Poručeja rěčny pas za młodostnych

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Rada za serbske naležnosće Braniborskeje w krajnym sejmje je so wčera na posedźenje w Podstupimje zešła. Tam diskutowachu wo wšelkich idejach za projekty. Tež Hornja Łužica bě tema.

Podstupim (SN/jp). Připowědźene zwyšenje srědkow Załožbje za serbski lud (hlej přinošk na tutej stronje) tyje spěchowanju kultury a rěče Serbow, štož je tež wažny nadawk braniborskeje serbskeje rady. Na wčerawšim posedźenju rady za serbske naležnosće witaše předsyda gremija Marcus Końcaŕ prof. Ulrike Liedtke, prezidentku Braniborskeho krajneho sejma.

Po tym předstaji Pětr Brězan, referent Domowiny za hospodarske a infrastrukturne naležnosće, dźěławosć Serbskeho kulturneho turizma kaž tež kooperaciju serbskeje narodneje organizacije z turistiskimi zwjazkami Delnjeje Łužicy. Hižo dwě do tři lět planuje dźěłowa skupina nowy projekt: Chcedźa kolesowarsku šćežku wuwić, kotraž cyłu Łužicu zwjazuje. Šćežka ma 480 kilometrow dołha być a wosom dnjowych etapow wopřijeć. Brězan trochuje wudawki za projekt na něhdźe 500 000 eurow – čim dlěje so zwoprawdźenje dliji, ćim dróše budźe.

Braniborska srědki zwyši

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Podstupim (SN). Zwyšenje etata Załožby za serbski lud w nowej financnej dobje hač do 2030 dale po planje běži. Braniborske krajne knježerstwo je nětko wobzamknyło, srědki kraja wot lońšich 3,9 milionow eurow lětsa na 4,9 milionow zwyšić. Kaž powěsćernja dpa na zakładźe zdźělenki rěčnicy knježerstwa rozprawješe, ma spěchowanje załožby ze stron kraja hač do 2030 na 5,5 milionow lětnje stupać. Podpisanje noweho financneho zrěčenja je so mjez druhim dočasnych wólbow zwjazkoweho sejma dla dlijiło, hač do nalěća chcedźa Zwjazk a krajej Braniborska a Sakska tole nachwatać. Tohodla dźěłaja serbske institucije hišće pod wuměnjenjemi nachwilneho hospodarjenja. Ministerskaj prezidentaj Sakskeje a Braniborskeje, Michael Kretschmer (CDU) a Dietmar Woidke (SPD), staj zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) loni namołwjałoj, so za nowe zrěčenje zasadźować, wšako je dotalne dojednanje kónc 2025 wuběžało. Zwjazk financuje połojcu etata załožby, Sakska třećinu a Braniborska zbytk. Sakski krajny sejm je sej loni jednohłósnje podpisanje zrěčenja hač do kónca 2025 žadał.

Koalicija chce jasnosć

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wodźacy zastupnicy CDU/CSU a SPD zeńdu so dźensa wječor na prěnje posedźenje koaliciskeho wuběrka w tutym lěće. Při tym chcedźa wo aktualnym mjezynarodnym połoženju a wo hospodarskej situaciji w Němskeje wuradźować. Konkretne temy maja reforma socialneho stata, wobmjezowanje zadołženja a škit kritiskeje infrastruktury być. Wuslědki njewočakuja. Nawoda frakcije CDU/CSU Jens Spahn rjekny, zo chcedźa sej wobdźělnicy „karty połožić“.

Zastojnikaj na muža třělałoj

Washington (dpa/SN). Po prěnim oficialnym wuhódnoćenju wěstotnych mocow nastupajo smjertne wutřěle na staćana USA Alexa Prettija w Minneapolisu je wěste, zo staj dwaj zastojnikaj na muža třělałoj. Tole rozprawja nowina New York Times. W rozprawje njeje hižo žana rěč wo tym, zo je Pretti pistolu w ruce měł a zastojnikow z njej wohrožował. W prěnjeje reakciji bě knježerstwo USA runje tole twjerdźiło. Smjerć muža je nowe protesty po wšej USA zbudźiła.

Zelenskyj a Putin so zetkataj?

Wjelelětny ministerski prezident Saksko-Anhaltskeje Reiner Haseloff (71) je zastojnstwo dźensa Svenej Schulze (wobaj CDU, wot­lěwa), přepodał. Krajny sejm w Magdeburgu je 46lětneho Schulze w prěnim wólbnym kole wuzwolił. W septembru wola w tutym zwjazkowym kraju nowy krajny sejm. Tuchwilu tam AfD we woprašowanjach jasnje před CDU nawjeduje. Foto: dpa/Huebner

Bas: Reformu ruče zwoprawdźić

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za dźěło Bärbel Bas (SPD) chce namjety za reformy na dobro socialneho stata w Němskej spěšnje zwoprawdźić. Tole je wona wčera w Berlinje připowědźiła. Bjezposrědnje do toho bě jej wot knježerstwa zasadźena komisija fachowcow kónčnu rozprawu nastupajo reformu socialneho stata přepodała. Gremij namjetuje, hač dosrjedź 2027 prěnje, spěšnje móžne naprawy zwoprawdźić. „Jeli wšitcy sobu dźěłaja, so nam to tež poradźi“, Bas rjekny. Komisija namjetuje, zo měli zwjazkowe kraje ze zwjazkowym knježerstwom ruče koncept zdźěłać a zakładne zawěsćenje z bydlenskim pjenjezom a dźěćacym pjenjezom zwjazać. Z tym móhło so mnóstwo zarjadow jasnje znižić.

Antisemitizmej so wobarać

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za bój přećiwo antisemitizmej Felix Klein je sej do dźens­nišeho swjedźenskeho zarjadowanja w zwjazkowym sejmje składnostnje wopominanja woporow holocausta žadał, so tež tuchwilnemu antisemitizmej konsekwentnje spřećiwjeć. „Wopominamy miliony ludźi, kotřiž buchu přesćěhowani a morjeni. Tak wopokazamy jim swój respekt a wuznawamy swoju zamołwitosć napřećo stawiznam“, wón rjekny. Tole pak sej tež žada, tak Klein, zo so tomu wobaramy, złóstnistwa złahodnjeć, relatiwizować abo instrumentalizować. Towaršnosć dyrbi so wšitkim formam antisemitizma wobarać, „dokelž jewi so wón mjeztym wosrjedź towaršnosće“.

Wadephul: Ruska NATO njewohroža

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Riga (dpa/SN). Ruska njeje tuchwilu žane direktne wohroženje za NATO. Tole je němski wonkowny minister Johann ­Wadephul (CDU) na nowinarskej konferency w letiskej stolicy Riga rjekł. Do toho bě letiska wonkowna ministerka Baibe Braze z Wadephulom wo aktualnym połoženju na sewjernej kromje teritorija NATO wuradźowała. Wadephul bě sej w rozmołwje z nowinarjemi wěsty, zo sylnosć zapadneje aliancy Rusku wot móžneho nadpada na zapad wotdźeržuje.

Najebać to wonkowny minister po­twjerdźi: „Wězo Ruska dale spyta, nas destabilizować. A tole njepřestanje, tež po móžnym měrowym zrěčenju z Ukrainu nic.“

Letiski zarjad za škit wustawy bě rozprawu předpołožił, w kotrejž aktiwity Ruskeje na njedobro kraja naliči. Po tym Ruska wosebje swoje tajne słužby zasadźuje, zo by sabotažne akcije a kampanje za šěrjenje wopačnych informacijow ­přewjedła. Nimo toho měri so z cyberowymi nadpadami dale a bóle na wulke systemy k wodźenju industrijnych zawodow we wjacorych zapadnych krajach, w rozprawje wěstotnych fachowcow rěka.

Běrokratiju wotstronić?

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Zo je so běrokratija w Němskej dawno na hobersku potworu wuwiła, njeje ničo noweho. Starši, kiž dyrbja próstwu wo dźěćacy pjenjez zapodać, to přederje wědźa. Zo su druhe kraje w tymle nastupanju wo wjele dale, mjeztym tež wěmy. W Estiskej na přikład so młode maćerje po porodźe dźěsća jenož hišće prašeja, na kotre konto maja dźěćacy pjenjez přepokazać. Nětko chcemy so potajkim tež w Němskej na tutón puć podać: wobstejace předpisy socialneho prawa zjednorić, wotběhi wot ­běrokratije wuswobodźić a winowatosć wotstronić, zo dyrbi so wšitko dopokazać. Dopominam so w tym zwisku na žort, kiž sej hač do dźensnišeho za piwowymi blidami powědaja: Dawkowe wotličenje nima wjetše być hač piwowy podłožk. Wupjekł je tutu mysličku lěta 2004 Friedrich Merz! Tehdyši zastupowacy nawoda opozicije w zwjazkowym sejmje wumjetowaše knježerstwu běrokratiju a chcyše ju zmužiće wotstronić. Kak je so jemu to poradźiło, so radšo njeprašam. Marko Wjeńka

W Strobicach 33. zapust swjećili

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Na wšěch 36 porow je minjenu sobotu w Choćebuskim měšćanskim dźělu Strobice (Ströbitz) lětuši, mjeztym 33. zapust woswjećiło. Po starodawnym wašnju zhromadźichu so při wjesnym hosćencu, zo bychu z přewodom dujerskeje kapały po wsy ćahnyli. Při pomniku za w swětowymaj wójnomaj padłych wobydlerjow wsy pozastachu. Zyma z niskimi temperaturami je jich lětsa wosebje wužadała. Po obligatoriskim skupinskim wobrazu ćehnjechu zhromadnje do gratownje wohnjoweje wobory. Ducy tam na wjacorych městnach pozastachu a wobydlerjow ze swojim wopytom počesćichu. Wječor wuklinča z rejemi. Foto: Michael Helbig

Sakscy separatisća před sudnistwom

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). W procesu přećiwo čłonam pozdatnje militantneje neonacistiskeje skupiny „Sakscy separatisća“ su wjacori prawiznicy wobskorženych dźěło zwjazkoweho statneho rěčnistwa do prašenja stajeli. Statni rěčnicy su skóržbu ­jenož zapodali, dokelž bě sej politika tole žadała, rjekny Freiburgski prawiznik ­Dubravko Mandić, kotryž zastupuje ze štyrjomi kolegami Grimmaskeho ko­munalneho politikarja, druhi dźeń su­dniskeho jednanja na wyšim krajnym sudnistwje w Drježdźanach.

Mandić wumjetuje zwjazkowemu statnemu rěčnistwu kaž tež sudnikam, zo wobhladuje wobskorženych jako njepřećelow. Wón rěčeše wo politiskej ju­sticy a wo inscenowanym procesu. Jeho kolega Mike Thümmler bě hižo do toho kritizował, zo su přepytowarjo zaměrnje jenož za negatiwnym materialom pytali a jón znosyli.

Wobskorženych je wosom muži w starobje mjez 22 a 26 lětami. Na wšěch 19 prawiznikow jich zakituje. Zwjazkowe statne rěčnistwo wumjetuje mužam čłonstwo w teroristiskej organizaciji a přihot wulkopřeradniskeho předewzaća.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo