Čłowjeski fenomen

štwórtk, 13. awgusta 2026 spisane wot:
Jako sym sej srjedź 1990tych lět w Berlinje z dźěłom w hladanskej słužbje na kóncach tydźenja hdys a hdys fenk přizasłužił, běch husćišo w bywšich „pomjeznych kónčinach“ wosrjedź města po puću. Slepe hasy, njejapcy so kónčace kolije nadróžneje, „bjezdomne“ połojcy dróhow a tež zbytne dźěle murje mje jara widźomnje na dźělenje města dopominachu. W tutych kónčinach bydlacych seniorow sym so na swojich wopytach cyle wćipny wuwoprašował, kak su žiwjenje z murju před wočomaj znjesli a kak dźensa na nju zhladuja. Wjetšina wotmołwow pak je mje tróšku přesłapiła. Hačrunjež běše natwar murje za nich njejapki, běchu so spěšnje na nju zwučili a počasu ju scyła wjace na wědomje brali njejsu. Widźomna murja njebě jim ani kuska z pohonom přećiwo njej protestować. Nowa wuměłska instalacija přewidneje a zdobom njepřewidneje murje před Braniborskimi wrotami mje tež na tónle čłowjeski fenomen zwučenja na njedobre wobstejnosće dopomina. Milan Pawlik

To a tamne (13.08.26)

štwórtk, 13. awgusta 2026 spisane wot:

Aziskeho šeršenja su fachowcy Sakskeho krajneho zarjada za wobswět, ratarstwo a geologiju (LfULG) w swobodnym staće minjeny tydźeń prěni króć našli, a to w Lipsku. Kaž mjeno přeradźi, je družina šeršenjow w Aziji doma. Zwěrjo je mjeńše a po barbje ćmowše hač jeho europ­ski přiwuzny, za to pak ćim agresiwniše. Prawdźepodobnje je z transportami tworow do Europy přišło. Zarjad ludźi warnuje: Štóž hnězdo nańdźe, njech dodźerži pjeć metrow wotstawka.

Potrjeba za napojemi w Němskej je tuchwi­lu horcoty dla wulka. Rěčnica Zwjazka němskich mineralnych žórłow (VDM) je wčera wozjewiła, zo maja producenća napojow tuchwilu logistiske ćeže, dokelž kupcy prózdne bleše a kašćiki njewróća. Wona namołwja ludźi, tole nje­zabyć. Zasadnje zastaranje z napojemi wohrožene njeje, rěčnica wuzběhny.

Statneho prezidenta wolili

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:

Budapest (dpa/SN). Madźarski parlament je z wulkej wjetšinu něhdyšeho prezidenta najwyšeho sudnistwa Andrasa Baku jako noweho statneho prezidenta wuzwolił. 73lětneho njestronjana běše frakcija byrgarskeje strony Tisza namjetowała, kotrejž nowy ministerski prezident Peter Magyar přisłuša. Baka wu­zběhny w swojej narěči po wólbach, zo chce nad demokratiju a prawnostatnosću stražować, zo njeby so system Orbana w kraju hižo wospjetował.

Podpěruja Žitawski klinikum

Drježdźany/Žitawa (SN). Z dohromady 9,2 milionomaj eurow podpěruje Swobodny stat Sakska pře- a wutwar nuzoweje a intensiwneje stacije Žitawskeho klinikuma Hornjołužiske hory. To wozjewi sakske strowotniske ministerstwo we wčerawšej nowinskej zdźělence. Pjatk chce nawodnica ministerstwa Petra Köpping (SPD) w Žitawje jednaćelej klinikuma Steffenej Thiele spěchowansku zdźělenku přepodać a so na městnje wo planowanych naprawach informować.

Demonstruje wojersku móc

Sakska winowa kralowna sezony 2026/2027 je Luisa Puhlmann. 19lětnu je Sakski zwjazk winicarjow wčera w Mišnje z dohromady sydom kandidatkow wuzwolił. Rodźena Radebeulčanka ma wuski wosobinski zwisk k swětej wina, wšako w swójbnym winowym zawodźe sobu dźěła. Foto: dpa/Robert Michael

Zwyšenje Baföga znowa tema

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kabinet chce dźensa najebać lěćnu přestawku wo wjaco­rych zakonskich reformach wothłosować. Nimo reformy pola němskich tajnych słužbow zaběraja so zapósłancy tež ze zwyšenjom Baföga za šulerjow a studowacych, kotrež běchu lětsa w nalěću financneje situacije dla přestor­čili. W tutym zwisku je so nawoda předsydstwa Němskeho studentskeho skutka (DSW) Matthias Anbuhl wčera słowa jimał. Wón ma planowane zwyšenje bydlenskeje pawšale za přesnadne. Město dotal 380 eurow maja so požadarjam wo Bafög wot klětušeho lěćneho semestra 440 eurow za bydlenje płaćić. Tuta suma leži daloko pod přerěz­nej podružu 512 eurow za stwu na swobodnych bydlenskich wikach, wu­zběhny Anbuhl.

BSW: AfD njewuzamknyć

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:
Magdeburg (dpa/SN). Zwjazk Sahry Wagenknecht (BSW) je so za to wuprajił, po wólbach krajneho sejma w Saksko-Anhaltskej tež AfD do knježerstwoweho dźěła zapřijeć. „Naš zaměr je, zo nětčiši ministerski prezident CDU potom hižo w zastojnstwje njeje“, praji kopředsydka Amira Mohamed Ali w přinošku nowiny Rheinische Post. Saksko-anhaltski BSW chce město toho nadstronskeho ministerskeho prezidenta, kotryž z měnjacymi so wjetšinami knježi, tež z hłosami zapósłancow AfD. „Hladajo na to, zo něhdźe 40 procentow wolerjow za AfD hłosuje, njemóžeš stronu dospołnje wuzamknyć“, praji Mohamed Ali. Na prašenje, hač by frakcija BSW za načolneho kandidata AfD Ulricha Siegmunda jako ministerskeho prezidenta hłosowała, wona wotmołwi: „Jeli tamne strony naš namjet wotpokazaja, chcemy so w třećim wólbnym kole hłosa wzdać“. Po saksko-anhaltskim wólbnym prawje w třećim wólbnym kole wjetšina wotedatych hłosow dosaha. Hłosawzdaća so potom njewobkedźbuja. To móhło k tomu wjesć, zo wola Siegmunda k ministerskemu prezidentej.

Assada k smjerći zasudźili

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:

Damaskus (dpa/SN). Wjace hač połdra lěta po změnje mocy w Syriskej je wčera sudnistwo něhdyšeho prezidenta Bašara al-Assada w njepřitomnosći k smjerći zasudźiło. Před twarjenjom sudnistwa ludźo wusud wyskajo swjećachu, wšako běchu na tutón wažny wokomik w zwisku z předźěłanjom stawiznow kraja dołho čakali. Zasudźenje pak ma skerje symboliski wuznam. Po tym zo běše swoju móc zhubił, ćekny Bašar al-Assad w decembrje lěta 2024 do Moskwy, hdźež do dźensnišeho přebywa. Krjeml bě jemu a jeho swójbje z humanitarnych přičin azyl přizwolił.

Wčerawši wusud běše syriska statna telewizija live přenjesła. Sudnistwo w stolicy Damaskusu wobwinowaše bywšeho mócnarja wotpohladneho mordarstwa, čwělowanja, samowólneho zajeća a złóstnistwa přećiwo čłowjeskosći dla. K smjerći zasudźili su sudnicy tež jeho kuzenka Atefa Nadschiba, bywšeho nawodu politiskeje wěstotneje słužby w južnej prowincy Daria. Tam běchu zajeća młodostnych dla w lěće 2011 prěnje zběžki přećiwo režimej al-Assada wudyrili.

Handy – nic wjac w šuli

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:
Wšojedne, dokal sym po puću – wšudźe widźu a słyšu ludźi, kotřiž do swojeho šmóratka rěča. Před šulemi, do zahajenja wučby, maja je šulerjo w rukach, wuhódnoćejo najnowše powěsće abo hrajo hišće spěšnje hru – rady tež w přestawkach mjez wučbnymi hodźinami. Z tym je nětko tež za šulerjow hač do 8. lětnika kónc, znajmjeńša w šulskim času. Informacija sakskeho statneho ministra za kultus Conrada Clemensa njezadźiwa, wšako běše postupowanje dawno připowědźene. Na zakładnych šulach zakaz wužiwanja handyja hižo dlěje wobsteji. Sym wćipna, kak starši šulerjo z tutym žadanjom wobchadźeja. Nowinka drje to za nich njebudźe – zwjetša wšak maja šulerjo swoje šmóratko rano hasnyć abo zrumować. Za dobre mam, zo chce Sakska digitalne a medialne kubłanje na šulach sylnić. Za to pak pobrachuja z mojeho wida dale digitalne wučbne srědki za načasne formy wuwučowanj a wosebje fachowi wučerjo. Milenka Rječcyna

Spěchuja škit před horcotu

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:

Hladajo na lěto a wyše stupace temperatury změny klimy dla namołwja Sakske statne ministerstwo za hospodarstwo, dźěło, energiju a škit klimy (SMWA) komuny a institucije, so wo financne spěchowanje za škitne naprawy před horcotu požadać.

Drježdźany (SN). We wčerawšej nowinskej zdźělence wuzběhny nawoda ministerstwa Dirk Panther (SPD): „Škit před horcotu njeje nakromna tema, ale wažny nadawk do přichoda za města, gmejny a hospodarstwo. Štóž dźensa planuje a inwestuje, tón dołhodobnje wobydlerjow škita a zdobom jich žiwjensku kwalitu polěpša.“

To a tamne (12.08.26)

srjeda, 12. awgusta 2026 spisane wot:
Wulke masy kwalow haća tuchwilu regularne dźěło najwjetšeje francoskeje atomoweje milinarnje Gravelines pola Dunkerque při Sewjernym morju. Tři reaktory dyrbjachu mórskich zwěrjatkow dla kompletnje wotpinyć, dalši je jenož zdźěla aktiwny, informuje milinowy koncern EDF. Dokelž wot dohromady šěsć reaktorow jedyn tuchwilu přepruwuja, jenož hišće jedyn jenički połnje dźěła. Koncern wu­zběhny, zo pak njeje wěstota milinarnje, personala a wobswěta wohrožena.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo