Krótkopowěsće (06.07.22)

srjeda, 06. julija 2022 spisane wot:

Jeničke zawrjene pasmo

Drježdźany/Rakecy. Noweho pada afriskeje swinjaceje mrětwy pola Rakec dla wobě zawrjenej pasmje II w Sakskej zjednoća, kaž socialne ministerstwo wčera w Drježdźanach zdźěla. Pufrowa cona mjez dotalnymaj zawrjenymaj pasmomaj we wokrjesach Mišno/Budyšin a Zho­rjelc je zběhnjena. Restrikciska cona saha wot mjezy z Pólskej hač k Łobju na zapadźe. Na juhu wobmjezuje ju čara B 6 wot Klipphausena hač do Zhorjelca.

Spěchuja festiwal NSLDź

Drježdźany. Němsko-Serbske ludowe dźi­wadło změje spěchowanje we wysokosći nimale 20 000 eurow z programa „Kulturny kraj 2022. Sakska jako jewišćo“ za festiwal „Witajće druhdźe“ wot 21. do 23. oktobra. Předstajić chcedźa tam pjeć swój­skich produkcijow NSLDź a dalše inscenacije z Mnichowa, Berlina a Drježdźan, kaž je Sakska kulturna załožba informowała.

Předewzaća zhubjene njejsu

Krótkopowěsće (05.07.22)

wutora, 05. julija 2022 spisane wot:

Šefredaktor SN wupowědźił

Budyšin. Janek Wowčer je swoje dźěłowe zrěčenje jako šefredaktor Serbskich Nowin a wotrjadnik za nowiny a časopisy w Ludowym nakładnistwje Domowina wupowědźił. Wón chce so w přichodźe druhim nadawkam wěnować. Jednaćelstwo nakładnistwa nětko proces znowawobsadźenja pozicije organizuje.

Informowanišćo anticyganizm

Berlin. Po cyłym Zwjazku skutkowace informowanišćo anticyganizm (MIA) je swoje dźěło dźensa w Berlinje zahajiło. Nowe zarjadnišćo chce na wobstejace deficity w systemje prawidłow skedźbnjeć a njejasny wobłuk anticyganistiskich po­dawkow w Němskej registrować. Wo wonkownych formach a rozměrje anticyganizma w towaršnosći rozswětlić, přiměrjeny poradźowanski poskitk potrjechenym natwarić kaž tež zjawnosć a politikarjow sensibilizować su zaměry MIA.

Dalši lockdown njepřetraja

Krótkopowěsće (04.07.22)

póndźela, 04. julija 2022 spisane wot:

Dietze zastojnstwo złožiła

Berlin. Nawodnica wobwoda dźěłarnistwa IG metal za Braniborsku, Saksku a Berlin Birgit Dietze je swoje zastojnistwo k 1. julijej złožiła. Hakle 1. oktobra 2020 je wona nadawki přewzała. Přičina za wupowědźenje su wšelake wosobinske naležnosće a druha powołanska perspektiwa. Koordinaciju wobwoda je nětko Stephan Vetter přewzał.

Z wyšim měšćanostu rěčeli

Wojerecy. Prezenca serbskeje rěče w šulach města, spěchowanje motiwacije za wuknjacych přez přiličenje za maturu (2. cuza rěč) kaž tež lěpšiny a móžnosće za wutworjenje samopostajowaceje korporacije serbskeho ludu stejachu minjeny pjatk w srjedźišću rozmołwy Wojerowskeho wyšeho měšćanosta Torstena Rubana-Zeha (SPD) z čłonami Serbskeho sejma Anetu Zahrodnikowej, Hagenom Domašku a Měrćinom Krawcom.

Šćěpiwa efektiwne

Krótkopowěsće (01.07.22)

pjatk, 01. julija 2022 spisane wot:

Wo 450. jubileju

Njeswačidło. Wo 450lětnych stawiznach Lišeje Hory přednošowaše před wjace hač 30 zajimcami štwórtk wječor, mjez nimi bě połojca Serbow, Manfred Laduš. 1572 bu mała wjes jako Liššehor prěni króć we wopismje naspomnjene. Liša Hora měješe jenož pjeć statokow a nihdy wjace hač 30 wobydlerjow, dźensa su tam jenož hišće třo wjesnjenjo žiwi.

W jězorje so njekupać

Budyšin. Hladajo na razantne wuwiće módrych algow w Budyskim spjatym jězorje dla wotradźa strowotniski zarjad wokrjesa so we wodźiznje kupać. We wobłuku wobstajnych přepytowanjow zwěsćichu fachowcy mokricy, kotrež móža chorosće zawinować. Tohorunja njeje woda hižo přewidna, ale mutna.

Z nowej předsydku

Krótkopowěsće (30.06.22)

štwórtk, 30. junija 2022 spisane wot:

Darmotny test wobmjezowany

Berlin. Třeći wukaz Zwjazkoweho ministerstwa za strowotu nastupajo postajenja testowanja na koronu je wot dźensnišeho płaćiwy. Prawo na darmotny test ma wotnětka jeničce „skupina wulnerabnych wobydlerjow“, kotřiž so rozdźělnych přičin dla šćěpić dać njemóža. Wjetšina ludźi móže so nadal dobrowólnje testować dać, popłatk wučinja tři eura.

Wójny dla wjace bjezdźěłnych

Nürnberg/Kamjenica. Po informacijach Zwjazkoweje agentury za dźěło je so ličba bjezdźěłnych w juniju jasnje powyšiła. Kwota bjezdźěłnosće postupi wo tři dźesaćiny na 5,2 procentaj. Jako přičinu mjenuje agentura „zapřijeće ćěkancow z Ukrainy do statistiki“. W Sakskej je aktualnje něhdźe 116 000 wobydlerjow bjez powołanskich dochodow, kwota powyši so na 5,5 procentow (+0,3 proc.).

Protest wulkopósłanca

Krótkopowěsće (29.06.22)

srjeda, 29. junija 2022 spisane wot:

NSLDź w Norwegskej

Tromsø/Budyšin. „Phōnē – mjeńšinowym rěčam hłós dać“ rěka projekt, we kotrehož wobłuku chcedźa wosom dźiwa­dłowych hrow wuwiwać a předstajić. Za njón wuhotuja zastupjerjo wosom mjeńšinowych jewišćow mjez druhim z Rumunskeje a Norwegskeje wot zajutřišeho prěnje, třidnjowske dźěłowe zetkanje w Tromsø. Němsko-Serbske ludowe dźiwadło zastupuje Madleńka Šołćic.

Nowy wobrazowy słownik

Budyšin. Ludowe nakładnistwo Domowina je z wudawaćelom noweje knihi „Mój wulki wobrazowy słownik – Jězdźidła“. Němski original Susanny Gernhäuser je Štefan Paška do hornjoserbšćiny přełožił. Publikacija, zhotowjena jako papjercowa brošura, hodźi so za dźěći wot dweju lět a je wotnětka mjez druhim w Smolerjec kniharni na předań.

Murja w naduwanej formje

Krótkopowěsće (28.06.22)

wutora, 28. junija 2022 spisane wot:

Kretschmer so z Fialu zetkał

Praha. Krótko do zahajenja čěskeho prezidentstwa rady EU je so sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) wčera w Praze z čěskim premierom Petrom Fialu zetkał. Wobaj staj mjez druhim wo železniskej čarje za wysoke spěšnosće mjez Drježdźanami a Prahu a wo energijowej wotwisnosći wot Ruskeje rěčałoj. Politikarjej chwaleštaj dale zhromadne dźěło we wuchowanskich słužbach.

Literarne myto Ričelej

Drježdźany. Lukaš Ričel je z lawreatom lětušeho Literarneho myta Sakskeho statneho ministerstwa za wědomosć a wuměłstwo. Z Worklec pochadźacy awtor bu za jeho dźiwadłowu hru „Widerstand“ kaž tež za romanaj „Z pjašću do swěta bić“ a „Raumfahrer“ wuznamjenjeny. Jury chwali jeho „bjezposrědny a čerstwy“ stil a „kritiske rozestajenje z młódšimi němskimi stawiznami“.

Sudniski wusud bn

Krótkopowěsće (27.06.22)

póndźela, 27. junija 2022 spisane wot:

Myto Bachmann Słowjence

Celovec. We wobłuku 46. dnjow němskorěčneje literatury w Korutanskej bu wčera słowjenskej awtorce Any Marwan Myto Ingeborg Bachmann spožčene. Dwurěčnje pisaca spisowaćelka wobknježi „němčinu, jakož njeby ženje w hinašej rěči žiwa była. Wona ćěri rěč doprědka“, w lawdaciji rěka. Publikumowe myto zdoby sej Awstričan Elias Hirschl.

Disertacija wo rěčach mjeńšinow

Rennes. Doktorandka politologije na uniwersiće Rennes Jeanne Toutous je swoju disertaciju „Les univers de l’action collective linguistique: l’engagement en faveur des langues de Bretagne et de Lusace (Swěty zhromadneho rěčneho skutka: Angažement za rěče Bretoniskeje a Łužicy)“ wuspěšnje zakitowała. Superwizoraj běštaj prof. Christian Le Bart a prof. Nicole Dołowy-Rybińska.

Podpěra šulerjam

Krótkopowěsće (24.06.22)

pjatk, 24. junija 2022 spisane wot:

Generaciska změna wužadanje

Drježdźany. We wobłuku sakskeho akciskeho dnja za naslědnistwo w přede­wzaćach je sakski hospodarski minister Martin Dulig (SPD) wčera tři firmy wopytał. Mjez druhim poby pola Großröhrsdorfskeho tekstilneho zawoda BATEX, hdźež je naslědnistwo na zbožo rjadowane. Přiwšěm pak pokaza wón na to, zo njeje to na wuchodźe Sakskeje samozrozumliwe. Generaciska změna w přede­wzaćach je wulke wužadanje.

Kubłanske wiki po pandemiji

Choćebuz. Kubłanske wiki su prěni raz po wudyrjenju koronapandemije wčera zaso na Delnjoserbskim gymnaziju w Choćebuzu zarjadowali. Tam su wšelake serbske institucije a towarstwa, Lipšćanska uniwersita kaž tež kraj Braniborska šulerki a šulerjow 9. lětnika wo studijnych a powołanskich perspektiwach z delnjoserbskej rěču informowali.

„Łužiske lěćo“ w Čěskej

Krótkopowěsće (23.06.22)

štwórtk, 23. junija 2022 spisane wot:

Srědki za cyłodnjowske poskitki

Drježdźany. Za šulske lěto 2022/2023 přewostaja šulam w Sakskej 45 milionow eurow za regularne cyłodnjowske poskitki, štož wotpowěduje niwowej budgeta w aktualnym šulskim lěće. Přidruži so 15 milionow eurow z nachwatanskeho programa korony dla, kotrež steja za aktualne a přichodne šulske lěto k dispoziciji, zo bychu wuknjacy dźěry při wuknjenju pandemije dla płatali, kaž kultusowe ministerstwo dźensa zdźěli.

Nowa wustajeńca wo FUEN

Celovec. Nastaće FUEN, jeje mězniki a 73lětne, hibićiwe stawizny třěšneje organizacije awtochtonych narodnych mjeń­šin a rěčnych zhromadźenstwow Eu­ro­py, to tematizuje nětko wustajeńca, kotraž swjeći we wobłuku europeady w Korutanskej swoju premjeru. Wotnětka chcedźa ju na wšelakich městnach pokazować. Ekspozicija wobsteji z 32 wulkich taflow z tekstami a mnohimi fotami.

Debit Elke Lorencoweje

nawěšk

nowostki LND