Za prawa dźěći nadal wojuja

pjatk, 20. septembera 2024 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). 20. septembra je swětowy dźeń dźěsća. Před pozadkom krizow po cyłym swěće žada sej organizacija ­Save The Children lěpši škit dźěći. Nětko je trěbnišo dyžli prjedy prawa dźěći do fokusa stajić, zdźěli jednaćelka organizacije Inger Ashing na digitalnej nowinskej konferency. W běhu konferency porěčachu tež třo aktiwisća za prawa dźěći w Libanonje, Nigeriji a Malawi. Młodostni rozprawjachu wo wšědnej bědźe, straše před wójnu a sćěhach krizy klimy. Swětowy dźeń dźěći je kóžde lěto spominanski datum za prawa dźěći. Štwórtk, 26. septembra, budźe tomu sto lět, zo bě zwjazk narodow prěni raz wosebite prawa młodych a małych oficialnje připó­znał. Tež na to nětko spominaja.

Zawěrno wólby

pjatk, 20. septembera 2024 spisane wot:
Hdyž na předewzaćela zwoniš, kiž so serbsce (a hakle po tym němsce) přizjewi, so wjeseliš. Jan Ryćer je to činił. Wón wobohaćuje wólby kandidatow za serbsku radu w Sakskej: nimo mnohotneho angažementa tež swojeje jasneje přirodneje rěče dla. Wšitcy lětuši kandidaća maja wosebite kwality a kompetency, a tohodla je poskitk požadarjow, nazhonitych a noweho, wuraz toho, zo demokratija w Domowinje fun­guje. Nic přeco jenak, ale to z „wulkeje politiki“ w Sakskej a Němskej tež znajemy. Hdyž Serbski sejm resp. jeho spěchowanske towarstwo woprawdźe tež swojeho kan­didata zapoda, njeje přiwšěm wěste, hač budu wšitcy wot zwjazkoweho předsydstwa woleni tež radźićeljo serbskeje rady. Domowina je zašłe razy z wotpohladom jenož telko mjenow sposrědkowała, kaž ma gremij městna. Zo njebychu sej zapósłancy sakskeho sejma wuběrać móhli, kotry Serb je jim lubši hač druhi. To drje budźe lětsa najskerje hinak. Su Serbja to woprawdźe tak chcyli? Marcel Brauman

Pjatk zaso za klimu na puće

pjatk, 20. septembera 2024 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Organizacija Fridays for Future (Pjatki za klimu) namołwja dźensa hladajo na hrozne powodźenja w mnohich dźělach Europy ke stawkej za klimu. Wot Augustusoweho mosta ma wulki baner na strach pokazać. Na nim je słowo „Powodźenje lětstotka“ z čerwjenej barbu přešmórane, pod nim steji „Lětstotk powodźenjow“, kaž organizacija zdźěli. Nimo toho planuja demonstraciju po nutřkownym měsće. Pod motom #NowForFuture (Nětko za přichod) žadaja sej spěšny kónc wudobywanja wuhla, wolija, a płuna kaž tež kónc wšitkich inwesticijow do fosilnych paliwow.

Fridays for Future namołwja dźensa po cyłym swěće k demonstracijam. W Němskej su we wjace hač sto městach protesty připowědźene, mjez druhim w Berlinje, Hamburgu, Kölnje a tež w mjeńšich městach kaž Freibergu abo Wieslochu w Badensko-Württembergskej. Tole organizacija na swojich kanalach a webstronach wozjewi.

Lóšt pućować njezlemjeny

pjatk, 20. septembera 2024 spisane wot:

Hannover (dpa/SN). Štóž chce po swěće pućować, pyta w internetnych platformach, kaž stej to na přikład Instagram a Tiktok, za inspiracijemi. Tole wuchadźa z woprašowanja slědźenskeho instituta Appinio w nadawku turistiskeho koncerna Tui. Po tym 69,3 procenty woprašanych rjeknychu, zo pytaja w socialnych syćach za nastorkami za dowol. Najwoblubowaniša platforma je 21 procentam ludźi Youtube. Při woprašowanju so wukopa, zo chce 71,1 procent ludźi jako swójba do dowola jěć. Ludźom je tuž wosebje wažne, kak přećelni w turistiskich centrach swójbam napřećo su. Tola tež dowol jednotliwcow přiběra. 17,2 procentaj ludźi pućujetej samej, najradšo po Europje (42 procentow), w mjezach Němskeje (19,5 procentow) abo do Aziskeje (10,5 procentow). Třećinje woprašanych je wěstota wosebje wažna.

Šef Tui Stefan Baumert wočakuje klětu zaso sylne naprašowanje za dowolowymi městnami. Tuchwilu předewzaće swoje poskitki zapłaćomnych jězbow a wulětow do městow wutwarja. Lóšt ludźi w Němskej na pućowanje je njezlemjene. Najnowše ličby tole wobkrućeja, wón praji.

W Zhorjelcu hišće raz zbožo měli

pjatk, 20. septembera 2024 spisane wot:
To njeje wjace wjele pobrachowało: Ludźo w Zhorjelcu mějachu wulke zbožo. Po sylnych zliwkach wosebje w Čěskej a Pólskej bě staw Nysy minjeny kónc tydźenja ­strašnje přiběrał, wot spočatnje 1,60 metrow na 2,80 metrow a dale na 4,52 metrow. Póndźelu naměrichu tam 5,57 metrow (hlej wobraz), jeničce tři centimetry pod štwórtym warnowanskim schodźenkom. Wohnjowa wobora dyrbješe na wjacore zasadźenja. Južnje Zhorjelca běchu prěnje dróhi zapławjene. Wot póndźele staw ­wody poněčim zaso woteběra. Foto: dpa/Axel Schmidt

To a tamne (20.09.24)

pjatk, 20. septembera 2024 spisane wot:

Bórze je zaso tak daloko a w Mnichowje zahaja oktoberski swjedźeń. Prjedy hač pak jutře prěnje piwo natoča, su sej za modu zajimowani hižo přezjedni, što sej lětsa zwobleku: Dirndl a kožane cholowy. Wosebje pola dirndlow su kóžde lěto hinaše barby a płaty „en vogue“. „Modiske fijałkojte, swětły mint abo želbija, kralowske módre, ćmowe čerwjene“, měni jednaćel předawarja tradicionelnych drastow Angermaier Axel Munz.

Mnohi dešć w zašłych dnjach je entuziastam hribow połne korby wobradźił. Eksperća pak su sej přezjedni, zo drje njebudźe sezona předobra. Fazy spadkow po suchim a horcym lěću njeběchu dołhe dosć, praji Peter Welt, čłon dźěłoweho zjednoćenstwa sakskich fachowcow za hriby. „Za wulku pónoj połnu hribow drje hišće dosahać njebudźe“. Snadź pak so to w běhu nazymy hišće změni.

„Serbska rada je městno w politice namakała“

štwórtk, 19. septembera 2024 spisane wot:

Interview z Markom Suchym, předsydu Rady za serbske naležnosće Sakskeje, wo skutkownosći tutoho gremija

Marko Suchy njebě jenož wjele lět direktor Załožby za serbski lud. 71lětny Budyšan bu 2019 do Rady za serbske naležnosće Sakskeje woleny a přewza zastojnstwo předsydy gremija. Wo bilancy wólbneje periody a wužadanjach w přichodźe je so Marcel Brauman z nim rozmołwjał. Jutře za tydźeń budźe zwjazkowe předsydstwo Domowiny kandidatow za přichodnu serbsku radu wolić.

Do swojeje kandidatury za serbsku radu lěta 2019 sće prajił, zo chceće tež jako wuměnkar hišće něšto za serbski lud na politiskej runinje zeskutkownić – sće docpěł, štož sće sej tehdom předewzał?

Žadaja sej cofnjenje Israela

štwórtk, 19. septembera 2024 spisane wot:

New York (dpa/SN). Z jasnej wjetšinu 124 hłosow je sej hłowna zhromadźizna UNO cofnjenje Israela z wobsadźenych palestinskich kónčin w běhu lěta žadała. 43 statow – mjez nimi Němska – je so hłosa wzdało. W najwjetšim gremiju UNO je 193 krajow zastupjenych. Israel hłosowaše zhromadnje z USA a dwanaće dalšimi krajemi přećiwo rezoluciji UNO, kotraž njeje zawjazowaca. Rezolucija zmóžnja prawniski posudk najwyšeho sudnistwa UNO wo wójnje na Bliskim wuchodźe.

Zelenskyj chce lěpši škit

Kijew (dpa/SN). Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj je zapadnych partnerow namołwjał, tempo při dodawanju lětadła wotwobaracych systemow zwyšić. Runje nazymu je skutkowny škit přećiwo lětadłam wažny, dokelž měri so ruske wójsko znowa na zastaranje Ukrainy z energiju a ćopłotu. Ruski prezident Wladimir Putin je wčera wukazał, ličbu přistajenych ruskeho wójska zwyšić.

Biden bórze w Němskej?

Z mobilnymi škitnymi sćěnami hotuja so w Braniborskej, kaž tule w Frankfurće nad Wódru, na hrožacu wulku wodu. Hišće njeje jasne, kak zlě woprawdźe budźe. Hladajo na přiběracy staw wody krizowe staby prawidłownje wuradźuja. Dźensa chcychu wohnjowe wobory a techniski pomocny skutk krizowe plany wotrěčeć. Foto: dpa/Patrick Pleul

Guterres warnuje před eskalaciju

štwórtk, 19. septembera 2024 spisane wot:
New York/Beirut (dpa/SN). Generalny sekretar UNO António Guterres starosći so hladajo na rozbuchnjenja mobilnych škričkowych nastrojow w Libanonje masiwneje eskalacije na Bliskim wuchodźe dla. „Logika za rozbuchnjenjemi wobsteji w tym, zo je to prewentiwna akcija do wulkeje wojerskeje operacije“, rjekny Guterres w New Yorku. Po jeho słowach wobsteji „chutny strach dramatiskeje eskalacije“. Tomu dyrbjało so ze wšěmi mocami zadźěwać. Guterres rjekny tole na nowinarskej konferency poćahujo so na rozbuchnjenja předwčerawšim, wutoru. Hišće za čas konferency dóńdźechu powěsće wo dalšej žołmje rozbuchnjenjow mobilnych elektroniskich nastrojow.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo