Měrja so wosebje na młodych

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:

Prawicarsko-ekstremistiskej skupinje w fokusu statneho rěčnistwa

Berlin/Karlsruhe (dpa/SN). Zwjazkowe statne rěčnistwo je rumnosće 36 wosobow w dwanaće zwjazkowych krajach přepytało, kiž su pozdatnje w prawicarsko-ekstremistiskimaj skupinomaj „Jung und Stark“ a „Deutsche Jugend Voran“ organizowani. Jim wumjetuja wutwo­rjenje abo čłonstwo w kriminelnym zjednoćenstwje, zdźěli rěčnistwo w Karls­ruhe. Najwjace z wobskorženych su po­zdatnje druhich ludźi naškarali. Wo­smjom nimo toho ćežke zranjenje ćěła wumjetuja. Najmłódši z wobskorženych je 16 lět stary. Wjetšina wobskorženych bydli w Sewjerorynsko-Westfalskej (9) kaž tež w Braniborskej a Sakskej ­(stajnje 5).

Neutralnje sudźić!

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Wčera su Mnichowčenjo doma přećiwo Parisčanam w kralowskej klasy kopańcy nastupili. Mnoho zajimcow nadźiješe so na samsny spektakl kaž w hrě před tydźenjom. Na kóncu zwosta hórki přisłód ­sudnika dla, kotryž je hru postajał. João Pinheiro z Portugalskeje je wčera swoju pjatnatu hru w champions league sudźił. A to běše samo hakle jeho prěnje połfinale, kotrež hwizdaše. Jeho najkuriozniši rozsud bě w 29. mjeńšinje. Konrad Laimer (Mnichow) je bul z brjuchom trjechił a spyta jón nimo Nunoa Mendesa (Paris) hrać. Bul pak Parisčan z ruku wotblo­kowaše. Wšitcy sudnicy tajke přeńdźenje poprawom ze žołtej kartu chłostaja. Město toho da sudnik mustwu z Parisa bul. Po měnjenju sudnika bě Laimer w akciji do toho pozdatnje kožanu kulu z ruku při­wzał. Rozsud přećiwo Mendesej by hru jasnje změnił. Zwažu sej rjec, zo njeje wuzamknjene, zo bě wčerawši sudnik přežadany a snano samo přiwisnik Parisa. Neutralnje sudźił wón njeje. Julius Paška

Popłatk najprjedy raz z blida

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Lubin/Choćebuz (dpa/SN). Hižo dlěje hač lěto wadźa so braniborske komuny z chorobnymi kasami dla financo­wanja tak mjenowanych prózdnych jězbow­ wuchowanskeje słužby, potajkim ­jězbow bjez slědowaceho transporta do chorownje. W měrcu běše Choćebuske měšćanske zarjadnistwo něhdźe 1 000 wobydlerjam zličbowanku za chorobny transport pósłało (SN rozprawjachu). W jednanjach z chorobnymi kasami pak je město Choćebuz w samsnym měsacu hišće rozrisanje namakało, tak zo ludźo přidatny popłatk zapłaćić njetrjebachu. Tež wokrjes Dubja-Błóta chcyše 28 000 wobydlerjam dodatnje zličbowanku za chorobny transport pósłać. Hačrunjež njeje so krajny­ rada Sven Herzberger (njestronjan) w měrcu z chorobnymi kasami ­dojednać móhł, je přidatny popłatk nětko „najprjedy raz z blida“, wón zdźěli. Wobě stronje stej so „w swojich předstawach přibližiłoj“ a chcetej jednanja bórze zaso zahajić. Za wokrjes Dubja-Błóta dźe při tym wo dohromady dźesać milionow ­eurow při­datnych kóštow. Braniborski strowotniski minister René Wilke (SPD) nadźija so dalšich kompromisow na woběmaj stronomaj.

Do Łužicy je dóšła zrudźaca powěsć, zo je ameriski slědźer George R. Nielsen dnja 9. apryla w starobje 93 lět w Lewisville, Texas, zemrěł. Wón bě potomnik danskich kaž tež serbskich zapućowarjow do USA a čuješe so čas žiwjenja woběmaj narodnosćomaj zwjazany. Wo woběmaj je jako stawiznar tež powołansce slědźił.

Njeboćički narodźi so 29. meje 1932 we wjesnym sydlišću Aleman w Texasu. Jeho nan William Nielsen bě danskeho a jeho mać Emmy rodź. Mjerwic (Moerbe) bě serbskeho pochada. Na staršiskej farmje posrědkowachu so jemu trajne hódnoty swójbneje zhromadnosće, křesćanskeje wěry a wutrajneje dźěławosće. Wosebje wjele prócy žadachu sej za čas jeho dźěćatstwa kóžde lěto žně bałmy a hrocha.

George R. Nielsen wopyta Concordia College w Sewardźe, Nebraska. Tomu přizamkny so akademiski studij na uniwersitomaj w Houstonje a w Iowa City, kotryž wotzamkny z promociju. Powołansce skutkowaše jako wučer na lutherskich šulach, spočatnje w texaskim Houstonje a wot 1959 hač do wotchada na wuměnk 1997 na Concordia Univer­sity w River Forest, Illinois, předměsće metropole Chicago.

To a tamne (07.05.26)

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:

Ćah hercow z Oberlichtenauwa zapiska bórze před kralowskim publikumom. Wot 13. meje přebywaja hudźbnicy w Norwegskej a hudźa tam zhromadnje z tamnišim kralowskim hercowskim ćahom. 17. meje, na narodnym swjatku Norwegskeje, zapiskaja na nadróžnej ­paradźe, kotruž sej tradicionalnje tež kral Harald V. wobhlada.

50 000 US-dolarow poskićujetej ameriski sćelak Fox a job-portal Indeed fanej, kiž je zwólniwy, sej wšě 104 hry lětušeho swětoweho mišterstwa kopańcy wobhladać. Dźěłać ma entuziast kopańcy na Times Square w New Yorku. Nimo toho, zo ma sej wšě hry wobhladać, słuša do nadawkow fana tež, wobsahi za socialne syće produkować. Wosebje wužadace je dźěło potom, hdyž so dwě hrě paralelnje wotměwatej, štož pak so hakle na kóncu mišterstwa stanje.

Kulow (AK/SN). Cyle wědomje nadběhuja njepřećeljo demokratije institucije a spytaja je wosłabić, překisać a zničić. Fachowcy rěča wo „strategiji přiswojenja“, podšmórny Tom Thieme, profesor za towaršno-politiske kubłanje na Wysokej šuli ­sakskeje policije, kotryž hižo dlěje hač 20 lět na polu ekstremizma slědźi. W Ku­lowskej Křižnej cyrkwi je wón tydźenja wo temje „Zjawna słužba w fokusu“ přednošował.

„Wo něhdźe 400 konkretnych padach prawicarskeho podrywanja pola policije, Zwjazkoweje wobory abo wustawoškita tuchwilu wěmy“, referent rjekny. Něhdźe wosom procentow ludnosće w Němskej ma kruty prawicarskoekstremny swětonahlad, wón znazorni a doda: „Wuchadźejo wot tuteje ličby by to něhdźe 15 000 wojakow a 29 000 čłonow policije potrjechiło.“

Strona AfD ma swójsku strategiju, z kotrejž dźěło demokratiskich institucijow systematisce haći. Wona zasypuje parlamenty z naprašowanjemi a sudnistwa ze skóržbami. „To je terorizm z papjeru ze zaměrom, procesy blokować a ludźi zatrašeć“, Thieme wujasni.

Přezjednosć demonstrowałoj

srjeda, 06. meje 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Na swojim wčerawšim zetkanju w Berlinje staj wonkownaj ministraj Němskeje a Israela Johann Wade­phul (CDU) a Gideon Saar knježerstwo ­Irana napominałoj, wójnu w golfowym regionje zakónčić a swoje plany atomoweho wobrónjenja spušćić. Israelski wonkowny minister widźi w poslednich nadběhach Irana na Zjednoćene arabske emiraty, zo je to „wuraz błudnosće iranskeho Mullah-systema“.

USA přetorhnu wojersku akciju

Washington (dpa/SN). US-prezident Donald Trump je wčera na swojej powěsćowej platformje Truth Social připowědźił, zo chce Projekt swobody, w kotrymž zmóžnja wójsko USA wikowanskim łódźam wěsty přejězd přez Hormuski přeliw, „na krótki čas wusadźić“. Jako přičinu mjenowaše wón „wulke postupy“ w zwisku z jednanjemi wo zakónčenje wojerskeho konflikta mjez Iranom a USA.

Španiska dowola łódźi zajězd

Wot měrca je w Bangladešu wjace hač 220 ludźi na infekciji z wosypicami zemrěło. Chorosć so nimale we wšitkich prowincach kraja rozpřestrěwa. Dohromady je tuchwilu něhdźe 35 000 Bangladeščanow inficěrowanych, wot toho 81 procentow dźěći. ­Knježerstwo je nuzowu šćěpjensku kampanju zahajiło. Foto: dpa/Mohammad Ponir Hossain

Biontechso pomjeńši

srjeda, 06. meje 2026 spisane wot:
Mainz (dpa/SN). Na produkciju šćěpiwow specializowane předewzaće Biontech chce wjacore stejnišća zawrěć. Cyłkownje móhło hač do 1 860 dźěłowych městnow potrjechenych być, zdźěli management předewzaća w Mainzu. Jako přičiny mjenuja přesnadne wućeženje ­zawodow, nadkapacity a nuznje trěbne zalutowanje kóštow. Zawrěć dyrbja produkciske stejnišća w Idar-Obersteinje, Marburgu a Singapurje kaž tež zawody ­loni přewzateho předewzaća Curevac. Załožićel Curevac Ingmar Hoerr wumjetuje zamołwitym jebanstwo. „Smy z toho wuchadźeli, zo nastanje po přewzaću zhromadne sylne předewzaće, tež na dobro Curevac. Firma Biontech je nas woči­widnje wobšudźiła.“

Nowykubłanski plan

srjeda, 06. meje 2026 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Sakske ministerstwo za kultus je swój nowy kubłanski plan wozjewiło, kotryž chce dźensa na fachowym kongresu w Drježdźanach předstajić. Sakski minister za kultus Conrad Clemens (CDU) na to skedźbnja, zo je ­swobodny stat jako jedyn z prěnich zwjazkowych krajow w lěće 2006 kubłanski plan jako zakład za pedagogiske dźěło w pěstowarnjach nastajił a jón zakońsce zakótwił. Nowy plan wusměrja so wosebje na zažne kubłanje dźěći. Minister je wo tym přeswědčeny, zo je tutón wobłuk esencielny a zo dyrbjał so dale wutwarjeć. Za to chce mjez druhim winowatostne přepytowanje štyrilětnych dźěći zawjesć, kotrež ma lěpše planowanje indiwidualneho spěchowanja dźěsća zaručić.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo