Hižo žane njepřewinjomne hranicy njećahać

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:

Synodalny puć w biskopstwje Drježdźany-Mišno je zahajeny. W srjedźišću steja při tym přichod katolskeje cyrkwje a předewšěm reformy w njej. Namołwjał k tomu bě bamž Franciskus.

Budyšin (SN/JaW). Drježdźansko-Mišnjanski biskop Heinrich Timmerevers je sobotu w Budyskej tachantskej cyrkwi oficialnje tak mjenowany synodalny puć zahajił. K zazběhej přednošowaše prezident Centralneho komiteja němskich katolikow (ZdK) Thomas Sternberg. Wón wěnowaše so prašenju „Što je naš přinošk k synodalnemu pućej swětoweje cyrkwje – Cyrkej w Němskej do synody w Romje“.

Diesel tak drohi kaž nihdy

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:

Mnichow (dpa/SN). Diesel je na tankownjach Němskeje tak drohi kaž hišće ni­hdy. W cyłoněmskim přerězku płaćeše wón wčera 1,555 eurow na liter. Tak je płaćizna dotalny rekord 1,554 ze 26. awgusta 2012 samo hišće přetrjechiła. Tež bencin njeje wjace daloko wot dotalneho rekorda zdaleny. Superbencin E 10 płaćeše wčera 1,667 eurow na liter. 13. septembra 2012 bě wón z 1,709 eurami jenož wo 4,2 centaj dróši.

Přećiwo Pegidźe protestowali

Drježdźany (dpa/SN). Z wjacorymi demonstracijemi su wčera w Drježdźanach přećiwo na migrantow a wukrajnikow měrjacemu so hibanju Pegida protestowali. Na Starym torhošću zhromadźichu so demonstranća z transparentami, hwižkami, horncami a łžicami, zo bychu swój protest wótře zwuraznili. Na tamnym boku stejachu „patriotiscy Europjenjo přećiwo islamizaciji nawječorneho kraja“, kotřiž chcychu sedme narodniny hibanja „woswjećić“.

Žada sej namjezne kontrole

Kurs prěnjeje pomocy w nuzowym połoženju w serbskej rěči su sobotu w Budyšinje přewjedli. Poskićiła bě tele wažne ­dalekubłanje sanitetna šula Mudrack w swojich rumnosćach na Póstowym naměsće. Informacije sposrědkowa zajimcam Frank Wowčer z Radworja, mjez druhim serbskej gymnaziastce 9. lětnika Mili Dźisławkec z Dobrošic. Foto: SN/Hanka Šěnec

Tež Zeleni za koaliciske jednanja

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Tři tydźenje po wólbach zwjazkoweho sejma hotuja so SPD, Zeleni a liberalni na koaliciske jednanja. Jako poslednja z tychle stron chcyše FDP w běhu dnja wo zahajenju koaliciskich zrěčenjow za nowe němske knježerstwo rozsudźić. Předsyda strony Christian Lindner je přeswědčeny, zo FDP tomu přihłosuje. „Zwrěšćenje njeje žana opcija“, rjekny wón wčera wječor w telewiziji ZDF. „Trjebamy stabilne knježerstwo, a měli je spěšnje wutworić.“

Dyrbjeli-li wodźace gremije FDP přihłosować, je puć ke koaliciskim jednanjam rubany. Po tym zo bě so předsydstwo SPD hižo minjeny pjatk jednohłósnje za formelne rozmołwy wo amplowej koaliciji wuprajiło, su wčera tež Zeleni na małym stronskim zjězdźe koaliciskim jednanjam z dwěmaj zpřećiwjenjomaj přihłosowali. Jednanja hodźeli so hižo přichodne dny zahajić.

Lindner zwurazni swoje wočakowanja, zo wutworja w nowym zwjazkowym knježerstwje ministerstwo, kotrež so hłownje wo škit klimy stara. Tónle wobłuk móhli Zeleni w swójskej zamołwitosći přewzać.

Šiman kritizuje plany brunicy dla

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:

Budyšin (dpa/SN). Zapósłanc CDU w Sakskim krajnym sejmje Marko Šiman kritizuje plany móžneje amploweje koalicije SPD, FDP a Zelenych w Zwjazku, skónčenje zmilinjenja brunicy dočasnje zwoprawdźić. To by „wopačny signal“ Łužicy był, rjekny Šiman wčera w Budyšinje. Hač do toho njebychu trěbne infrastrukturne projekty hišće wotzamknjene byli. Wón naliči w tym zwisku mjez druhim šěsćčarowy wutwar awtodróhi A 4 kaž tež elektrifikaciju železniskeje čary mjez Zhorjelcom a Drježdźanami a wutwar železniskeje čary mjez Berlinom a Zhorjelcom.

Pod tajkimi wuměnjenjemi njehodźeli so derje płaćene dźěłowe městna w brunicowym hospodarstwje narunać. „Tak so Łužica dale wotpowěsnje.“ Marko Šiman kritizuje w tym zwisku tež kanclerskeho kandidata SPD Olafa Scholza. Tón bě so do wólbow zwjazkoweho sejma na wopyće we Łužicy za to wuprajił, planowany termin kónca zmilinjenja brunicy w lěće 2038 na kóždy pad dodźeržeć.

Sprawna, přećelna?

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:
Wusahowace wukony a podawizny z trójnej „Sławu“ mytować słuša k dobrej serbskej tradiciji. Je-li přiležnosć hišće wu­znamniša, to na kóncu prawidłownje „Rjanu Łužicu“ spěwamy. Woboje móžachmy we wobłuku „najwuznamnišeje serbskeje wuznamjenjenskeje swjatočnosće“ dožiwić. Debata wo našej hymnje njeje nowa. Lipšćanscy studenća su sej spočatk našeho lěttysaca wo njej runje tak hłowu łamali kaž bywši předsyda Domowiny Jan Nuk něšto lět pozdźišo. „Generiski maskulinum“ w prěnjej štučce hodźi so najskerje hišće někak akceptować. Najpozdźišo hladajo na to, zo bu Myto Ćišinskeho lětsa po połojcy žonomaj spožčene, pak měli chutnje wo tym rozmyslować, hač so druheje štučki přichodnje wzdamy, abo ju znajmjeńša přebasnimy. Zo sej w 21. lětstotku přeco hišće přejemy, zo njech bychu „z klina Łužicy“ jenož wopomnjećahódni mužojo – to z tej wěčnosću je w tym zwisku hišće cyle hinaša wěcka – wušli, je runjewon: absurdne. Bosćan Nawka

Čěsku kuchnju w Sakskej dožiwić

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:
Hosćency na wuchodźe Rudnych horin a w Drježdźanach chcedźa so tele tydźenje bóle chłóšćenkam čěskeje kuchnje wěnować. Fachowi ­wučomnicy ze susodneho kraja, kotřiž nětko w Sakskej praktiske nazhonjenja ­zběraja, so wukmanjeja a zwiski nawjazuja, jědźe warja a porjedźeja. Wot 13. oktobra do 31. oktobra so woni tak na „tydźenjach čěskeje kuchnje“ wobdźěleja. Zakład toho je kooperacija mjez ­zajimowym towarstwom hosćencarjow w Rudnych horinach a hotelowej fachowej šulu w Teplicach. Wiceprezidentka Sakskeho krajneho sejma Andrea Dombois (CDU) je patronat projekta přewzała. Foto: Dehoga Sakska/Axel Klein

Mjenje předali

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:

Wolfsburg (dpa/SN). Koncern Volkswagen je tež w septembrje mjenje awtow předał hač před lětom. Cyłkownje je předewzaće ze sydłom we Wolfsburgu minjeny měsac 626 000 jězdźidłow po cyłym swěće dodawał, štož je nimale třećina mjenje hač loni w septembrje, kaž z pjatk wozjewjeneje lětneje statistiki wuchadźa. Přiwšěm awtotwarc na to skedźbnja, zo hladajo na loni hišće plus registruja, dokelž su hač do třećeho kwartala wjace awtow předawali. Wot awgusta pak so trend přiwótřa, to je koncern hižo minus 22,3 procentow registrował.

Awtowa industrija produkuje tuchwilu jasnje pod swojimi móžnosćemi, dokelž­ wšudźe mikrochipy pobrachuja. W twornjach njemóža tuž hižo po normalnych słužbnych planach dźěłać. Mnozy přistajeni su w krótkodźěle. Mjeztym steja samo poł zhotowjene awta na składźe, dokelž njemóža je dotwarić.

To a tamne (18.10.21)

póndźela, 18. oktobera 2021 spisane wot:

Wjace hač šěsć centnarjow, dokładnje 307 kilogramow, waži kirbs, z kotrymž je plahowar Andreas Kiefel tradicionalne wubědźowanje wo najćeši kirbs w mecklenburgsko-předpomorskim Alt Schwerinje dobył. Ze swojim „kirbsowym gigantom 2021“ ležeše 42lětny fachowc na polu IT wčera 30 kilogramow před druhim najćešim kirbsom. Wjace hač 2 000 hosći bě do ratarskeho muzeja pod hołym njebjom přichwatało.

Z nowymaj wjewjerčkowymaj mostomaj chcedźa w Trieru tomu zadźěwać, zo stawaja so tele hrymzaki zas a zaso z woporom nadróžneho wobchada. Něhdźe wosom centimetrow tołstej powjazaj mjez štomami nad jězdnju wabitej zwěrjata z picu. Po informacijach organizatorow su so wjewjerčki mjeztym na mosty zwučili a tež picu rady wužiwaja.

Kretschmer kritizuje SPD

pjatk, 15. oktobera 2021 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) je SPD ambicijow dla, wutworić koaliciju z Lěwicu, raznje kritizował. „Po Berlinje nětko tež SPD w Mecklenburgsko-Předpomorskej pokazuje, dokal ma jězba wjesć“, rjekny Kretschmer dźensa w Drježdźanach. „Woni wšitko za to činja swoje pozicije w Zwjazkowej radźe zesylnić.“ Po słowach sakskeho premiera njeje to žana zamołwita politika. Wšako SPD tak srjedźiznu towaršnosće wopušći.

Klětuši popłatk wozjewili

Berlin (dpa/SN). Wobhospodarjerjo wulkich milinowych syćow su dźensa klětuši popłatk za dalewjedźenje wobnowjomnych energijow (EEG) wozjewili. Po informacijach powěsćernje dpa zniži so wotedawk na 3,72 centow na kilowattowu hodźinu. K tomu přinošuje wulkomyslna přiražka Zwjazka, wopřijaca 3,25 miliardow eurow. Lětsa wučinja popłatk EEG hišće 6,5 centow.

Italska ze zelenym wupokazom

nawěšk