Chutna strategija trěbna

póndźela, 27. junija 2022 spisane wot:

Braniborska swoje wobchadźenje ze Sintami a Romami nowe wusměri

Podstupim (SN/at). „Jasny signal, na politiku, kaž tež do towaršnosće“ mjenowaše Petra Rosenberg, předsydka krajneho zwjazka Němskich Sintow a Romow Berlin-Braniborska, wudospołnjenje artikla 7a braniborskeje wustawy do wothłosowanja minjeny štwórtk w Krajnym sejmje Braniborskeje.

Požadana změna je zeskutkownjena. Braniborska je po Schleswigsko-Holsteinskej druhi zwjazkowy kraj, kotryž je bój přećiwo anticyganizmej do krajneje wustawy zapisała. Jenož někotre hodźiny pozdźišo je krajny sejm dźesaćdypkowu wobsahowu směrnicu jako jězbny plan za zwoprawdźenje noweho statneho cila schwalił. Rezoluciju z titlom „Braniborska je winowata – anticyganizmej konsekwentnje zadźěwać“ běchu frakcije SPD, CDU, Zwjazka 90/Zelenych, Lěwicy a BVB/Swobodnych wolerjow zapodali. To je reakcija na wotmołwu krajneho knježerstwa na wulke naprašowanje Lěwicy za konkluzijemi na wuslědki „Njewotwisneje komisije anticyganizm“ Zwjazka.

To a tamne (27.06.22)

póndźela, 27. junija 2022 spisane wot:

Wosrjedź nocy su cyrkwinske zwony w Nordhornje něhdźe 45 mjeńšinow zwonili a wulku njewěstosć wuwabili. Wjacori ludźo zawołachu wčera w nocy policiju a so za přičinu zwonjenja wobhonichu. ­Jedyn ze zawołarjow wuchadźeše samo z toho, zo je wójna wudyriła. Mjeztym wuchadźa policija z toho, zo bě zwonjenje techniski zmylk. Tež z běrowa tamnišeje ewangelskeje wosady wopodstatnichu, zo njebě nócne zwonjenje wotpohlad. Zwóńk chce dźensa za zmylkom pytać, tak zo je přichodny nócny měr zaručeny.

Před wočomaj policije je sej napity šofer nakładneho awta wusnył. Poprawom chcyše 66lětny na parkowanišću Donautal-wuchod w Delnjej Bayerskej trochu wotpočnyć. Město toho pak je přehłuboko do škleńcy hladał. Zastojnicy lepichu šofera wčera wječor na parkowanišću a jemu kluče jězdźidła wotewzachu.

Wopušća Sjewjerodonjeck

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:

Sjewjerodonjeck (dpa/SN). Štyri měsacy po wudyrjenju wójny je Ukraina swojim wojakam přikazała, město Sjewjerodonjeck, wo kotrež su minjene tydźenje zasakle wojowali, wopušćić. Sjewjerodonjeck bě dotal jedne z poslednich kónčin Luhanska, kiž ruske jednotki hišće wobsadźili njeběchu. „Nima zmysła, w rozbitych stejnišćach hišće dlěje wutrać“, rjekny guwerner kónčiny Serhij Hajdaj. Wojacy měli nowe pozicije zabrać, a wottam přećiwo ruskim nadpadnikam wojować.

Liči z dale a wyšimi płaćiznami

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy minister za zežiwjenje Cem Özdemir wočakuje dale přiběrace płaćizny žiwidłow a wita tohodla naprawy na dobro přetrjebarjow. Nowinarjam wón rjekny, zo nima wjeršk płaćiznow za žiwidła hišće za docpěty. Tójšto producentow dyrbi wjace za energiju wudać a tuž swoje płaćizny zwyša. Wotstronjenje nadhódnotneho dawka na sad a zeleninu by wón witał, nima pak tole w koaliciji za přesadźujomne.

Žadaja sej dawk wot koncernow

Hišće hač do njedźele je mjezynarodna wustajeńca lětarstwa a astronawtiki w Berlinje-Schönefeldźe přistupna, kiž běchu předwčerawšim, srjedu, zahajili. Hinak hač minjene lěta zajimuja so wopytowarjo lětsa wójny w Ukrainje dla wosebje za wojersku techniku, kaž za tutón Eurofighter Typhoon abo tež za najnowše wojerske lětadła z USA. Foto: dpa/Bernd von Jutrczenka

Berlin (SN/at). Parlamentowe koło „Mjeńšiny“ su zapósłanče a zapósłancy frakcijow SPD, CDU/CSU, FDP, Lěwicy ­a Zwjazka 90/Zelenych předwčerawšim w Berlinje wutworili. „To je wulki krok za widźomnosć štyrjoch awtochtonych mjeńšin w Němskim zwjazkowym sejmje“, zwěsći zapósłanc Južnoschleswigskeho wolerskeho zwjazka Stefan Seidler, kotryž je nowy gremij z kolegowku Denise Loop (Zeleni) nastorčił. Zajimy Frizow, Danow, Serbow a Sintow a Romow kaž tež mjeńšiny same so z tym bóle do wida parlamentoweho skutkowanja a zjawnosće dóstanu. Seidler je sej wěsty, zo „jim na temach pobrachować njebudźe. Mamy njejenake wobchadźenje wotpowědnych krajnych knježerstwow z mjeńšinami, iniciatiwu Minority SafePack a kongres Federalistiskeje unije europskich narodnosćow 29./30. septembra w Berlinje rozjimać.“ Runje tak pyta nowe parlamentowe koło wuměnu ze społnomócnjenym zwjazkoweho knježerstwa přećiwo anticyganizmej, dr. Mehmetom ­Daimagülerom, a ze społnomócnjenej za prašenja wusydlencow a narodnych mjeńšin, Natalie Pawlik.

Ukraina a Moldawska kandidataj EU

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Wot Ruskeje nadpadnjena Ukraina a mały susodny kraj Moldawska stej nětko oficialnje kandidataj ­za přistup do EU. Tole su zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) a 26 statnych a knježerstwowych šefow Europskeje unije na swojim wjeršku w Brüsselu ­wčera wječor wobzamknyli. Bosniska-Hercegowina a Georgiska móhłoj sćěhować, ručež byštej wěste reformy spjelniłoj.

Prezident Rady EU Charles Michel ­a ukrainski prezident Wolodymyr Ze­lenskyj rěčeštaj wo „historiskim wo­komiku“. Zelenskyja běchu po rozsudźe originalnje přišaltowali.

Francoski prezident Emmanuel Ma­cron mjenowaše rozsud „politisku gestu“. Kancler Scholz pisaše na twitteru: „27 króć haj. Na dobre zhromadne dźěło w europskej swójbje.“

Prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen mjenowaše rozsud EU znamjo nadźije za Ukrainu, Moldawsku a Georgisku. „Dźensa je dobry dźeń za Europu. Sym přeswědčena, zo dźensniši rozsud nas wšitkich sylni“, wona rjekny.

Maja chutny strach

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:
Jako młodostni w tehdyšej NDR dyrbjachmy sej tak mjenowane předwojerske wukubłanje lubić dać, wšako chcychu, zo přińdźemy pozdźišo hižo z wěstymi předznajomosćemi do zakładneje woborneje słužby. Tuž dyrbjachmy wšitcy, chcyjo-nochcyjo, do towaršnosće za sport a techniku GST zastupić. Wjeršk běchu wjacore dny trajace tak mjenowane „lěhwa GST“ tehdy w Šěrachowje. Hišće mam wobraz před sobu, kak stejimy nastupjeni w uniformach GST na apelowym naměsće, před nami wučerjo, tohorunja w tutych uniformach. Dopominam so derje, zo njemóžach tute cyłe dźiwadło chutnje brać – pochodować, sport a třělenje z třělbu małeho kalibra. W Pólskej chcedźa wukubłanje tajkeho razu w šulach wot 1. septembra samo jara chutnje brać. Njewěm, što kubłanje 14lětnych při mašinskej třělbje wojersce wunjese. Wěm pak, zo maja tam chutny strach před nadpadom Ruskeje. A wot 24. februara wěmy, zo njesměš ničo wjace wuzamknyć. Marko Wjeńka

Znamjo připóznaća a česćowanja

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:

Bój přećiwo antisemitizmej a anticyganizmej, spěchowanje židowskeje kultury a přećelstwo k Pólskej je Krajny sejm Braniborskeje wčera jako statne cile do krajneje wustawy zapisał. Zapřijatej bu­štej nimo toho škit a spěchowanje delnjoněmčiny. Rěč wustawy bu nastupajo splah neutralnje přiměrjena. Město ­wo Serbowkach a Serbach je w artiklu 25 rěč wo „přisłušacych serbskeho ludu“.

Podstupim (SN/at). Krajny sejm Braniborskeje je wčera změnu krajneje wustawy z trěbnej wjetšinu dweju třećinow – 59 hłosow – wobzamknył. Frakcije SPD, CDU, Zelenych a opoziciskeje Lěwicy hłosowachu za to, frakcija AfD přećiwo změnam, frakcija BVB/Swobodni wolerjo a žanej frakciji njepřisłušacy łužiski zapósłanc Ingo Senftleben so hłosa wzdachu.

W srjedźišću wčerawšeho třećeho čitanja steješe rozestajenje nastupajo wotpohladane noworjadowanje k wiceprezidentam krajneho sejma. Frakcija AfD twjerdźeše, zo měri so krok přećiwo njej.

Zetkanje z nowej społnomócnjenej

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:
Předsyda a jednaćelka třěšneho zwjazka Łužiskich Serbow Domowiny, Dawid ­Statnik a Judith Šołćina staj so wčera w Berlinje z nowej społnomócnjenej zwjazkoweho ­knježerstwa za narodne mjeńšiny Natalie Pawlik (srjedźa) zetkałoj. Ćežišćo zeńdźenja bě mjezsobne zeznaće a wuměna myslow nastupajo modernu mjeńšinowu politiku w europskim konteksće. Zastupjerjej Serbow dźakowaštaj so społnomócnjenej za zhromadne dźěło z Federalistiskej uniju europskich narodnych mjeńšin FUEN, w kotrejž je tež Domowina sobustaw. Předewšěm pak witaštaj Dawid Statnik a Judith ­Šołćina sylnu socialnu orientaciju noweje społnomócnjeneje. Foto: Marcel Braumann

To a tamne (24.06.22)

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:

Wurosćeneho morža (Walroß) su na pólskim pobrjohu Baltiskeho morja wuhladali. Pućowar je zwěrjo na wosamoćenym brjoze njedaloko wsy Mielno widźał a fotografował. Fachowcy su sej wěsći, zo jedna so wo samsne zwěrjo, kotrež su před něšto dnjemi na Rujanach wuhladali. Zo njebychu turistow přiwabili, dokładne městno zwěrjeća njemjenuja. Na Rujanach bě wjele turistow přišło.

Hórske chaty wokoło Garmisch-Partenkirchena su přichodne dny wobsadźene – wot zastojnikow zwjazkoweje policije, kotřiž su w zwisku z wjerškowym zetkanjom G7 na hrodźe Elmau zasadźeni. Najwyša chata Němskeho Alpoweho towarstwa steji 2 366 metrow wysoko a leži nad dołom, w kotrymž je městnosć konferency. Wot hórskeje chaty hač k hrodej trjebaja pućowarjo, a tež policisća, ně­hdźe pjeć hodźin pěši.

nawěšk

nowostki LND