Hospodarstwo ma sej dale ćežko

wutora, 27. februara 2024 spisane wot:

Wiesbaden (dpa/SN). Němska steji po znowa woteběracym hospodarskim wukonje před ćežkimi měsacami. Nutřkokrajny bruttoprodukt BIP – suma wšěch nadźěłanych hódnotow w kraju – je w štwórtym kwartalu 2023 porno třećemu kwartalej wo 0,3 procenty woteběrał. Fachowcy hospodarstwa z tym liča, zo so na cyłkownym połoženju najprjedy raz ničo njezměni. Nadźija na spěšny konjunkturny rozmach w tutym lěće je so pominyła. Hospodarstwo Němskeje bě hižo loni z woteběracym hospodarskim wukonom 0,3 procentow do krizy přišło. Fachowcy wočakuja tež lětsa minus. Zwjazkowy minister za hospodarstwo Robert Habeck (Zeleni) bě njedawno přiznał, zo wudrapa so Němska pomałšo z krizy, hač běchu to wočakowali.

Optimizm čerpaja fachowcy w tutym lěće ze zadźerženja kupcow. Stabilne dźěłowe wiki, přiběrace mzdy a woteběraca inflacija drje ludźi pohnuwaja, zaso wjace kupować. Němska je jako hospodarske srjedźišćow dale „derje nastajena“, fachowcy měnja. „Njejsmy chory muž swětoweho hospodarstwa“, prezident Němskeje banki Joachim Nagel rjekny.

Wustaja lětsa prěni raz

wutora, 27. februara 2024 spisane wot:
Berlinska wuměłča-Serbowka Měrka Pawlikowa (nalěwo) je pjatk tydźenja we wustajenskim pawiljonje tamnišeho ateljejoweho zjednoćenstwa Milchhof z.t. hromadźe z wuměłcom Marcelom Grabschom lětsa prěni raz swoje twórby publikumej předstajiła. Dohromady 50 hosći běše na wotewrjenje wustajeńcy přichwatało. Objekty a instalacije w jaskrawych barbach wuměłče su wot punka a popa inspirěrowane. Foto: Antonin Pawlik

To a tamne (27.02.24)

wutora, 27. februara 2024 spisane wot:

Wjace hač 70 kilometrow bjez lokomotiwnika po puću był je nakładny ćah w Indiskej. Wodźer bě zhromadnje ze swojim pomocnikom na dwórnišću na sewjeru kraja z ćaha wulězł, jako tón z dotal njeznatych přičin wotjědźe. Železnicarjo na to ludźi podłu čary warnowachu a wšě železniske přechody zawrěchu. Z pěskowymi měchami na horatym wot­rězku móžachu ćah z 53 wagonami skónčnje zadźeržeć. Nichtó so njezrani.

Ze starymi jězdźidłami hač k polarnemu kruhej je 120 mustwow njedźelu z Hamburga wotjěło. Mjez wobdźělnikami su stare awta VW Käfer runje tak kaž historiski Porsche 911 abo stare motorske. Wobdźělnicy njesmědźa nawigaciske nastroje wužiwać, ale so na karty, kompas a hłójčku spušćeć. Mustwa přińdu z 18 krajow. Po jězbje přez dźewjeć krajow wočakuja jich 10. měrca zaso w Hamburgu.

Z wjesołej naladu za wotewrjeny Budyšin

póndźela, 26. februara 2024 spisane wot:

Z pisanym ćahom su wobydlerjo, towarstwa, dźěłarnistwa, iniciatiwy a dobroćelske zwjazki wčera w Budyšinje přećiwo prawicarskemu ekstremizmej demonstrowali. Jich podpěraše Drježdźanska kapała Banda Comunale z hudźbu. Organizatorojo prajachu, zo je wjace hač 1 500 ludźi z města, regiona a samo z Drježdźan přichwatało, zo bychu protest přećiwo demokratiju wohrožacym wliwam w našej towaršnosći z njedźelnym wuchodźowanjom zwjazali. Mjez nimi bě tójšto Serbow.

Budyšin (SN/at). „Chcemy znowa znamjo stajić za wotewrjeny Budyšin a stejimy za solidaritu, swobodu, čłowjeske prawa“, rěkaše w namołwje zwjazkarstwa tvBunt. A tomu přichwatani wotpowědowachu.

Hłowny adresat mnohich protestnych plakatow bě strona AfD. Ale tež razna kritika na prawicarskoekstremistiskich machinacijach běše widźeć. Ludźo zwuraznichu swoje wjeselo, zo sami njejsu we wobaranju přećiwo pačenju towarstwa. To sy mjez druhim na plakaće w serbskej rěči čitał: „Rjenje, zo tu wšitcy smy.“

Krajan wopyta bamža

póndźela, 26. februara 2024 spisane wot:

Vatikan (B/SN). Argentinski prezident Javier Milei je so na wopyće swojeho krajana bamža Franciskusa w Romje njewšědnje dołho a jara přećelnje z nim rozmołwjał. Bamž njeje wot časa swojeho wu­zwolenja 2013 wjace Argentinsku wopytał. Domoródni so nadźijeja, zo wón wospjetnemu přeprošenju sćěhuje.

Dźěći we wójsku

Bonn (B/SN). Předsyda Němskeje komisije Justicia et Pax biskop Heiner Wilmer je k raznišemu wustupowanju přećiwo zasadźenju dźěći we wójnje namołwjał. „Wojujmy zhromadnje za swět, w kotrymž móže kóžde dźěćo wěsće a w měrje wotrosć!“ Něhdźe štwórć miliona dźěći a młodostnych pod 18 lětami we wójnje wojuje, wosebje w Africe, Aziji a Łaćonskej Americe, hačrunjež je to po UN-konwenciji za prawa dźěći zakazane.

Swětowy dźeń modlenja

Berlin (B/SN). Prěnjeho měrca modla so žony po wšěm swěće pod hesłom „Bant měra“, kotryž wšitkich zwjazuje. Hłowna zamołwitosć leži lětsa w rukach Palestiny. Maria Menz přihotuje hižo 25 lět dźeń modlenja w Sakskej. Lětsa wobwliwuje politiski konflikt mjez Palestinu a Israelom prócowanje modlerjow wo měr a sprawnosć.

Dostojnosć čłowjeka

Netanjahu: „Totalne dobyće“

póndźela, 26. februara 2024 spisane wot:

Tel Aviv (dpa/SN). Israelski ministerski prezident Benjamin Netanjahu přilubja w Gazaskej wójnje dobyće nad islamistiskej Hamas „w běhu tydźenjow“, ručež je připowědźena wojerska ofensiwa w měsće Rafah na juhu Gazaskeho pasma zahajena. „Totalne dobyće“ je wotwidźomne, rjekny Netanjahu w sćelaku CBS w USA. Dojednany přiměr njeby ofensiwje zasadnje zadźěwał. Mjezynarodnje wojerske zasadźenje w měsće z milionom wobydlerjow raznje zasudźuja.

Konferenca za Ukrainu

Paris (dpa/SN). Francoski prezident Emmanuel Macron je dźensa mjezynarodnu konferencu darićelow na dobro Ukrainy zahajił. Na zarjadowanju wočakuja 20 statnych a knježerstwowych šefow, mjez nimi zwjazkoweho kanclera Olafa Scholza (SPD). Dalše kraje su na zetkanju dwě lěće po zahajenju ruskeho nadpada na ministerskej runinje zastupjene. Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj chcyše so po puću widejoweje konferency wobdźělić.

Warnuje před skrótšenjemi

Pólscy ratarjo su wčera a dźensa ze swojimi jězdźidłami awtodróhu A 12 do směra na Frankfurt nad Wódru blokowali. Protesty měrja so přećiwo ratarskej politice EU a dowožowanju tunich ratarskich wudźěłkow z Ukrainy. „Sym ratar a žadyn zastajenc EU“ tónle bur piše. W Frankfurće so němscy ratarjo ze swojimi pólskimi kolegami solidarizowachu. Foto: dpa/Patrick Pleul

CDU chce wólby w Sakskej dobyć

póndźela, 26. februara 2024 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Při wólbach krajneho sejma w Sakskej chce sej CDU, runje tak kaž před pjeć lětami, najwjace hłosow zdobyć. W naprašowanjach nawjeduje tuchwilu AfD. „Naš zaměr je, so při wólbach w Sakskej cyle jasnje z najsylnišej mocu stać a stabilne knježerstwo politiskeje srjedźizny pod nawodom Michaela Kretschmera wutworić“, rjekny generalny sekretar CDU Alexander Dierks w dźensnišim wudaću nowiny Rheinische Post. Zhromadne dźěło z AfD a z Lěwicu njepřińdźe za uniju do prašenja, wón rjekny. Wólby su 1. septembra. W januaru bě so při naprašowanju sćelaka ARD 35 procentow ludźi za AfD wuprajiło, 7,5 procentow wjace hač při wólbach 2019. CDU je z 30 procentami druha najsylniša móc. Wuslědki ma Dierks za njespokojnosć ludźi z politiku amploweho knježerstwa w Berlinje.

Palestinski nawoda wotstupi

póndźela, 26. februara 2024 spisane wot:
Ramallah (dpa/SN). Ministerski prezident palestinskeho awtonomneho zarjadnišća Mohammed Schtaje je dźensa w Ramallahu swój wotstup zapodał. Na krizowym posedźenju kabineta wón rozłoži, zo reaguje po tutym puću na najnowše wuwića w regionje a na Gazasku wójnu. Prezident Palestinjanow Mahmud Abbas bě wotstup nastorčił, po tym zo běchu arabske kraje a USA ćišć na njeho wukonjeli. USA chcedźa awtonomne zarjadnistwo Palestinjanow zasadnje změnić, zo móhli projekt dweju statow jako zakład měroweho rozrisanja na Bliskim wuchodźe tola hišće zwoprawdźić.

Sakski krajny zwjazk BSW załoženy

póndźela, 26. februara 2024 spisane wot:

Kamjenica (dpa/SN). Ze załoženjom prěnjeho krajneho zwjazka chce Zwjazk Sahry Wagenknecht (BSW) do wólbow krajneho sejma a komunalnych zastupnistwow signal wšemu krajej wusyłać. „Je nuznje trěbne, zo maja wšitcy, kotřiž su z prawom přesłapjeni wot knježaceje politiki, skónčnje serioznu alternatiwu, stronu, kotruž móža wolić“, rjekny sobupředsydka strony Amira Mohamed Ali předwčerawšim, sobotu, při załoženju w Kamjenicy. Strona je zwólniwa, k přichodnym wólbam nastupić. Sahra Wagenknecht sama njebě na čłonskej zhromadźiznje přitomna.

Sakski krajny zwjazk nawjeduje přichodnje dwójka: Bywša zapósłanča zwjazkoweho sejma Sabine Zimmermann a předewzaćel Jörg Scheibe. Na zwjazkowej runinje bě BSW hižo kónc januara nastupiła. Nětko ma zakótwjenje w krajach slědować. W Sakskej chce strona w juniju při komunalnych wólbach a w septembru k wólbam krajneho sejma nastupić, zasadźujo so za „rozumnu hospodarsku a energijowu politiku“.

Serbska debata

nowostki LND