Jubilej ewangelskeje cyrkwje

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:

Bonn (B/SN). Předsyda Němskeje biskopskeje konferency Georg Bätzing je so w lisće předsydce rady Ewangelskeje cyrkwje w Němskej (EKD) Kirsten Fehrs k 80lět­nemu wobstaću EKD „za wjelelětnu ekumenisku zwjazanosć, wojowanje wo zhromadne pozicije a stejišća k politiskim prašenjam časa“ dźakował. W awgusće 1945 běchu so lutherske, reformowane a uněrowane krajne cyrkwje do EKD zjednoćili.

Žohnowanje na puć

Lipsk (B/SN). Za pućowanje abo nowy žiwjenski wotrězk wuprošeja sej wěriwi a njewěriwi w přiběracej měrje wosebite žohnowanje. Ewangelski farar Frank ­Karpa w Hamburgu měni: „Njeje samo­zrozumliwe, zo so wšitcy zaso strowi nawróća.“ Tež na Berlinskim lětanišću zastupjerjo ekumeniskeho dušepastyrstwa pućowacych žohnuja a jim pomhaja.

Irske přeća

Bayrou staji prašenje dowěry

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:

Paris (dpa/SN). Francoski ministerski prezident François Bayrou chcyše dźensa w narodnej zhromadźiznje prašenje dowěry stajić. 74lětny bě tutu kročel w zwadźe wo lutowanski etat kraja připowědźił. Jeho srjedźo-prawicarske knježerstwo nima w parlamenće wjetšinu. Opozicija je připowědźiła, zo přećiwo njemu hłosuje. Tuž z tym liča, zo dyrbi Bayrou prezidentej Emmanuelej Macronej próst­wu wo wotstup zapodać.

Mjenje próstwow wo azyl

Valetta (dpa/SN). Ličba nowych požadarjow azyla w EU kaž tež w Norwegskej a Šwicarskej je prěnje połlěto widźomnje woteběrała. Hač do kónca junija je agentura EU za azyl nimale 400 000 próstwow wo azyl zličiła. Prěni króć po wjele lětach njeje Němska ze 70 000 próstwami wjace na prěnim městnje. W Francoskej a Španiskej bu hišće wjace próstwow stajenych. Najwjace nowych požadarjow přińdźe z Venezuele, slědujetej Afghanistan a Syriska.

Za Bolsonara demonstrowali

Z wobrazom Carla Acutisa w rukomaj steji młodostny na Pětrowym naměsće w Romje: Bamž Leo XIV. je Carla Acutisa wčera we wobłuku Božeje mšě ze 100 000 wěriwymi swjatoprajił. Acutis bě 2006 z runje 15 lětami na leukemiju zemrěł. Čas swojeho ­krótkeho žiwjenje bě młodostny z wida cyrkwje přikładnje žiwy był a je wosebje w interneće za wěru wabił, čehoždla jeho tež „influencarja Boha“ mjenuja. Nimo toho připisuje cyrkej Acutisej dwaj dźiwaj po jeho smjerći. Młodostny je wosrjedź Italskeje, w Assisiju, pochowany, dokal je loni wjace hač milion ludźi putnikowało. Foto: dpa/Stefano Costantino

Přepytuja koronapandemiju

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Enquetna komisija zwjazkoweho sejma za předźěłanje koronapandemije je so dźensa ke konstituowacemu posedźenju zešła. Mjez wobdźělnikami bě tež prezidentka zwjaz­koweho sejma Julia Klöckner (CDU). Zwjazkowy sejm bě wutworjenje komi­sije z přemóžacej wjetšinu CDU/CSU, SPD, Zelenych a Lěwicy wobzamknył. Nimo 14 zapósłancow přisłuša gremijej 14 wěcywustojnych. Komisija ma zwjazkowemu sejmej hač do srjedź 2027 rozprawu z doporučenjemi za přichodne krizy předpołožić. Předsydka komisija Franziska Hoppermann přilubi wobšěrne, sprawne a wuwažene přepytowanje krizy, kiž bě wot 2020 hač k jutram 2023 trała: „Chcemy rozumić, nic pak zasudźeć.“

Zhromadnje pokućić?

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:

Bě minjene 25 lět w němsko-ruskich stawiznach woprawdźe jenički wulki zmylk? Přednošk Iriny Šerbakoweje w Budyskej tachantskej cyrkwi je mnohich bjezradnych a wohańbjenych zawostajił. Smy so wšitcy hromadźe takle mylili?

Dopominam so hišće derje na wustup młodeho a poměrnje njeznateho prezidenta Wladimira Putina w zwjazkowym sejmje w Berlinje w lěće 2000. W dobrej němčinje podawaše wón Němskej ruku přećelstwa, najebać wšo, štož je Němska ludam Sowjetskeho zwjazka we wójnje načiniła. Njebě dobre hospodarske wu­wiće zapadneje Europy minjenych lětdźesatkow tež wuslědk dobrych poćahow z Ruskej, kotraž nas spušćomnje z wolijom a płunom zastarowaše? Tole wšitko jako „Judašowu mzdu“ wothódnoćić, z kotrejž je sej Putin přihłosowanje zapada za swoju diktatorisku politiku kupił, njewotpowěduje historiskej wěrnosći. A zo dyrbimy so za to zhromadnje zamołwić, njedam sej napowědać. Marko Wjeńka

Zelenskyj žada sej reakciju

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:
Kijew (dpa/SN). Po nowych intensiwnych nalětach na swój kraj je ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj swětowe zjednoćenstwo k jasnej reakciji namołwjał. „To je jasne znamjo, zo chce Putin swět spytować, hač tole akceptuje a so z tym wotnamaka“, rjekny statny šef w swojim wječornym widejowym poselstwje. Ruska bě w nocy na njedźelu ukrainsku stolicu Kijew z wjace hac 800 trutami nadpadnyła, štož je nowy rekord. Nimo toho zasadźichu rakety pře­ćiwo objektam w Ukrainje. W Kijewje zrazy raketa do twarjenja knježerstwa. Při nadpadźe su štyrjo wobydlerjo swoje žiwjenje přisadźili. Mjeztym prezident USA Donald Trump nowe sankcije přećiwo Ruskej hižo njewuzamkuje.

Swinjaca mrětwa přewinjena

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Afriska swinjaca mrětwa (ASP) je w dalokej měrje přewinjena. Tuchwilu njeje w swobodnym staće ani jenički aktiwny pad, socialne ministerstwo zdźěli. Posledni pad mrětwy bě so před dobrym lětom jewił. Zawrjene pasma, kotrež jenož hišće w Budyskim a Zhorjelskim wokrjesu eksistuja, chcedźa nětko postupnje pomjeńšić.

Po informacijach ministerstwa su po wudyrjenju mrětwy w oktobru 2020 cyłkownje 2 398 z wirusom ASP natyknjenych a zahinjenych dźiwich swini našli. Za bój přećiwo mrětwje je swobodny stat něhdźe 54 milionow eurow nałožował. Z toho su 30 milionow eurow za nastajenje a wottwar 850 kilometrow dołhich škitnych płotow wudali.

Afriska swinjaca mrětwa je wirusowa infekcija, kotraž jenož swinje potrjechi. Wona je njehojomna a kónči so w nimale wšěch padach smjertnje. Swinje, kiž su chorosć přewinyli, njejsu přećiwo wirusej imune, ale móža so znowa natyknyć. Dotal njeeksistuje žadyn srědk, z kotrymž móhli swinje šćěpić. Chorosć rozšěrja so přez direktny kontakt skoćećow abo přez kontaminowane wěcy a picu.

Dalši dźěl wobjězdki hotowy

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:
Nowy wotrězk zwjazkoweje dróhi B 168 su minjeny tydźeń bjez wulkeho swjedźenja zjawnosći přepodali. Cyłkownje 8,3 kilometry dołhi wotrězk zwjazuje Choćebuz a Baršć a je druhi dźěl noweje wobjězdki města Choćebuz. Nowa wobjězdka wopřija tři dźěle. Najwažniši wotrězk njeje hišće dotwarjeny: Přizamknjenje wobjězdki B 168 k awtodróze A 15, štož drje hišće hač do kónca 2026 traje. Hakle potom chcedźa ­nowu dróhu na wuchodźe Choćebuza na dostojne wašnje poswjećić, braniborski dróhotwarski zarjad zdźěla. Foto: Michael Helbig

Sakski minister w Taiwanje

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:

Drježdźany/Taipeh (dpa/SN). Sakski hospodarski minister Dirk Panter je so na rozmołwy ze zastupnikami industrije połwodźakow do Taiwana podał. W stolicy Taipeh chce politikar SPD mjez druhim hoberski koncern połwodźakow Foxconn wopytać, hospodarske ministerstwo zdźěla. Předewzaće produkuje na přikład nastroje za koncern Apple. Na dźensa so zahajacych wikach połwo­dźakow Semicon chcyše Panter němski pawiljon wotewrěć a při wječeri z taiwanskimi předewzaćelemi wo móžnych inwesticijach w Sakskej rěčeć.

Na fachowych wikach su tež firmy ze Sakskeje zastupjene. W zwisku ze zasydlenjom taiwanskeho zhotowjerja chipow TSMC w Drježdźanach nadźija so Panter rozmacha za rozmołwy wo dalšich inwesticijach. Twarnišćo TSMC je tuchwilu najwjetše w Němskej. „Wiki Semicon w Taiwanje su perfektne jewišćo, na kotrymž móžemy rólu Sakskeje jako wodźace městno industrije połwodźakow a z tym zwjazane šansy za druhe předewzaća podšmórnyć“, Panter rjekny. Fachowe wiki wotměwaja so 30. króć. Na nich prezentuje so 1 200 předewzaćow ze 56 krajow.

To a tamne (08.09.25)

póndźela, 08. septembera 2025 spisane wot:

Sportowe awto Formule 2 su policisća na normalnej dróze w Čěskej zadźerželi. Druzy šoferojo běchu zastojnikow informowali, zo je tajke awto po puću. Na to při­jědźechu policisća z wjacorymi wozami a helikopterom. 51lětny šofer nochcyše so wuprajić. Alkohol a drogi njejsu zwěsćili. Policija je hižo wjele lět podarmo za awtom pytała, wo kotrymž stajnje zaso w interneće rozprawjeja. Wóz ma 600 PS a je hač do 300 km/h spěšny. Šofer dyrbi z wysokej pokutu a zakazom jězdźenja ličić.

Młody łós (Elch) je na swojim pućowanju na wuchodźe Awstriskeje jednu z najwažnišich železniskich čarow kraja wjacore hodźiny blokował. Kolije zwjazuja Wien ze zapadnej Awstriskej, Němskej a za­padnej Europu. Jako „Emil“ znate zwěrjo steješe pola St. Pöltena na kolijach a so njehibny, jako železnica přijědźe. Mała ­lokomotiwa Emila z kolijow storči.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo