Puigdemont zajaty

pjatk, 24. septembera 2021 spisane wot:

Madrid (dpa/SN). Bywšeho šefa katalanskeho knježerstwa Carlesa Puigdemonta su na italskej kupje Sardiniska zajeli, wobkrući wčera jeho prawiznik Gonzalo Boye. Přičina toho je mjezynarodny wukaz zajeća přez Wyše sudnistwo Španiskeje. W Belgiskej bydlacy Puigdemont chcyše so dźensa na zetkanju njewotwisnych komunalnych politikarjow Sardiniskeje wobdźělić. Jako zapósłanc Europskeho parlamenta ma wón poprawom imunitu. Nětko leži na Italskej, kak dale postupować.

Rozjimanje nětko online

Podstupim (dpa/SN). Wjac hač 800 znapřećiwjenjow w zwisku z twarom Tesla-fabriki w Grünheidźe pola Berlina wot dźensnišeho online rozjimuja. Tři tydźenje braniborske wobswětowe ministerstwo za to planuje. Prěnje tajke rozjimanje bě loni w Erknerskej měšćanskej hali. Nětko je so krajny wobswětowy zarjad, kotryž ma twarej přizwolić, koronapandemije dla za digitalnu-wariantu rozsudźił. Za twar fabriki pobrachuje hišće wobswětoprawniska dowolnosć Kraja Braniborskeje.

Wukónc hišće njewěsty

Protestne akcije po cyłym swěće

pjatk, 24. septembera 2021 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Mjeztym wosmy króć namołwjeja aktiwisća hibanja Fridays for future ludźi po cyłym swěće, dźensa za lěpši škit klimy protestować. Kaž organizacija zdźěli, je za to znajmjeńša 1 800 stawkow we wjac hač 80 krajach předwidźane. Tež w Němskej, hdźež wobydlerjo njedźelu nowy zwjazkowy sejm wola, chcychu aktiwisća jasne znamjo sadźić, planujo wjace hač 450 klimowych akcijow w zwjazkowych krajach, mjez druhim tež w Drježdźanach.

Wosebje wulke protesty přizjewichu organizatorojo w Hamburgu, Berlinje, Freiburgu a Kölnje. W stolicy Němskeje chcyše so iniciatorka hibanja, Šwedowka Greta Thunberg, wobdźělić.

Pod hesłom „Wšitcy za klimu“ su so tež ciwilnotowaršnostne organizacije, kaž wobswětowe zwjazki a cyrkwje, protestej přizamkli. Dale chcyše so něhdźe 4 000 předewzaćow na akcijach wobdźělić. Posledni cyłoswětowy protestny dźeń bě lětsa 19. měrca.

„Čechow njeposłužujemy“

pjatk, 24. septembera 2021 spisane wot:

Razne reakcije Pólskeje na wusud Europskeho sudnistwa Turowa dla

Waršawa. Rozestajenje mjez Pólskej, Čěskej a Europskej uniju Turówskeje brunicoweje jamy w třikrajowym róžku njedaloko Žitawy dla dale traje. W jamje tež po najnowšim wusudźe najwyšeho sudnistwa EU dale dźěłaja. W druhej a poslednjej instancy bě sudnistwo rozsudźiło, zo ma Pólska dźěła hnydom skónčić abo wšědnje 500 000 eurow pokuty płaćić.

Inowacija stajna tema

pjatk, 24. septembera 2021 spisane wot:
Klimowa změna njeda so hižo zatajić, ale dyrbimy so z njej rozestajeć a wšitcy ze swojimi kmanosćemi za rozrisanjemi pytać. Přikładnje čini to předewzaćel Tomaš Rječka z Kamjeneje. Mjeztym 65lětny so dale zaměrnje za nowymi inowacijemi rozhladuje a je wupruwuje. Při tym so tež digitalizacije njeboji, ale wě ju w zawodźe wuspěšnje zasadźić. Před lětami je wón w Radworju nowu modernu tepjensku syć twarić dał, kotraž je tež tamnym komunam z přikładom. Nětko je so we Wjelećinje kročel dale zwažił a paliwowu celu jako wudospołnjenje přestajenemu tepjenskemu systemej zasadźił. Cela produkuje milinu, z kotrejž tepjensku syć wodnjo a w nocy nimale dospołnje zastaruje. Z app maja Tomaš Rječka a jeho sobudźěłaćerjo stajnje dohlad, kajke ma tepjenska syć hódnoty a kak móhli system optiměrować. Z toho njeprofituja jenož ludźo, ale tež přiroda, wobswět a zawod sam. Wšako so kóšty za wobhospodarjenje pomjeńšeja. To je přikład! Bianka Šeferowa

To a tamne (24.09.21)

pjatk, 24. septembera 2021 spisane wot:

Wokata sowa měješe z kałatym grotom swoju lubu nuzu, dokelž bě w nim z prawej pazoru wisajo wostała. Hakle wohnjowemu wobornikej so poradźi, ptaka z pasli wuswobodźić, za čož wužiwaše techniski nastroj. Chětro wosłabjenu sowu dyrbjachu na to do zwěrjećeje kliniki dowjezć, zo by so po tajkich stróželach zaso porjadnje zhrabała.

Swětowy rekord twarožkoweje pizzy chce Francoz Julien Serri nětko na zežiwidłowych wikach w Lyonje docpěć. Z pomocu regionalnych producentow chce wón pizzu z 1 000 družinami twarožka napjec. K tomu złožuje so jenož na domoródne družiny, z kotrychž maja hižo něhdźe 1 200. Narodny centrum za mlokowe hospodarstwo a dalši nazhonići fachowcy předewzaće Serrija wězo podpěruja. Wuslědk chce wón mjez wopytowarjemi wikow rozdźělić.

Kandiduja za wólby zwjazkoweho sejma

štwórtk, 23. septembera 2021 spisane wot:

Serbske Nowiny maja na hornjołužiskich direktnych kandidatow z wólbneju wokrjesow 156 a 157 slědowace prašenja:

Tino Chrupal­la

kandiduje

za AfD

we wólbnym wokrjesu 157.

Steffi Thomas kandiduje za stronu Die Partei we wólbnym wokrjesu 156.5.Wobydlerjo w Němskej su dale a starši. Kak zaručiće, zo njeznapřećiwjeja so waše rozsudy zajimam młodostnych?

Bernhard Blickle – Internationalist. Bündnis

1.Wudobywanje a spalenje wuhla dyrbimy hnydom zakónčić, dokelž stej wažnej faktoraj za pospěšeny přechod ke klimowej a wobswětowej katastrofje. Mjezynarodne energijowe monopole su z toho wulce profitowali. Wone maja połnje za to rukować! Zdobom trjeba wjele ludźi dźěłowe městno jako narunanje – předewšěm we wobswětoškiće je tójšto móžnosćow.

2.Kaž prajene: won z wuhloweje a atomoweje energije! Trjebamy dospołnu změnu wobchada! To je jeničce ze změnu towaršnosće na dobro přirodoškita móžno.

3.Zastupuju mjezynarodnostne zwjazkarstwo – wojujemy přećiwo kóždejžkuli družinje rasizma, fašizma a antisemitizma. Domowina móhła tohorunja z nošerjom našeho zwjazkarstwa być.

Policija přichodnje tež dwurěčnje wo dorost wabi

štwórtk, 23. septembera 2021 spisane wot:

Budyšin (SN/MkWj). Sakska policija chce wot oktobra tež dwurěčnje wo policajski dorost wabić. Wotpowědnu kampanju je sakski nutřkowny minister Roland Wöller (CDU) wčera w Budyšinje předstajił. Na Póstowym naměsće před Serbskim domom wotkry wón wulki wobraz z logom kampanje. Přitomni běchu mjez druhim předsyda Domowiny Dawid ­Statnik, zapósłancaj CDU w Sakskim ­krajnym sejmje Marko Šiman a Alojs ­Mikławšk kaž tež nawodaj Zhorjelskeho a Budyskeho policajskeho rewěra Manfred Weißbach a Mario Steiner.

Roland Wöller měješe dwě dobrej powěsći: Sakska policija nuznje dorost pyta. Krajny sejm bě wobzamknył, 1 000 přidatnych policistow přistajić. Hač do lěta 2023 ma ličba docpěta być. Nimo toho chce policija přichodnje we wjesnych kónčinach, potajkim tež w dwurěčnych, prezentna być. Serbska rěč jako „nošer kultury“, kaž minister rjekny, při tym wosebje wulku rólu hraje. Tomu wotpowědnje chcedźa z dwurěčnym wabjenskim logom tež na serbskich wsach wo dorost wabić. Wöller čuje so po swójskim wuprajenju jako bywši kultusowy minister ze serbskej rěču, kulturu a šulstwom wusko zwjazany.

Biden a Macron so zetkataj

štwórtk, 23. septembera 2021 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Po ćežkej zwadźe podnurjakow dla chcetaj so prezident USA Joe Biden a francoski prezident Emma­nuel Macron wosobinsce zetkać. W telefonaće dojednaštaj so na kónc oktobra w Europje. Tak rěka w zhromadnej deklaraciji wobeju knježerstwow, kotruž we Washingtonje wozjewichu. Macron je nimo toho rozsudźił, zo so francoski wulkopósłanc přichodny tydźeń zaso do Washingtona nawróći.

Trump wobskorža sotrowču

Washington (dpa/SN. Bywši prezident USA Donad Trump rozprawow wo swojich financach dla sudnisce přećiwo swojej sotrowči Mary a nowinje New York ­Times postupuje. Na sudnistwje zwjazkoweho stata New York je wón skóržbu přećiwo nowinje, třom reporteram a swojej sotrowči zapodać dał, kaž New York ­Times rozprawja. Trump wumjetuje jim „zachribjetny komplot“, zo bychu so z njeprawom k dowěrliwym dawkowym podłožkam Trumpa dóstali.

Třeće šćěpjenje w USA

Maas: Najwjetše wužadanje

štwórtk, 23. septembera 2021 spisane wot:
New York (dpa/SN). Zwjazkowy wonkowny minister Heiko Maas (SPD) je na widejowej konferency 20 wodźacych industrijnych statow (G20) swěta nowemu knježerstwu talibanow w Afghanistanje štyri žadanja posrědkował. Tak měli humanitarne pomocne organizacije zaso přistup do kraja dóstać a ludźo, kotřiž to chcedźa, měli kraj wopušćić směć, rjekny Maas na wčerawšim wuradźowanju. Nimo toho dyrbjeli talibanojo tomu zadźěwać, zo stanje so Afghanistan zaso ze žórłom mjezynarodneho terorizma. Nic naposledk měło nowe knježerstwo čłowjeske prawa škitać a tohorunja hinaše wobydlerske skupiny do swojich rjadow přiwzać. Maas mjenowaše Afghanistan „najwjetše wu­žadanje“ mjezynarodneho zjednoćenstwa. „Jako G20 njeměli jeno swoju hospodarsku, ale tež politisku móc wužiwać, zo bychmy rozsudy nowych mócnarjow w Afghanistanje wobwliwowali.“

Sad a zelenina bórze luksus

štwórtk, 23. septembera 2021 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Socialne zwjazki a fachowcy za zežiwjenje warnuja před socialnymi a strowotniskimi sćěhami raznje přiběracych płaćiznow strowych zežiwidłow dla. „Sad a zelenina stanu so ludźom ze snadnej mzdu a z jeno zakładnym zawěsćenjom přiběracych płaćiznow dla z luksusom, kotryž njemóža sej hižo dowolić“, rjekny prezidentka socialneho zwjazka VdK Verena Bentele nowinarjam. Płaćizny za zeleninu su w awgusće wo dźewjeć procentow rozrostli, solotej bě samo wo 38 proc. dróša hač loni. Sad je so wo 2,5 proc. podróšił.

nawěšk