Po wospjetnych nadpadach žrawcow na płuwarjow a surfowarjow su wjacore pobrjohi w Awstralskej zawrěli, kaž tule pola Sydneyja na juhowuchodźe kraja. Wčera a předwčerawšim su žrawcy trójce ludźi we wodźe nadpadnyli a zdźěla ćežko zranili, mjez nimi dwanaćelětneho hólca. W nowembru bě tam žrawc šwicarsku turistku morił. Foto: dpa/Jeremy Piper

W tunlach stawkowali

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Šoferojo awtow běchu dźensa we wjacorych dźělach Němskeje z haćenjemi na awtodróhach kaž tež na zwjazkowych a krajnych dróhach konfrontowani. Přičina běchu warnowanske stawki awtodróhoweho zawoda Zwjazka a zjawneje słužby tarifoweho rozestajenja dla. Ćežišćo akcije bě Sewjerorynsko-Westfalska. Tam su popołdnju we wšěch 28 tunlowych centralach kraja stawkowali. Jědnaće dołhich tunlow su nachwilnje dospołnje zawrěli.

Na krajnej runinje su přistajeni wjacorych nadróžnych mištrownjow stawkowali, mjez druhim w Delnjej Sakskej a Schleswigsko-Holsteinskej. Ver.di žada sej sydom procentow wjace mzdy, znajmjeńša pak 300 eurow měsačnje.

Kurdojo: Merz hołduje złóstnikej

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:
Karlsruhe/Berlin (SN/mb). Generalne statne rěčnistwo je skóržbu třěšneho zwjazka Kurdow přećiwo syriskemu prezidentej wotpokazało, wšako je jako šef stata prawnisce imuny. Kurdojo wumjetuja al-Sharaa mordarstwo ludu, złóstnistwa přećiwo čłowjeskosći kaž tež tworjenje, nawjedowanje resp. podpěrowanje teroristiskeho zjednoćenstwa. Předsyda zwjazka Ali Ertan Toprak porokowaše zwjazkowemu knježerstwu, zo politikarjej hołduje, kotryž chce w Syriskej „sunitiske islamistiske knjejstwo wutworić“. We wjacorych městach Němskeje su wčera Kurdojo přećiwo tomu protestowali, zo chcyše kancler Friedrich Merz (CDU) al-Scharaa přijimać. Al-Scharaa sam je wopyt situacije w Syriskej dla wotprajił.

Trump Nobeloweho myta dla hněwny

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump nječuje so po informacijach medijow hižo nuzowany, jenož na měr myslić. Hladajo na konflikt Grönlandskeje dla je Trump norwegskemu ministerskemu prezidentej Jonasej Gahrej Støremu list pósłał: „Hladajo na to, zo je waš kraj wobzamknył, zo mi Měrowe Nobelowe myto njespožči, byrnjež wosom wójnow skónčił, nječuju so hižo na to wjazany, jeničce na měr myslić.“

Runočasnje Trump hišće raz potwjerdźi, zo chcył sej Grönlandsku kupu přiswojić. „Swět njebudźe wěsty, jeli nimamy totalnu kontrolu nad Grönlandskej“, Trump w lisće piše.

Norwegski ministerski prezident Støre je mjeztym wobkrućił, zo je list Trumpa dóstał. „Štož Nobelowe myto nastupa, sym wospjet rjekł, štož wšak je powšitkownje znate, mjenujcy, zo spožča myto njewotwisny Nobelowy komitej a nic norwegske knježerstwo.“

Trump hižo měsacy twjerdźi, zo je sej Nobelowe myto zasłužił, dokelž je wjacore wójny na swěće skónčił.

USA warnuja EU před cłami

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:

Zwada wo Grönlandsku tema na swětowym hospodarskim forumje

Davos (dpa/SN). W rozestajenju nastupajo žadanje USA za Grönlandskej je financny minister USA Scott Bessent Europsku uniju warnował. Jako jeho žurnalisća w šwicarskim Davosu na móžne chłostanske naprawy EU narěčachu, wón rjekny: „To by jara njemudre było. Kóždy měł sej toho wědomy być, zo prezident USA swoje słowa jara chutnje měni.“ Trump chce Danskej słušacu Grönlandsku kupu do teritorija USA zarjadować. Knježerstwo w Kopenhagenje je wospjet wotpokazało, kupu předać a ma mjeztym podpěru wjacorych europskich krajow.

Štó je zmužity dosć?

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:

Kak drje so zamołwitym Europskeje unije wjedźe, hdyž mysla na jutřiši wopyt prezidenta USA Donalda Trumpa na swětowym hospodarskim forumje w šwicarskim Davosu? Trump přijědźe do Europy, zo by swoje žadanja za Grönlandskej hišće raz potwjerdźił. Štó budźe zmužity dosć, jemu jasnje znapřećiwjeć? Ursula von der Leyen, Friedrich Merz abo Emmanuel Macron? Što by było, by-li Europa Trumpej zdźěliła, zo scyła přijěć njetrjeba? Agresorej hišće čerwjeny přestrjenc před noze połožić, to je tola absurdne. Trjechi, wón chce z wobdźělenymi rěčeć. Jeho majestosć so ponižuje a poddanam dowoli, jemu noze myć. Kajka to hnada!

Tuchwilu skići EU skerje wobraz kurjenca spłóšenych kokošow, kotremuž so liška bliži. Hdźe wostanje koalicija zwólniwych, kotraž swobodu, demokratiju a teritorialnu integritu Europy zakituje? Snano zamołwitym pomału swita, zo njehrozy nam strach z wuchoda, ale ze stron přewjerćaneho monarcha. Marko Wjeńka

Porjedźenka

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:
We wudaću 19. januara na 4. stronje njejsmy k wobrazej wo jubileju Franka Wjesele w Šunowje naspomnili, zo je zhromadnje z nim tež Syman Bjarš swój jewišćowy jubilej woswjećił. Prosymy wo wodaće.

Liškowski jězor zamjerznjeny był

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:
Kruty zmjerzk je so minjeny tydźeń wo to postarał, zo bě tež Liškowski jězor sewjero­wuchodnje Choćebuza dospołnje zamjerznjeny, a to prěni króć docyła. Na poměrnje młodym jězoru – bywšej brunicowej jamje – jewješe so při tym njewšědny zjaw, kotryž móže strašny być: Mjeztym zo jězory poprawom najprjedy na kromje zamjerznu, dokelž wostanje hłuboka woda wosrjedź jězora najdlěje poměrnje ćopła, bě to na Liškowskim jězoru nawopak: Tam bě lód na kromje hišće dołho mjechki, dokelž čeće dale dnowna woda brunicowych jamow do jězora. Tale woda je něhdźe dźewjeć stopnjow ćopła. Foto: Michael Helbig

To a tamne (20.01.26)

wutora, 20. januara 2026 spisane wot:
Policiju je kołp w Niskej wjacore hodźiny zaběrał. Kaž Zhorjelska policajska direkcija zdźěla, bě so ptak sobotu wječor wosrjedź křižowanišća zwjazkoweje dróhi B 115 sydnył. Šofer wosoboweho awta bě tole wuhladawši zastojnikow wołał. Policisća na wšě tři hodźiny spytachu, hejate zwěrjo z dróhi wućěrić. Hakle wo połnocy kołp skónčnje wotleća. Do toho bě so zwěrjo stajnje zaso na křižowanišćo wróćiło a so při tym jara agresiwnje zadźeržało. Wurosćeny kołp móže čłowjeka chětro zranić.

Nowa faza skutkowanja

póndźela, 19. januara 2026 spisane wot:

Vatikan (B/SN). W lěće 2026 chce bamž Leo XIV. swobodnišo skutkować, dokelž je nadawki předchadnika wotdźěłał. Nětko chce so 1,4 miliardam katolikow bóle wěnować a skónčnje do renowěrowaneho bydlenja zaćahnyć. Lětsa planuje bamž jězby do Afriki, Argentinskeje a Ameriki.

Chcedźa do cyrkwje zastupić

Rom (B/SN). Po informacijach instituta Insa-Consulere, chce wot 2 000 loni w oktobrje woprašanych ludźi w přichodnymaj lětomaj z cyrkwje wustupić: 24 procentow katolikow, 21 procentow ewangelskich wěriwych a 16 procentow ze swobodnych cyrkwjow. Runočasnje wupraji so wosom procentow – mjez młodostnymi pod 30 lět samo 16 proc. –, zo chcedźa zaso abo scyła prěni raz do cyrkwje zastupić.

Law, kiž wjelki honi

Rom (B/SN). Bamž Leo XIV. tradiciju swojeho socialneho předchadnika bamža Leja XIII. (1878–1903) wědomje dale wjedźe: „Tehdy wotmě so industrialna rewolucija, nětko je to digitalna.“ Serbiski kardi­nal Ladislaw Nemet: „Někotři z našich kardinalow žortnje měnja: Dotal mějachmy Franciskusa, kiž je z wjelkami rěčał; nětko mamy lawa, kiž budźe wjelkow honić.“ Mjeno nětčišeho bamža woznamjenja law.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo