To a tamne (28.05.26)

štwórtk, 28. meje 2026 spisane wot:

Zasudźena lěwicarska ekstremistka Lina E. smě dočasnje jastwo wopušćić. Zwjazkowe sudnistwo je skóržbu generalneho zwjazkoweho rěčnika přećiwo wusadźenju jeje zbytneho chłostanja wotpoka­zało. W Kasselu rodźena a na Wyšim ­krajnym sudnistwje w Drježdźanach zasudźena Lina E. je so swojeje prjedawšeje zwólniwosće k namocy wotrjekła, je so w jatbje wotpowědnje zadźeržała a ma „přihódnu prognozu“ do přichoda, piše kriminalno-psychologiska wěcywustojna w swojim posudku.

Wopřijeće „Lackaffe“, z kotrymž běše pisar­ w swojim Facebook-komentarje zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) wopisał, je statne rěčnistwo w Heilbronnje jako „skřiwdźenje wosoby poli­tiskeho žiwjenja“ pohódnoćiło. Přećiwo chłostanskemu přikazej smě skućićel nětko znapřećiwjenje zapodać.

Klette na 13 lět do jastwa

srjeda, 27. meje 2026 spisane wot:

Verden (dpa/SN). Něhdyšu teroristku RAF Danielu Klette su na krajnym sudnistwje we Verdenje k třinaće lětam ­jastwa zasudźili. Swoju pokutu dyrbi ćežkeho rubježnistwa, přeńdźenjow přećiwo zakonjej za brónje a druhich nje­skutkow dla wotsedźeć. Sudnistwo bě zwěsćiło, zo bě Klette zhromadnje z Burkhardom Garwegom a Ernstom Volkerom Staubom transporter za pjenjezy a wjacore kupnicy nadpadnyła.

Partnerojo so schadźowali

Poznań (dpa/SN). Zastupjerjo Braniborskeje, Sakskeje, Mecklenburgsko-Předpomorskeje a Berlina zetkachu so dźensa ze zastupjerjemi pólskich wójwodstwow Wielkopolskie, Lubuskie, Zachodniopomorskie a Dolnośląskie. Zhromadnje chcedźa wo tym wuradźować, kak měli ze cyberowymi atakami a sabotažu wobchadźeć. Nimo toho steja tež infrastrukturne temy na agendźe. Tak mjenowane partnerstwo Wódra wobsteji hižo dźewjeć lět. Tuchwilu předsydari Braniborska zwjazkej.

Mało ludźi ma jara wjele

Hólčec wobhladuje sej kruwu cyle dokładnje, prjedy hač ju dorosćeni rituelnje zarězaja. Ze swjedźenjom Eid al-Adha w Malaj­ziskej rězaja tradicionelnje skoćata, zo bychu je boham woprowali. Foto: pa/Reuters/Hasnoor Hussain

Ludźikupstwo raznišo chłostać

srjeda, 27. meje 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Ludźikupstwo ma so přichodnje lěpje wuswětlować a raznišo pochłostać. Wotpowědny zakonski naćisk, z kotrymž so zwjazkowy kabinet dźensa zaběra, měri so wosebje na sku­ćićelow, kotřiž ludźi z falšnymi slubje­njemi do dźěłowych poćahow ze špatnymi wobstejnosćemi nuća. Chłostać pak chcedźa tež tych, kiž z tajkich njeskutkow w swojich zawodach profituja. Dotal jenož ženichow seksuelnych posłužbow z njedobrowólnje skutkowacymi prostitutkami chłostaja. Nětko měrja so tež na priwatnych twarcow, mějićelow rězarnjow abo klientow studijow za lakěrowanje nochćow. Přičina planowaneje reformy tči w tym, zo hodźi so wikowanje z ludźimi dotal jenož ćežko dopokazować.

Rědke surowizny wažny faktor

srjeda, 27. meje 2026 spisane wot:
Beijing (dpa/SN). Zwjazkowa hospodarska ministerka Katherina Reiche (CDU) sej na swojim wopyće w Chinje žada, zo měli wšitcy přistup ke kritiskim surowiznam a rědkim metalam w kraju dóstać. Němske zawody trjebaja přistup k rědkim mineralijam a metalam, „wšako sej moderny swět a moderne technologije bjez tutych surowiznow předstajić njemóžemy“, ministerka po prěnich politiskich rozmołwach w chinskej stolicy rjekny. Ze swojimi rozmołwnymi partnerami bě Reiche za pućemi pytała, kiž zawodam wěsty přistup k surowiznam zmóžnjeja. Rozmołwjała bě so Reiche dotal z wikowanskim ministrom Wang Wentao a wiceministrom za wuwiće a reformy Zhou Haibing.

Lětsa dosć sakskich truskalcow

srjeda, 27. meje 2026 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Truskalcy w Sakskej pospochi dozrawja. Na spočatku sezony žnjeća su sadowi burja optimistiscy. „Na terenje našeho zwjazka plahujemy na něhdźe 175 hektarach truskalcy a wočakujemy dobre žně z dobrej kwalitu we wobjimje něhdźe 1 400 tonow“, rjekny předsyda zwjazka sakskich sadowych burow Jörg Geitel w Žitawje. „Nětko prawje započinamy.“ Geitel pak přizna, zo su zmjerzki po nocach kónc apryla ­něšto škodow naparali. Tole drje budźe so trochu na žně wuskutkować, nic pak přejara. Na wikach tuchwilu dosć truskalcow wotbywaja. „Dotal bě hišće mało němskich tworow na wikach. We wobchodach na statokach pak je mało konkurency z europskeho susodstwa.“ Tole je w kupnicach hinak, wšako tłóča tam wosebje truskalcy z Pólskeje a Španiskeje płaćizny. Geitel so nimo toho wo přichodźe plahowanja truskalcow w Němskej wupraji. Burja so wo to prócuja, sad tež dale tu plahować móc. Mnohich reglementacijow pak je tole dźeń a ćeše. Wosebje mzdy su wulke financielne wužadanje, wšako dyrbja zawody zdźěla 50 do 60 procentow swojich dochodow za nje nałožować.

Mysli sej, zo je knježk

srjeda, 27. meje 2026 spisane wot:
„Sławneho a znateho“ fotografa Marija Testonija z Londona njeznaju a tež hišće ženje wo nim słyšał njejsym. Za njeho pak su wabili, kaž by znaty kopar Lionel Messi do Budyšina přijěł. Wón je jara swojo­razny typ, wšako je nowinarjow do ansambla přeprosył, zo by jim swój projekt předstajił. Tola krótko do termina jemu napadny, zo ani poł hodźiny za repor­terow nima, kotřiž běchu sej jeho dla do sprjewineho města dojěli. To najkuriozniše wšako bě, zo njeměješe ani chwile za foto při dźěle abo za mały portrećik. Tak su so reporterojo z tym wotnamakać ­dyrbjeli, kajke motiwy na baletnej žurli dóstachu. Tež nastupajo organizowanje njezda so docyła kmany. Tak wupomha Serbska kulturna informacija, ručež trjebaše někajku kokoš w ansamblu abo tola hnydom konjej. Čuješe so kaž knjez sam, wo kotrehož so wšitko wjerćeše. Z jeho pječ wosobinskimi asistentami je za kameru jenož na knefl stłóčić dyrbjał. Julius Paška

To a tamne (27.05.26)

srjeda, 27. meje 2026 spisane wot:

Jastwa w Sewjerorynsko-Westfalskej bědźa so z pobrachowacymi klučemi. Po tym zo běchu jeći w Euskirchenje dwaj generalnej klučej pokradnyli, bě justicne ministerstwo přikazało, we wšěch jast­wach přepruwować, hač hišće wšitke kluče maja. Při tym je dalše jastwo pytnyło, zo kluč pobrachuje. Tón pak pječa nichtó kradnył njeje, ale zastojnicy su jón prosće zhubili. Dobra powěsć: kluč bě jeničce za běrowy, nic za cele jatych.

Wjednika brazilskeho syndikata złóstnikow PCC Gersona Palerma su po šěsć lětach ćěkanja w Boliwiskej popadnyli. Palerma běchu mjezynarodneho pašowanja drogow a wotwjedźenja lětadła dla k dohromady 126 lětami w kłódźe zasudźili. Wón steješe na lisćinje ludźi, kiž w Brazilskej najnuznišo pytaja. Palerma běchu 2020 po dubioznym sudniskim jednanju pušćili, na čož wón ćekny.

Patriarch wuzwoleny

wutora, 26. meje 2026 spisane wot:

Tiflis (B/SN) Georgiska cyrkej je politiku a towaršnosć mjez wuchodom a zapadom nastupajo pačena. Jako naslědnik zemrěteho patriarcha georgisko-ortodoksneje cyrkwje Illije II. bu metropolit Shio (Mujiri) wuzwoleny. Wón słuša ke konserwatiwnemu kruhej a je ruskej orto­doksnej cyrkwi přichileny. Něhdźe 83 procentow Georgičanow přisłuša geor­gisko-ortodoksnej cyrkwi, kotraž je samostatna.

Postrow koptiskej cyrkwi

Vatikan (B/SN). Zasudźejo přiběrace terorowe nadpady w afriskej republice Čad a w staće Mali je bamž Leo XIV. k měrej namołwjał. Na Pětrowym naměsće spominaše wón 10. meje tež na dźeń koptisko-katolskeho přećelstwa.

Wědu wo medijach wučić

Würzburg (B/SN). Na zjězdźe katolikow je so předsyda Němskeje biskopskeje konferency, biskop Heiner Wilmer, za nowy šulski předmjet wo kubłanju w medijach a medijowej etice wuprajił. Hladajo na přiběrace desinformacije tež z pomocu kumštneje inteligency bychu šulerjo lěpje mjez prawymi a wopačnymi informacijemi rozeznawać nawukli. „Swobodni smy jenož potom, hdyž móžemy mjez wěrnosćemi a łžemi rozeznawać.“

Ebola dale a strašniša

wutora, 26. meje 2026 spisane wot:

Genf (dpa/SN). Situacija kołowokoło wudyrjenja ebole w Africe móhła so dale přiwótřić. To měni šef swětoweje strowotniskeje organizacije WHO Tedros Adhanom­ Ghebreyesus. „Stejimy před jara chutnej a ćežkej situaciju. Budźe hišće hórje, prjedy hač budźe lěpje“, rjekny na wirtuelnym zetkanju ze strowotniskimi ministrami afriskich krajow. Dźensa dojědźe sej wosobinsce do Demokratiskeje republiki Kongo, hdźež so tuchwilu z najwjace padami chorosće bědźa.

Dowola přistup do interneta

Teheran (dpa/SN). Prezident Irana Massud Peseschkian je přikazał, mjezynarodny internet w kraju zaso dowoleć. Z tym reagowaše na rozsud „wosebiteho staba“, kotryž bě do toho z wulkej wjetšinu za to hłosował, ludźom zaso přistup do interneta dowoleć. Konkretny datum za zašaltowanje pak přeco hišće znaty njeje. Wosrjedź meje běchu iranske medije wo 5. juniju jako termin rozprawjeli.

Hadź za čas wójny

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo