Drježdźany (dpa/SN). W Sakskej maja dźěłopřijimarjo přichodnje składnosć, sej tři dny kubłanskeho časa wob lěto wzać. Tole je krajny sejm wčera wobzamknył. Zwjazki předewzaćow a komuny běchu so tomu spjećowali. Sakska je nimo Bayerskeje jenički zwjazkowy kraj, w kotrymž tute rjadowanje dotal hišće njemějachu. Předwidźany je čas za rěčne kursy, politiske dalekubłanja abo strowotniske kursy. Priwatne zaměry kaž studijne jězby, wólnočasne zajimy abo kursy za jězbnu dowolnosć su z toho wuzamknjene.
W druhich krajach móža sej ludźo pjeć dnjow tajkeho dowola popřeć. Mjeńšinowa koalicija CDU a SPD w Sakskej je tole na tři dny wobmjezowała.
Abu Dhabi (dpa/SN). Nowe rozmołwy k skónčenju wójny w Ukrainje mjez Moskwu a Kijewom z posrědkowanjom USA běchu z wida Ukrainy produktiwne. „Dźěło bě na wobsahach bohate a produktiwne. Smy so na konkretne kročele a praktiske rozrisanja orientowali“, piše nawoda ukrainskeje delegacije Rustem Umjerow w socialnych medijach. Po prěnim zetkanju delegacijow su wuradźowanja w dźěłowych skupinach dale wjedli. Jedyn z móžnych wuslědkow je wuměna wójnskich jatych mjez Ruskej a Ukrainu. Kijewska delegacija chce z USA wo wěstotnych garantijach a wo nowonatwarje po skónčenju wójny rěčeć.
Statna ruska powěsćernja Tass rozprawja, zo je Ukraina pječa zwólniwa, so čłonstwa w NATO wzdać. Tole su nowinarjo pječa w kruhach ruskeje delegacije zhonili. Za to měrowy plan – kiž běchu USA sobu zdźěłali – čłonstwo Ukrainy w EU wot lěta 2027 wjace njewuzamkuje.
Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) bě njedawno rjekł, zo njeje spěšne přiwzaće Ukrainy do EU móžne.
Mainz (dpa/SN). Po smjertnym nadpadźe na sobudźěłaćerja železnicy při kontroli jězdźenkow w Porynsko-Pfalcy ma policija hišće tójšto njerozrisanych prašenjow na blidźe. Tuchwilu wobhladaja sej nahrawanja widejowych kamerow z ćaha, w kotrymž bě póndźelu k njeskutkej dóšło. Dokładny motiw hišće njeznaja. Podhladny skućićel mjelči.
36lětny sobudźěłaćer železnicy bě w regionalnym ekspresu njedaloko Kaiserslauterna muža kontrolował, kiž bě sam po puću. Tón njeměješe płaćiwu jězdźenku. Po informacijach policije železnicar 26lětnemu mužej na to kazaše, ćah na přichodnym dwórnišću wopušćić. Po dotalnych přepytowanjach policije muž na to přewodnikej ćaha hnydom wospjet a chětro masiwnje z pjasću do mjezwoča biješe.
Sobudźěłaćer železnicy padny na to do womory. Jeho dyrbjachu wožiwić. Wón zemrě wčera w chorowni. Přičina smjerće bě po zwěsćenju lěkarjow krawjenje w mozach. Nóž abo podobne wěcy njeje skućićel wužiwał.
Atmosferu na měrowych jednanjach w Abu Dhabiju wo skónčenju wójny w Ukrainje sej tak prawje předstajić njemóžu. Na jednej stronje ruska delegacija z jasnymi žadanjemi: Zdobyte kónčiny na wuchodźe a juhu Ukrainy wostanu ruske! Ukraina njesmě so z čłonom NATO stać! Na tamnym boku Ukraina, kotraž so žadanjam dale spjećuje, dokelž njemóže tola přiznać, zo je Ruskej wojersce podležała. Tuž pomhaja jenož kompromisy. Na přikład garantije USA, zo za wěstotu Ukrainy rukuje. Europska unija poskića Kijewej čłonstwo w EU, snano hižo klětu ...
Kóždy wě, zo je tole iluzoriske. Ukraina wuměnjenja za čłonstwo ani w najmjeńšim njespjelnja. Hospodarstwo je zničene, kraj je wučerpany. Korupcija kćěje. Miliardy eurow su so prosće zhubili. Runočasnje je ličba ukrainskich milionarow spochi rozrostła. Ale, što w nuzy wšo nječiniš? Wo wjele wjace móžnosćow pak njeje. Wěčnje čakać Ukraina tež njemóže. Połoženje je z kóždym dnjom hórše. Marko Wjeńka
Erding (dpa/SN). Zwjazkowy minister za zakitowanje Boris Pistorius (SPD) je potwjerdźił, zo trjeba zwjazkowa wobora technisku wobrotniwosć a zwólniwosć nowostkam napřećo. „Inowacija njeje za zwjazkowu woboru ničo, štož sej takle jónu popřeješ. Wona je zakład wuspěcha“, rjekny Pistorius na wotewrjenju inowaciskeho centruma zwjazkoweje wobory w Erdingu pola Mnichowa. Technologija trutow we wójnje w Ukrainje na přikład so w běhu tydźenjow měnja.
Nowy centrum je prěnja kročel po nowym puću zwonka wobstejaceho klasiskeho procesa wobstaranja we wójsku. W kónčinje Mnichowskeje metropole je móžno, projekty wójska z uniwersitami, předewzaćemi a start-upami zwjazać, minister rjekny. Kumštna inteligenca hraje w padźe zakitowanja rozsudnu rólu. Ličbu čłowječich woporow móžemy znižić, „hdyž najprjedy techniku do boja sćelemy“, Pistorius rjekny.
Brónjenje je tež za němsku industriju jara wažne. Pistorius wěri do přichoda awtomobiloweje industrije, runje tak pak do němskeje brónjenskeje industrije. „Woboje je za přichod kraja rozsudne.“
Mnichow (dpa/SN). Tankowanje bě w januaru wo tójšto dróše hač loni w decembru. Superbencin E10 bě přerěznje wo 8,6 centow dróši, diesel samo wo 9,4 centy. Liter E10 płaćeše w cyłoněmskim přerězku 1,739 eurow, diesel 1,692 euraj. W februaru so wuwiće dale pokročuje. Předwčerawšim, wutoru, płaćeše liter bencina 1,752 euraj, diesel 1,728 eurow.
Hłowna přičina za razne podróšenje w januaru je po měnjenju ADAC dróši zemski wolij na swětowych wikach. Tež wot spočatka lěta płaćiwy wyši schodźenk dawka za wuhlikowy dioksid so na płaćizny wuskutkuje. ADAC trochuje, zo wyši dawk liter ćěriwa wo tři centy podróši.
Napadny je snadny wotstawk płaćiznow diesela a bencina E10. Fachowcy měnja, zo je to wuskutk kruteje zymy, dokelž ludźo nětko wjele tepjenskeho wolija kupuja. Tepjenski wolij a diesel stej sej jara podobnej. Wulke naprašowanje za tepjenskim wolijom tuž płaćizny diesela do wysoka ćěri. Šoferojo móža so nadźijeć, zo so połoženje w nalěću zaso změruje. Štóž chce lutować, njech tankuje wječor abo rano zahe. Płaćizny w běhu dnja druhdy wo dźesać centow chabłaja.
Na měsačk a zaso wróćo – a hišće dwójce wokoło zemje – tak dołhe běchu rynki čakacych awtow na awtodróhach Němskeje 2025, cyłkownje 866 000 kilometrow, 7 000 kilometrow dlěje hač lěto do toho. Tole je awtomobilowy klub ADAC wuličił. Tohorunja wobkedźbowali su, zo su so haćenja pomałšo rozpušćili. Najhórje bě w Sewjerorynsko-Westfalskej. Tam je ADAC 35 procentow wšěch haćenjow na dróhach wobkedźbował.
Kruta zyma a zamjerznjene morjo zawinuje dale a wjace problemow, docpěć někotre sewjerofriziske kupy. Dokelž woda tež w přistawach poněčim zamjerznje, njemóža wotnětka přewozne łódźe mjez kupu Spiekeroog a Neuharlingersiel wjace jězdźić. Wobchad přewoznych łódźow na kupu Wangerooge su hižo minjeny pjatk skónčili. Tež kupu Hiddensee w Baltiskim morju tuchwilu njedocpěja.
Washington (dpa/SN). Dźělna blokada knježerstwa w USA je skónčena. Prezident Donald Trump je ze swojim podpismom wot parlamenta schwaleny etat zeskutkownił. Hač do kónca septembra móže najwjetši dźěl knježerstwoweho aparata srědki wužiwać. Financowanje ministerstwa za škit domizny pak dosaha toho postupowanja přećiwo migrantam dla jenož hač do kónc přichodneho tydźenja. Demokraća žadaja sej razne změny. Hewak hrozy nowa blokada.
Merz w arabskich krajach
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je so dźensa na swoju prěnju jězbu do hospodarsce a strategisce wažneje kónčiny Persiskeho zaliwa podał. Prěnja stacija je Sawdi-Arabska. Po tym wočakuja jeho w Kataru a Zjednoćenych arabskich emiratach. Merz chce partnerstwa na politiskim, ale tež energetiskim polu skrućić a nowe kooperacije natwarić. Rěčeć chcedźa pak tež wo eksporće němskich brónjow do awtokratisce nawjedowanych arabskich krajow.
Migranća so zatepili