Zelenskyj: Wjeski wuswobodźene

pjatk, 19. septembera 2025 spisane wot:

Kijew (dpa/SN). Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj je při wopyće pola wojakow na fronće na wuchodźe kraja wo wjetšich wuspěchach swojich wo­jerskich jednotkow rěčał. We wobłuku napřećiwneje ofensiwy pola Dobropillje sewjernje Pokrowska su ukrainske jednotki něhdźe 160 kwadratnych kilo­metrow a sydom wjeskow wróćo zdobyli a wot njepřećela wuswobodźili. Nimo toho zajachu sto ruskich wojakow. Ruska je po jeho słowach 1 300 wojakow zhubiła.

Informacije Zelenskeho njehodźa so njewotwisnje pruwować. Znate jenož je, zo Ukraina spyta, wot wuski rjećaz ruskeho wójska wokoło Pokrowska z ofensiwu přełamać. Ukrainscy wojerscy wobkedźbowarjo warnuja před optimizmom. Po jich informacijach we „wuswobodźenych“ wsach dale wojuja.

Mjeztym je ruske wójsko zastupnikam Ukrainy smjertne powostanki tysac ukrainskich wojakow přepodało.

Kritizuja rozsud sćelaka NDR

pjatk, 19. septembera 2025 spisane wot:
Schwerin (dpa/SN). Po rozkorje mjez sćelakom NDR a žurnalistku Juliju Ruhs so ministerscy prezidenća w sewjeru Němskeje wo to prócuja, zjawnu debatu po­trjechenym sćelakam přewostajić. „Wuchadźamy z toho, zo kritiku w zamołwitych gremijach NDR wuhódnoća“, na konferency ministerskich prezidentow sewjernych krajow Němskeje w Schwerinje rěkaše. Po rozsudźe sćelaka NDR njesmě žurnalistka Julia Ruhs format „Klar“ hižo w sćelaku moderěrować, ale jenož hišće w Bayerskim rozhłosu. Rozsud bě jasnu kritiku zbudźił. Ministerski prezident Schleswigsko-Holsteinskeje Daniel Günther (CDU) rěčeše wo „ekstremnje špatnym signalu“. Podobnje wupraji so bayerski ministerski prezident Markus Söder (CSU). Ruhs bě w swojej dokumentaciji migracisku politiku šwikała.

Cyłoněmska jězdźenka klětu 63 eurow

pjatk, 19. septembera 2025 spisane wot:

Mnichow/Podstupim (dpa/SN). Pła­ćiznu cyłoněmskeje jězdźenki spočatk 2026 na 63 eurow měsačnje zwyša. Tole su wobchadni ministrojo zwjazkowych krajow a zwjazkoweho knježerstwa na wurjadnym posedźenju w Mnichowje wobzamknyli. Spočatk lěta bě płaćizna wot 49 na 58 eurow stupała. Cyłoněmsku jězdźenku poskićuja wot meje 2023. Něhdźe 14 milionow ludźi w Němskej ju mjeztym wužiwa. Tiket zmóžnja jězby w regionalnym a w bliskowobchadźe.

Braniborski wobchadny minister Detlef Tabbert (BSW) je zwyšenja płaćizny za cyłoněmsku jězdźenku dla přesłapjeny a kritizuje wosebje zwjazkowe knježerstwo w Berlinje. „Zwjazk njebě zwólniwy, wjace hač 1,5 miliardow eurow přinošować. Na kóncy dyrbjachmy rozsudźić: Chcemy přihladować, kak wuspěšna jězdźenka zwrěšći abo přizwolimy zwyšenju płaćizny?“ Při wšěm je so poradźiło, w diskusiji stejacu płaćiznu 64 eurow ­hišće na 63 eurow znižić.

Financny plan wokrjesa přizwoleny

pjatk, 19. septembera 2025 spisane wot:

Zhorjelc (AK/SN). Sakska krajna direkcija je dwójnemu etatej Zhorjelskeho wo­krjesa za lěće 2025/2026 pod wěstymi wuměnjenjemi přizwoliła. Tole zdźěli prezident direkcije Béla Bélafi. Zhorjelski wokrjes móže tuž wutwar šěrokopasmoweje syće, wuchowansku słužbu, po­nowjenje wokrjesnych dróhow a šulow ­zapłaćić.

Etat wokrjesa wopřija cyłkownje 759 milionow eurow za lěto 2025 a 801 milion eurow za lěto 2026. Krajna direkcija dowola tež nowe kredity.

Hišće lětsa chce Zhorjelski wokrjes 169 milionow eurow inwestować. Tři štwórćiny pjenjez wužiwaja za twar šěrokopasmoweje syće. Klětu ma syć dotwarjena być. Potom chcedźa so wosebje na wuchowansku słužbu kaž tež na twarske naprawy podłu wokrjesnych dróhow a na ponowjenje zarjadniskich a šulskich twarjenjow koncentrować. Wobě lěće chcedźa po tutym puću naprawy tež z pomocu kreditow we wysokosći cyłkownje 27 milionow eurow financować.

„Hanka“ w Janskej cyrkwi

pjatk, 19. septembera 2025 spisane wot:

Na krajnym žnjowym dźaknym swjedźenju, kiž wotmě so minjeny kónc tydźenja we Wojerecach, prezentowachu w tamnišej Janskej cyrkwi nimo žnjenskich krónow a wěncow tež figurinu „Hanku“. Kaž ze swojim mjenom wona tež ze swojej drastu a z płodami w korbiku po słowach zhotowjerkow dwurěčnu kónčinu Łužicy reprezentuje. Mjeno „Hanka“ steji za serbskosć, jeje zeleno-běła drasta wotpowěduje barbam Sakskeje, a na kłobuk přityknjene žołdźe poćahuja so na wopon města Wojerec, hdźež swjedźeń bě. Figurina je přezcyłnje do přirodnych materialijow zdrasćena. Tak ma suknju z bambusa, lěwan­ćika, šismanca a žita, bluzu z bałmy a nohajcy z wowčeje wołmy. Samo włosy su z wosebiteje trawy zhotowjene, kiž pochadźa z južnoameriskeje stepy. Atraktiwnu figurinu zhotowili su ­žony towarstwa „Landfrauen Hoywoy“ jako swój přinošk ke krajnemu žnjowodźaknemu swjedźenjej.

Foto: Trudla Malinkowa

To a tamne (19.09.25)

pjatk, 19. septembera 2025 spisane wot:

Njedosahacu wědu swojeje dźowki Gloria-Sophie Burkandt wo politikarjach ­nima bayerski ministerski prezident Markus Söder za dramatisku. „Wona přeco hišće wě, štó je ministerski prezident Bayerskeje. To je to najwažniše“, rjekny politikar CSU na zarjadowanju w Berlinje. Burkandt njebě we wusyłanju sćelaka ProSieben „Najhłupiši promi Němskeje“ ani wjelelětneho kanclera Helmuta Kohla ani Konrada Adenauera spóznała.

Bomba z časa Druheje swětoweje wójny, kotruž běchu wčera wosrjedź Berlina w Sprjewi namakali, je njestrašna. Tole zdźěleja fachowcy policije. Bombu nje­trjebaja znješkódnić, ale móža ju prosće z wody wućahnyć. Porno tomu su w měšćanskim dźělu Spandau namakanu bombu dźensa znješkódnić dyrbjeli.

Bas: Wjace sprawnosće wšěm

štwórtk, 18. septembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za dźěło Bärbel Bas je hladajo na připowědźenu reformu wobydlerskeho pjenjeza optimistiska. Wona je sej wěsta, zo so z naćiskom zakonja poradźi, poměr mjez solidaritu a swójskej zamołwitosću wurunać. Wuslědk toho je „wjace sprawnosće při zakładnym zawěsćenju“, rjekny politikarka SPD w etatowej debaće zwjazkoweho sejma. „Sprawnosć tež za tych, kotřiž su pomocy potrěbni a pomoc za tych, kotřiž tutu pomoc ze swojim wšědnym dźěłom financuja“.

Charles III. Trumpa namołwjał

Windsor (dpa/SN). Britiski kral Charles III. je na statnym bankeće z prezidentom USA Donaldom Trumpom składnosć wužił, jeho na trěbnu podpěru na dobro Ukrainy dopominać. Byrnjež so kral poprawom do politiki njetykał, přirunowaše wón tuchwilne połoženje ze swětowymaj wójnomaj, jako běchu Wulka Britaniska a USA zhromadnje přećiwo „mocam tyranstwa“ wojowali. Dźensa trjeba Ukraina podpěru, Charles III. rjekny. Trump, kiž swoju sympatiju za Putina njezataja, tomu nygaše.

Venezuela manewer zahajiła

W dołhich kolonach ćěkaja Palestinjenjo ze sewjera Gazaskeho pasma podłu morja do juha dospołnje zawrjeneje kónčiny. Israel je w měsće Gaza ofensiwu wójska zahajił, zo by poslednich wojowarjow islamistiskeje Hamas zničił. Na juhu pasma njewoča­kuje ćěkancow ničo druheho hač nuza, běda a zadwělowanje. Swět tomu přihladuje. Foto: dpa/Dawoud Abu Alkas

FDP: Zadołženje njezamołwite

štwórtk, 18. septembera 2025 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Njezamołwitu politiku zadołženja na njedobro přichodnych generacijow je FDP zwjazkowemu knježerstwu do dźensa planowaneho schwalenja etata 2025 w zwjazkowym sejmje wumjetowała. „Politika koalicije nastupajo zadołženje je najwjetše bojowe připowědźenje młodej generaciji, kotrež smy hdy dožiwili“, rjekny předsyda FDP Christian Dürr powěsćerni dpa. Zwjazkowy sejm je dźensa etat za tute lěto schwalił. W nim planuja 502 milionaj eurow wudawkow a nowe kredity we wobjimje 82 miliardow eurow. Hižo nětko je znate, zo planuje financny minister Lars Klingbeil (SPD) za 2026 520 miliardow eurow wudawkow a dalšich 84 miliardow eurow kreditow. Dürr ma tole za „njezamołwite“.

Statysacy na dróhach Parisa

štwórtk, 18. septembera 2025 spisane wot:

Paris (dpa/SN). Lutowanskich planow francoskeho knježerstwa dla su so dźensa statysacy ludźi k protestam na dróhach francoskeje stolicy Parisa zhro­madźili. Zamołwići z toho wuchadźeja, zo so hač do 800 000 demonstrantow na protestach wobdźěla. Nimo měrniwych wobdźělnikow wočakowaše policije tež namócnosće. Nutřkowne ministerstwo je 80 000 policistow mobilizowało.

Stawkow dla bě zjawne žiwjenje w Francoskej dźensa zlemjene. Wučerjo so na stawkach runje tak wobdźělichu kaž wobchodnicy. Železniski wobchad bě sylnje wobmjezowany. K stawkam běchu dźěłarnistwa namołwjeli. Wone lutowanske plany wotpokazuja. Mjez druhim chce knježerstwo swjatkaj šmórnyć.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo