Arabskej stronje rozsudny faktor
Přiměr na juhu Ukrainy njemyleny
Oleschky (dpa/SN). Wot 27. oktobra płaćacy přiměr w regionje kołowokoło města Oleški na juhu Ukrainy, za kotryž běštaj so mandźelska prezidenta USA Melania Trump kaž tež bamž Leo XIV. zasadźowałoj, njebu dotal přetorhnjeny. Město běchu ruske jednotki w februaru 2022 bjezposrědnje po zahajenju wójny zdobyli a wobsadźili. Dokelž leži wone na wójnskej fronće, dožiwjeja wobydlerjo wot toho časa sylne boje.
Ukraina a Ruska stej so na to dojednałoj, zo smědźa wobydlerjo město wopušćić. Wot něhdźe 24 000 wobydlerjow w času do wójny bydli w Oleškach tuchwilu hišće 2 000 ludźi. Situacija zastaranja ze zežiwidłami je tam hižo dołho jara napjata. Za ewakuaciju pak dyrbja puće wot minow wuswobodźić. Tole ukrainske jednotki tuchwilu činja.
Po informacijach ameriskeho sćelaka Fox dowjezu wobydlerjow najprjedy do juhoruskeho města Anapa. Wot tamnišeho lětanišća poleća do běłoruskeho města Gomel. Wottam maja dale do susodneje Ukrainy pućować.
Z demontažu do přichoda?
VW w Šwikawskim zawodźe nowy wobłuk recyclowanja wotewrěł
Šwikawa (dpa/SN). Wot zawrjenja wohroženy šwikawski zawod němskeho awtotwarca VW je prěnje stejnišćo koncerna, w kotrymž trjebane awta w seriji rozebjeru. W produkciskej hali 23 je nawoda předsydstwa VW Thomas Schäfer wčera popołdnju wobłuk demontaže oficialnje wotewrěł. Kraj Sakska je pře- a wutwar zawoda mjez druhim ze spěšnymi twarskimi přizwolenjemi sylnje podpěrował, tak zo bě nowy wobłuk za demontažu w běhu dźewjeć měsacow zarjadowany.
Israelska demokratija
Ladinske mjeno z loga šmórnyli
Urtijëi-Gröden-Ortisei (SN). Šmórnjenje ladinskeho mjena „Plan de Corones“ z marketingoweho loga turistiskeje kónčiny kołowokoło wjerška Dolomitow z južnotirolskim mjenom „Kronplatz Dolomites“ je prezident třěšneho zwjazka Ladinjanow w Dolomitach Roland Verra póndźelu w nowinskej zdźělence kritizował.
Zwičnjenske předewzaće Kronplatz Brand bě nowy oficialny logo minjeny pjatk w muzeju na horje samej oficialnje předstajiło. Zo su ladinske pomjenowanje hory z loga šmórnyli wopodstatnichu zamołwići z tym, zo dyrbjachu logo za zwičnjenje zjednorić, zo bychu turistisku marku mjezynarodnje lěpje wužiwać móhli.
Třěšny zwjazk Ladinjanow piše, zo „šmórnjenje ladinskeho zapřijeća ladinsku rěč a ladinski region wobškodźa. Sćěwki za prezencu ladinskeje rěče su fatalne, wšako so ladinske zapřijeće z mjezynarodneho wabjenja kaž tež ze socialnych medijow zhubi“. Z tym zhubi so tež bytostny wobstatk lětstotki stareho herbstwa městnostnych mjenow w regionje.
To a tamne (29.10.26)
Polarne wjelki su wčera wosomlětnu holcu w parku dźiwiny w braniborskim Želmju (Baruth/Mark) nadpadnyli a ćežce zranili. Po informacijach krajnoradneho zarjada wokrjesa Teltow-Fläming běše so wona zhromadnje z dalšimaj holcomaj na wosebitym poskitku, přewodźowanju hladarjow při wšědnym dźěle, wobdźěliła. Při napojenju polarnych wjelkow wone holcu z dotal njeznatych přičin nadběhowachu. Přitomna hladarka spěšnje zapřimny a tak hóršemu zadźěwaše.
Serijoweho mordarja a kanibala su wěstotne organy w Ugandźe zajeli. Wo tym rozprawja tamniši nawoda wójska Muhozi Kainerugaba na portalu za krótkopowěsće X. Prawdźepodobnje je wobwinowany w běhu 15 lět we wšelakich regionach kraja dohromady 38 ludźi morił a někotrych z nich jědł. Kainerugaba připowědźi zjawny proces a wotprawjenje muža.
Kumštna inteligenca skići mjeńšinam šansy
Cuira (SN). Kak wužiwanje swojeje rěče tež w digitalnym swěće zmóžnimy? Tole tež druhe mjeńšiny w Europje zaběra. Pod hesłom „kumštna inteligenca a mjeńšiny“ wotmě so minjeny pjatk a sobotu forum europskich regionow FUEN, tutón raz w Cuira (retoromansce za Chur) w Šwicarskej. Retoromanska třěšna organizacija Lia Rumantscha bě nimo FUEN hłowna organizatorka. Ze stron Serbow je so nawodnica Rěčneho centruma WITAJ dr. Beata Brězanowa na fachowej wuměnje wobdźěliła.
Ćežke njezbožo w Španiskej
Madrid (dpa/SN). Na španiskej železniskej čarje mjez Madridom a Andaluziskej stej dźensa rano blisko gmejny Urda w srjedźno-španiskej prowincy Toledo spěšnikaj do so zrazyłoj. Po informacijach rěčnika regionalneho knježerstwa Kastiliskeje-La Mancha je při tym znajmjeńša dźesać ludźi zemrěło. Španiske medije rozprawjeja wo tuchwilu 46 smjertnych woporach.
Bolsonaro do USA ćeknył
Washington/Brasilia (dpa/SN). Prawokonserwatiwny politikar Flávijo Bolsonaro, kotryž bě minjenu njedźelu we wólbach brazilskeho parlamenta lěwemu kandidatej Luli da Silvje podležał, je najebać zakaz sudnistwa ze swójbu kraj wopušćił a do USA zapućował. Zjednoćene staty su jemu a swójbje wiza přilubili. Statne rěčnistwo w Brazilskej čisćenja pjenjez dla přećiwo Bolsonarej přepytuje.
Lěwica z Emde so rozestajała
