Rybarjow podpěrać

wutora, 08. septembera 2026 spisane wot:

30 stopnjow ćopła woda – za nas je to perfektne dowolowe wjedro, za ryby skerje sawna, kotrejž njemóža so wuwinyć. Naprawy přećiwo sćěham horcoty su za hatarjow z wysokimi kóštami a wjele přidatnym dźěłom zwjazane. Runo­časnje maja hatarjo zahinjenych rybow a mjeńšeho rozrosta dla mjenje dochodow. Nětko započnje čas, w kotrymž so karpy z hatow wułója a so za předań na wikach přihotuja. Łužiske rybowe tydźenje budu tuž za mnohe rybarske zawody wosebje wažne. Tam móžemy ze swojim nakupom direktnje k tomu přinošować, regionalne hatarstwo podpěrować. Štóž karpa abo druhe ryby z łužiskich hatow kupi, zawodam při tym pomha, dźěl nastatych stratow wurunać. Wudźerjo pak měli při wysokich temperaturach město wudy radšo noze do wody tyknyć. Hdyž so mjenujcy samo karp poći, je defini­tiwnje přećopło. A wudźerjo njech po­přeja sej přestawku.

Celina Knopec

Hosći pod hołym njebjom wobkuzłali

wutora, 08. septembera 2026 spisane wot:
Hrodowy park w Rogeńcu je so minjeny kónc tydźenja – po wjacorych lětach přestawki – na wulke jewišćo za kulturu, hudźbu a zetkawanje přeměnił. Zhromadnje z Choćebuskim statnym dźiwadłom běše Załožba Muzej wjercha Pücklera – park a hród Rogeńc (SFPM) na wotměnjawy program přeprosyła. Na wjacorych městnach w parku předstajichu wuměłcy dźiwadła a baleta sobotu wujimki z programow noweje hrajneje doby. Wjeršk drje běše koncert filharmoniskeho orchestra Choćebuskeho statneho dźiwadła před impozantnej kulisu Rogeńskeho hrodu. Dešća dla wšak su program po něhdźe połojcy dočasnje zakónčili. Foto: Michael Helbig

Danojo wotškódnja Grönlandźanki

wutora, 08. septembera 2026 spisane wot:

Danska prócuje so, z indigenej skupinu Inuit na Grönlandskej nowe poćahi natwarić. Móža woni statej dowěrić? Abo dźe jenož wo strategiju, kak móhła Danska kónčinu před wliwom USA škitać?

Kopenhagen/Nuuk (SN/LuNo). Danski parlament Folketing je kónc žnjenca zakoń schwalił, kiž grönlandskim žonam wotškódnjenje we wysokosći 300 000 danskich krónow (něšto wjac hač 40 000 eurow) přiznawa, hdyž přizjewja, zo bu jim mjez lětami 1960 a 1991 bjez připrajenja spirala implementowana, kotraž samodruhosći zadźěwa.

Nowostku je parlament z wulkej wjetšinu wobzamknył – mjez 100 zapósłancami je jenož dźesać čłonow populistiskeje strony Dansk Folkeparti přećiwo tomu hłosowało. Wuslědk je dalši pospyt Danow, poćahi z wuznamnej narodnostnej mjeńšinu w času dźeń a wjetšeho zajima Ameriki za najwjetšu kupu swěta ponowić. Faktisce chcedźa sej Danojo loyalnosć Grönlandźanow kupić. A to funguje, wšako su prěnje Inuit-žony próstwu wo pjenjezy hižo zapodali. Loni běše so danska ministerska prezidentka Mette Frederiksen pola nich diskriminacije danskeho stata dla zamołwiła.

To a tamne (08.09.26)

wutora, 08. septembera 2026 spisane wot:
Zawod Leuna Polyamid tzwr blisko města Halle ma so po wšěm zdaću zawrěć. „Pytanje za nowym inwestorom za insolwentne předewzaće je najprjedy raz zwrěšćiło“, jednaćel Martin Naundorf wčera w interviewje z nowinu Mitteldeutsche Zeitung zdźěli. Něhdźe 400 sobudźěłaćerjow w saksko-anhaltskim zawodźe starosći so wo swoje dźěłowe městno. Hišće hač do kónca septembra z produkciju kumštnych maćiznow a hnojiwow pokročuja, zo bychu aktualne nadawki wotdźěłali. Po tym připrawy swoje dźěło krok po kroku zakónča, jednaćel připowědźi.

Wójna ma so skónčić

póndźela, 07. septembera 2026 spisane wot:

Moskwa (B/SN). Arcybiskop Richard Paul Gallagher, wonkowny minister Vatikana, je ruskeho wonkowneho ministra Sergeja Lawrowa w Moskwje wopytał. Na nowinarskej konferency podšmórny arcybiskop Gallagher apel bamža Leja XIV., „zo matej so wójna a ćerpjenje ciwilneje towaršnosće w Ukrainje skónčić. Konflikty njehodźa so z wojerskimi srědkami rozrisać.“ W juliju je ruske wójsko 437 Ukrainjanow moriło.

Hudźba Franza Schuberta

Bonn (B/SN). Před 200 lětami nasta hač do dźensnišeho woblubowana twórba Franza Schuberta (1797–1828) „Deutsche Messe“. Tekst spisał bě Johann Philipp Neumann (1774–1849). Najznaćišej, „Gloria“ a „Sanctus“, křesćenjo kaž tež njewěriwi rady słyša a spěwaja. Wšelacy wědomostnicy pak dźensa na Božu mšu Schuberta kritisce zhladuja, kotraž njeje wjace z aktualnej liturgiju konformna.

Kolumbusowy ryćer powołany

Hilse za koaliciju AfD a CDU

póndźela, 07. septembera 2026 spisane wot:

Budyšin (SN/mb). Po politiskim zemjerženju na wólbach krajneho sejma w Saksko-Anhaltskej je so zastupjer Budyskeho wólbneho wokrjesa w zwjazkowym sejmje Karsten Hilse (AfD) na naprašowanje našeho wječornika za AfD/CDU-koaliciju w susodnym kraju wuprajił. AfD je so wot 20,8 na 43,8% stopnjowała, CDU je wot 37,1 na 17,2% spadnyła. Po „fulminantnym wólbnym dobyću“ swojeje strony nadźija so Hilse „zbytnych konserwatiwnych mocow w CDU“, zo bychu „stabilnemu módro-čornemu knježerstwu dopomhali.“ Wšako chcedźa tež wolerjo CDU konserwatiwnu politiku. Hilse widźi dosć zhromadneho na polu ho­spodarskeje, energijoweje a migraciskeje politiki kaž tež w prašenjach wěstoty za ludnosć. Z wida Hilse je Budyski wokrjesny sejmik přikład, hdźež w frakciji CDU konserwatiwna wjetšina politiku postaja.

Žada sej CDU z jasnym profilom

póndźela, 07. septembera 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). W zwisku z hubjenym wuslědkom strony na wólbach krajneho sejma w Saksko-Anhaltskej žada sej Domizniska unija w sakskim krajnym zwjazku CDU, zo dyrbi so strona zaso bóle k swojim konserwatiwnym korjenjam nawróćić. „Trjebamy jasnu CDU bjez stajnych kompromisow z lěwymi stronami“, podšmórnje wona. Wot nawody sakskeho knježerstwa Michaela Kretschmera žadaja sej, zo koaliciju z SPD a konsultaciski mechanizm w sakskim sejmje zakónči. Dale ma wón „sprawne mjeńšinowe knježerstwo“ wutworić.

Jednanja bjez wuslědka

Kyjiw/Moskwa (dpa/SN). Po jednanjach pósłancow USA Steve Witkoffa a Jareda Kushnera w Moskwje a w Kijewje kónc tydźe­nja tuchwilu dale jasne njeje, kotre namjety su za móžny přiměr wójnskim stronam docyła předpołožili. Njejasne tež je, hač su direktne jednanja mjez Ukrainu a Ruskej pod posrědkowanjom USA zaso móžne. Tajki trilateralny format by hladajo na zakónčenje wójny jara spo­móžny był, praji Kushner na kóncu wopyta w ukrainskej stolicy w tutym zwisku.

Dnowna woda w Sakskej niska

Infrastrukturne srědki schwalili

póndźela, 07. septembera 2026 spisane wot:

Drježdźany (SN). Sakski financny wuběrk je minjeny tydźeń plan za wužiwanje srědkow za krajnu infrastrukturu z tak mjenowaneho wosebiteho zamóženstwa Zwjazka schwalił. Dohromady je to 26 milionow eurow, kotrež rozdźěluje Sakski fonds mjez druhim za zachowanje sakskich statnych dróhow abo za ponowjenje a narunanje mostow.

Dohromady su 27 twarskich přede­wza­ćow we wosom sakskich wokrjesach do plana zapřijeli. Tež do Budyskeho wokrjesa ćeče lětsa dźěl sakskich srědkow. Mjez druhim inwestuje swobodny stat do ponowjenja dróhow S 106 mjez Měrkowom a Kamjenej, S 94 w Halštro­wskej gmejnje a S 108 mjez Łazom a Běłym Chołmcom.

Breitenbuch wopyta Pólsku

póndźela, 07. septembera 2026 spisane wot:
Opole (SN). Sakski ratarski minister Georg­-Ludwig von Breitenbuch (CDU) přebywa wot wčerawšeho wjacore dny w Pólskej. Hromadźe z fachowej delegaciju, kotrejž přisłušeja ratarjo, zastupjerjo zežiwjenskeje branše runje tak kaž wědomostnicy, wopyta wón ratarske zawody we wojewódstwomaj Opole a Delnja Šleska. Nimo toho chce so delegacija z pólskimi fachowcami we wšelakich slědźenišćach a na němsko-pólskim fachowym forumje „Ratarstwo w změnje“ wuměnjeć. A to wo inowatiwnych metodach hladajo na produkciju a škit rostlin kaž tež na management pódy. Tež politiske rozmołwy steja na agendźe ministra. Wone maja mjez druhim saksko-delnjošleske regionalne partnerstwo přisporjeć.

EU pohrjeba Mladića dla zamjerzana

póndźela, 07. septembera 2026 spisane wot:
Brüssel/Strasbourg/Běłohród (dpa/SN). W serbiskej stolicy Běłohrodźe pohrjebaja dźensa bosniskeho-serbiskeho wójnskeho złóstnika Ratka Mladića, kotryž běše kónc julija w jastwowej chorowni w Den Haagu zemrěł. Mjezynarodne sudnistwo běše jeho wójnskich złóstnistwow w Bosniskej wójnje (1992–1995) dla ke chłostanju z jastwom na čas žiwjenja zasudźiło. Mjez druhim dopokazachu jemu winu na masakru w Srebrenicy w juliju 1995. Tam morichu bosnisko-serbske milicy pod jeho komandom wjace hač 8 000 ludźi. Z protesta na planowanym zjawnym po­hrjebje je za rozšěrjenje EU zamołwita komisarka Marta Kos swój za tutón tydźeń planowany wopyt w Serbiskej wotprajiła. Po jeje měnjenju dopomina „zjawny nawrót ćěła Mladića do Běłohróda na najćmowše kapitle młódšich europskich stawiznow. Wuchwalowanje jeho smjerće njewotpowěduje hódnotam, kotrež su zakład EU“. Serbiski prezident Aleksandar Vučić so na pohrjebje njewobdźěli, dokelž přebywa uzbekiski prezident na statnym wopyće w Běłohrodźe.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo