Wjele wo susodnym kraju zhonili

pjatk, 28. oktobera 2016 spisane wot:

Mnozy šulerjo Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“ so zawčerawšim njemało dźiwachu, jako widźachu na šulskim dworje awto z napisom „Polenmobil“. Dale bě napis tež pólsce podaty. Na chódbje prěnjeho poschoda šule wisaše pólska chorhoj a běchu wšelake informaciske łopjena wupołožene. Pólski institut w Darmstadće přewjeduje cyłoněmski projekt. Hižo lěto jězdźa po jednotliwych zwjazkowych krajach Němskeje. Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) tomule projektej kmótři.

W oktobru je mobil w Braniborskej a Sakskej po puću. Zaměr je mjez šulerjemi a wučerjemi zajim za pólsku rěč, stawizny, literaturu a žiwjenske wašnja budźić. Tomu su tež w Kulowje wotewrjeni, nic jenož dokelž maja partnerskej šuli w Pólskej a Čěskej. Šulska nawodnica prošeše tuž mobil do Kulowskeje šule. Zdobom informowaše pólsku partnersku šulu w Lubomierzu wo tym. Wottam přijědźechu ze šěsć šulerjemi do Kulowa.

Z wočomaj Polaka na event hladane

srjeda, 26. oktobera 2016 spisane wot:

Serbske Nowiny běchu wo swětowym zetkanju młodźiny w Krakowje kónc julija tohole lěta jako „wusahowacym dožiwjenju“ tež za něhdźe 70 serbskich młodostnych rozprawjeli. W Katolskim Po­sole pisachu někotři młodostni sami wo evenće, kotryž njeběše za nich zawěrno jeničce swjedźeń kaž někotryžkuli druhi, ale wuznamny a hłuboko sahacy po­dawk, w pomjatku zwostawacy. Budyskich katolskich seniorow pak njedawno zajimowaše, kak je pólski duchowny Grzegorz Malinowski, kiž skutkowaše do swojeho kapłanjenja w Budyšinje hižo jako farar dwě lěće we Worcynje, němskich młodostnych w swojej pólskej domiznje mjez wulkimi syłami młodeje křesćanskeje generacije ze 180 krajow dožiwił. Znaje dźě wón nětko dosć derje němsku mentalitu, kotraž so wot pólskeje chětro rozeznawa. „Za mnohich běše to jara dobra­ přiležnosć, Pólsku prawje derje zeznać­“, wón wuzběhny. Zawěsće so tež tak předsudki złahodźeja.

Zwjazk seniorow wokrjesa z nowej předsydku

pjatk, 21. oktobera 2016 spisane wot:

Dźěłowu rozprawu za minjenu wólbnu periodu 2013, 2014 a 2015 poda njedawno na wólbnej zhromadźiznje Njewotwisneho senioroweho zwjazka Budyskeho wokrjesa před 18 delegatami předsyda Ernst Brunner posledni raz. 83lětny chce po dźesać lětach čestnohamtsku funkciju złožić. Koncentrować chce so jenož hišće na 60 čłonow sylnu Njeswačansku skupinu, kotraž so tydźensce zetkawa. Byrnjež móžeše w rozprawje wjele pozitiwneho mjenować, je tola zludany, zo so falowacych pjenjez dla njeje móhło na twarjenju na Budyskej Löhrowej, hdźež ma seniorowy zwjazk swój domicil, nastupajo saněrowanja wjace zwoprawdźić. Annett Kluge poda wobšěrnu financnu rozprawu. W slědowacej diskusiji wuzběhny so wažnosć dźěła předsydstwa a přistajenych za seniorow a nuzne wabjenje nowych čłonow, dokelž je ličba zemrětych wulka. Jara pozitiwnje wu­zběhny so tež hižo dwaceći lět trajacy kontakt do čěskeho Jabloneca k tamnišej skupinje seniorow.

Publikum na koncerće sobu spěwał

štwórtk, 13. oktobera 2016 spisane wot:

Pod hesłom „Spěw a swing“ přeprosy sej minjenu njedźelu muske spěwne towarstwo z Budestec na nazymski koncert muske spěwne towarstwo ze susodneje Hornjeje Hórki a sylnu formaciju dujerskich muzikantow ze Šěrachowa. Kapacita žurle wosadneho domu ewangelskeje cyrkwje běše z 140 ludźimi dospołnje wučerpana.

Chóraj přednjeseštaj znate němske domizniske, hońtwjerske, zabawne kaž tež ludowe spěwy. Tež zhromadnje z publikumom so po wupołoženych tekstach spěwaše. Hornjohórčenjo přednjesechu swój wuzrawjeny part ze znatymi melodijemi tehdyšich Comedian Harmonists kaž tež potpurij namórniskich melodijow. Chóraj zanjeseštej na kóncu zhromadnje „Chór zajatych“ z Guiseppe Verdijoweje opery „Nabucco“ a spěw na česć Chianti-wina. Chóraj dirigowachu Volkmar Bär, Marika Mathes-Hartmann kaž tež Martin Klampf, na keyboardźe jich Jan Chlebníček přewodźeše.

Před 60 lětami abituru złožili

srjeda, 12. oktobera 2016 spisane wot:
Sobotu zetkachu so w Hrubjelčanskim hosćencu šěsnaće abiturientow, kiž złožichu 1956 maturu. Organizowałoj staj zarjadowanje Franc Kautzky a Helmut Haza­. Po tym zo su so 25 lět po abiturje 1981 prěni raz zetkali, činja to nětko nimale kóžde tři lěta. Najzdaleniši puć měješe něhdyši sobušuler z Erfurta, tamni wostachu wšitcy w blišej wokolinje. Wjetšina z nich, jako přińdźe 1952 na Serbsku wyšu šulu do Budyšina, njemóžeše serbsce. Tehdy bě nowačkow přijimał direktor dr. Frido Mětšk. Wón je ze swojimi kolegami zaměrnje młodych ludźi kubłał a spěšnje su serbšćinu tak nawuknyli, zo ju njejsu – štož sy sobotu móhł dožiwić – zabyli. Bjez dźiwa tuž, zo dopominachu so, zajimawe anekdoty powědajo, na swojich tehdyšich wučerjow a wosebje jich rjadowniskeho wučerja Rudija Sykoru. Do Hrubjelčic dojěła bě sej tež Ruta Wernerowa, rodźena Nawrotec. Wona powědaše wo napinacym, ale zajimawym sobuskutkowanju w 1. serbskej kulturnej brigadźe. Gerat Glósa, kotryž bě jako monter připrawow hižo w NDRskim času w tehdy tak mjenowanym kapitalistiskim wukraju, wědźeše zajimawe dožiwjenja z tehdyšeho časa powědać.

W Čěskej na ekskursiji byli

štwórtk, 06. oktobera 2016 spisane wot:

Kóžde lěto přewjeduje Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow wjace- dnjowsku ekskursiju, zo bychmy so z hospodarskimi naležnosćemi w cuzbje kaž tež z tamnišej kulturu zeznajomili. Lětsa přebywachmy w susodnej Čěskej. Prjedy hač so prawje na puć nastajichmy, gratulowachmy w Radworju swojemu čłonej Tomašej Rječce k 60ćinam.

Naša prěnja stacija bě Liberec. Tam pozastachmy při knihowni, kotraž steji na městnje něhdyšeje židowskeje synagogi. Swojim 20 000 čitarjam poskića knihownja milion knihow. Wšědnje wopytuje tónle dom něhdźe tysac ludźi. Na lěwym boku je mała synagoga zarjadowana, słužaca židowskej wosadźe. Zajimawa je tež Liberecska radnica, kopija Wienskeje radnicy. Rozdźěl wšak je, zo ma jeničce tři wěže, Wienska pak pjeć.

Popołdnju docpěchmy Prahu a wiki „For Arch“. Na nich so tež serbska firma předstaja, a to na zhromadnym stejnišću Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory. Dalše firmy běchu z Lipska, Kulowa a Biskopic. Na Saksko-čěskim forumje spó­znachmy, zo maja čěscy předewzaćeljo podobne problemy kaž my łužiscy, na přikład pobrachowacy dorost.

Přećeljo a swójbni kał tołkali

wutora, 04. oktobera 2016 spisane wot:

Spočatk winowca je čas, hdyž ludźo kruš­wy, jabłuka a winowe kiće šćipaja, hdyž morchej a běrny do pincy chowaja a kał předźěłuja. Módry a běły kał drje so zdźěla tež składuje, ale wulki dźěl běłeho kała předźěłuje so nazymu na kisykał. Čas mojeho dźěćatstwa běštej w zymje kisykał k wobjedu a kisała kórka k wječeri nimale jeničkej zeleninowej přiłoze. Zo je kisykał strowy, je dawno znate. Byrnjež sej dźensa kóždy kisykał we wobchodźe za poměrnje mało pjenjez kupić móhł, je w minjenym času samozhotowjenje kisykała w domjacnosćach přiběrało.

Tola hišće rjeńšo hač něhdźe doma w swojej kuchni je tołkanje kała we wjetšej zhromadnosći. To je Florian Rynč hižo před lětami spóznał. Tuž je tež minjenu sobotu znatych a přećelow k sebi na dwór přeprosył, zo bychu kał při lóštnej bjesadźe do keramikowych horncow tołkali. Ličba tych, kotřiž so spočatk oktobra w Rynčec ně­hdyšej bróžni zetkawaja, lěto wob lěto přiběra. Lětsa bě jich 28 ludźi.­ Što dyrbja woni sobu přinjesć? Swójbje abo potrjebje wotpowědowacy hornc, dobru naladu a pjenjezy za snadny obolus.­

Rjanu bjesadu pěstowali

štwórtk, 29. septembera 2016 spisane wot:

Nimale dwaceći Serbow zetka so zawčerawšim na mjeztym třeće serbske blido w Lipsku. Nimo dorosćenych witachu samo někotre dźěći w hosćencu „Café Grundmann“. Tónraz wuhladachu za blidom tež někotre nowe wobliča. Po tym zo bě so kóždy předstajił, móžachu so młodźi a starši we wosobinskich rozmołwach tróšku bliže zeznać abo prosće zaso jónu mjez sobu pobachtać.

Tež Sofija Lešawic jako sobuiniciatorka serbskeho blida bě z wothłosom přewšo spokojom. W februaru bě wona zhromadnje z Bibianu Bartec prěnje tajke zarjadowanje organizowała, w meji druhe, a to popołdnju. Tak chcychu wosebje swójby z dźěćimi narěčeć. Wutoru bě potajkim zaso wječorna zabawa.

Přichodne serbske blido planuja składnostnje 300. róčnicy studentskeho towarstwa Sorabija, kotruž swjeća Lipšćanscy Serbja 10. decembra po ekumeniskich kemšach w hosćencu „Ring Cafe“. Tam móža so potom zajimcy z tudyšimi studentami a něhdyšimi čłonami Sora­bije rozmołwjeć. Sofija Lešawic

Putnica z wotewrjenym widom

wutora, 27. septembera 2016 spisane wot:

Kłobuk přećiwo słóncu a wětrej na hłowje, nachribjetnik, kiž prawje na bjedromaj sedźi, lochku drastu woblečena a z posměwkom na wobliču – takle předstaji so njedawno Monika Gerdesowa, rozhłosowa žurnalistka z Chrósćic, w kruhu Budyskich­ seniorow katolskeje wosady. Domiznu sej z nohomaj wotkryć je jedyn z jeje zaměrow. Tak předstaji wona kartu Sakskeje a Saksko-Anhaltskeje, na kotrejž su stare Jakubowe puće zarysowane, wjeduce prěki přez Europu hač do španiskeho Santiaga de Compostela. Tam so zdawna row japoštoła Jakuba česćuje. Ale za nju kaž za mnohich druhich putnikow něhdy a dźensa woznamjenja krajinu pěši­ přeprěčić tohorunja změrowanje a zdobom rozmyslowanje wo žiwjenju a jeho zmysle.

Seniorojo SŠT w Pólskej byli

pjatk, 23. septembera 2016 spisane wot:

Při miłym septemberskim wjedrje po­dachu so wuměnkarjo SŠT na swoju dnjowsku kubłansku jězbu přez Běłu Wodu a Żary do Zieloneje Góry. Prěnje słowjanske sydlišćo bu tam pozdatnje w 10. lětstotku załožene. Měšćanske prawo bu jemu hakle 1323 spožčene. Zielona Góra je znata jako město wina. Prěnje pisomne­ naspomnjenje wo plahowanju wina pochadźa tam z lěta 1314.

Na spočatku wobhladachmy sej Palmowy dom, hdźež rostu mnohe eksotiske rostliny, předewšěm palmy. Z terasy na třěše škleńčaneho twarjenja mějachmy wulkotny wuhlad na panoramu města a na wokolinu.

Z młodym pólskim přewodnikom po­dachmy so do srjedźišća Zieloneje Góry. Nimo radnicy a dalšich historiskich twarjenjow wobhladachmy sej tam wot lěta 1746 do 1748 twarjenu tykowanu cyrkej, w kotrejž chowaja so mnohe drohoćinki. Konstrukcija Božeho domu dopomina na sławnu měrowu cyrkej w Świdnicy. Cyrkej bu, runje tak kaž konkatedrala swj. Jadwigi, dokładnje restawrowana.

nawěšk

nowostki LND