpa protestował. Trump wumjetuje městam, kotrež su wot demokratow wobknježene, zo nimaja połoženje pod kontrolu, a sćele policistow a narodnu gardu. Foto: dpa/Carlos Barria

AfD w Sakskej ze 37 procentami

wutora, 07. oktobera 2025 spisane wot:
Drježdźany (SN). AfD wostanje w Sakskej we woprašowanjach najsylniša politiska móc – a to z wulkim wotstawkom. Měsačnje wot slědźenskeho instituta Civey w nadawku Sakskeje nowiny a Lipšćanskeje LVZ přewjedźene woprašowanje pokaza, zo by aktualnje 37 procentow ludźi w Sakskej we wólbach krajneho sejma ­tutu stronu nakřižowało. Z tym je AfD přirunujo z minjenym měsacom tři procenty přidobyła. CDU je jedyn procent přisadźiła a nahromadźi hišće 27 procentow hłosow wolerjow. Za SPD, kotraž w Sakskej sobu knježi, hłosuje hišće pjeć procentow. Lěwica ma dźesać, BSW wosom a Zeleni šěsć procentow. Tuchwilne mjeńšinowe knježerstwo CDU a SPD zhubi tak dale swoju nahladnosć.

Paris pyta za wupućom z krizy

wutora, 07. oktobera 2025 spisane wot:
Paris (dpa/SN). Francoski prezident Emmanuel Macron je wotstupjeneho ministerskeho prezidenta Sébastiana Lecorna prosył, zo njech hač do jutřišeho wječora wupuć z politiskeje krizy namaka. Tole zdźěli Élyséejowy palast w francoskej ­stolicy. Přičina za to su „zakłady stability kraja“. Lecornu je nadawk přiwzał a chce prezidentej zdźělić, hač je tole móžno. Macron je swojim poradźowarjam pječa rjekł, zo budźe w padźe zwrěšćenja „zamołwitosć přewzać“. Móžno je, zo wón parlament rozpušći a nowowólby wukaza. Demonstranća w Parisu a dalšich městach žadaja sej jeho wotstup. Politiske połoženje w Francoskej je njestabilne, dokelž nima žana strona wjetšinu. Koalicije kaž w Němskej njejsu tam z wašnjom.

Wopory masakra Hamas wopominali

wutora, 07. oktobera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Z poł wysoko wisacymi chorhojemi, wopominanskimi stražemi a wustajeńcami su w Němskej dźensa wopory nadpada Hamas na Israel před lětomaj wopominali. W Lipsku je so zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier ze zastupnikami židowskeje wo­sady zetkał. Prezidentka zwjazkoweho sejma Juila Klöckner (CDU) je w Berlinje wustajeńcu wotewrěła, kotraž nadpad islamistiskich teroristow na hudźbny festiwal Nova zwobraznja. Před Braniborskimi wrotami w Berlinje su mjena wšěch woporow předčitali. Na naměsće Bebela w stolicy zarjaduja dźensa wječor wopomnjensku stražu.

7. oktobra 2023 běchu terorisća radikalno-islamistiskeje Hamas najhórši masaker na Židach po Druhej swětowej wójnje skućili. Něhdźe 1 200 ludźi su při tym morili a wjace hač 250 do Gazaskeho pasma zawlekli. Jeničce na festiwalu ­Nova morichu wjace hač 400 wopytowarjow. Stat Israel reagowaše z masiwnym wojerskimi nadpadami na Gazaske pasmo a je tam 60 000 Palestinjanow morił.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025