Matti

Ullrich

Foto:

A. Pawlikec

Lukas Kornfeind

Foto:

A. Pawlikec

Na lětušim Festiwalu diversity we Łužicy je knježił europski duch młodźiny. Jakub Wowčer je so dweju wobdźělnikow za jeju zaćišćemi prašał.

Matti Ullrich, čłon danskeje mjeńšiny w Němskej: Mi so tu jara derje lubi. Wobdźělu so prěni króć na evenće zwjazka Młodźiny europskich narodnych mjeń­šin (MENS). Sym wšak tež hišće nowačk w swojim towarstwje. Njemějach poprawom scyła wulke wočakowanja na festi­wal a Serbow. Běch pak hižo wot někotrych staršich čłonow wo Serbach zhonił, a jim je so tež stajnje we Łužicy lubiło, jako běchu před lětami tule na seminarach. Nětko so sam wobdźělam a mam tydźeń za wulkotny. Smy njesměrnje wjele činili, tójšto z wokoliny widźeli a mnohe informacije dóstali, serbsku kulturu zeznali. Sym so pak tež z kulturu druhich tu wobdźělenych skupin bliže rozestajał.

Jěć do Budyšina – samozrozumliwe

štwórtk, 20. awgusta 2015 spisane wot:

Riike Johannsen překwapja ze swojim wje­sołym, wotewrjenym wašnjom. Ručež so z njej rozmołwješ, maš zaćišć, zo jej sympatija ludźi přilětuje. Wona rady wo swojich myslach powěda, stajnje z pozadkom a přeswědčenjom, zo je derje, być čłon mjeńšiny w Němskej. Na wikach wuměny na Budyskich Žitnych wikach staješe wona wopytowarjam kwisowe prašenja, při čimž dóndźe k mnohim rozmowłam.

Serbskemu žiwjenju so wěnował

pjatk, 31. julija 2015 spisane wot:

W Bukecach a wokolinje rozšěri so tele dny zrudźaca powěsć: Swěrny čłon Bukečanskeje Domowinskeje skupiny a serbski wučer na wuměnku Feliks Wowčer njeje hižo mjez nami. Zhubimy swěrneho a spušćomneho čłona našeje Domowinskeje skupiny. Mnohe lěta skutkowaše wón aktiwnje jako čłon předsydstwa Budyskeje župy „Jan Arnošt Smoler“. 22. julija nastupi swój posledni puć tule na zemi – runje tři dny do swojich 84. narodnin. Wón zawostaji mandźelsku, tři dźowki a štyri wnučki.

25. julija 1931 w Zdźěri rodźeny Feliks Wowčer bě přistajeny Domowiny a dźěłaše pozdźišo něšto lět w hórniskim předewzaću­ Wismut, doniž njepoda so na studij wučerstwa. Jako pedagoga wěnowaše so połnje serbskemu žiwjenju w Bukecach. Tři lětdźesatki skutkowaše jako serbski zapósłanc a čłon gmejnskeje rady a bě wjacore lěta tež zastupowacy wjesnjanosta. Wosebje zasadźowaše so za serbske žiwjenje, wobkedźbowaše pak wu­wiće w gmejnje z kritiskim wóčkom. Často běše na wsach komuny po pu­ću, zo by z fotami žiwjenje w Bukečanskej gmejnje dokumentował. Słowo a skutk tworještej w bywšim wučerju jednotu.

Spěšnje roznjese so minjeny kónc tydźenja w Delanach powěsć, zo je w starobje 75 lět po sćerpnje znjesenej chorosći sobuzałožer a wjelelětny spěwar Serbskeho muskeho chóra Delany Gerat Šołta na prawdu Božu wotešoł.

Narodźił bě so Gerat jako štwórty hólc Šołćic mandźelskimaj Jakubej a Herće 31. decembra 1939 w Šunowje. Staršej běštaj skromnaj a wjesołaj čłowjekaj, štož so tež na Gerata přenjese. W Šołćic dobrej stwě zwučowachu často dźiwadło, kehelowachu z kulu na powjazu, hrajachu blidotenis, dźěći wuknjechu karty placać a w zymje tam chošća wjazachu. A wězo je při wšitkich aktiwitach serbski ludowy spěw stajnje wažnu rólu hrał, a Gerat Šołta stupaše hižo wot młodych lět po tychle šćežkach. Jako so wón 1961 z Marju Šołćic z Koćiny zmandźeli, mě­ješe młody por swoje prěnje bydlenje pola­ Mikličec. Pozdźišo natwarištaj sej swójski domčk na Křižerskej w Konjecach. Jimaj narodźištaj so synaj Frank a Roland. 1998 je Šołćic swójbje staro­sćiwa a luba mać zemrěła. Nowy spočatk žiwjenskeje wole nadeńdźe Gerat ze swojej partnerku Móniku Šołćinej z Pěskec.

Młodźinske dźěło jemu wažne

štwórtk, 23. julija 2015 spisane wot:

Pod hesłom „Čerstwy wětřik w Domowinje abo wostanje tola wšitko při starym?“ wotmě so wčera wječor Choćebuske Serbske blido. Zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Kóńcaŕ, kiž je zastojnstwo Haralda Koncaka w měrcu přewzał, bě hłowny hósć.

Choćebuz (GW/SN). „Jako Domowina w Delnjej Łužicy smy w ludźe připó­znaći. Kritiske hłosy měrja so na dźěło, nic pak na wosoby. Z tym móžu derje žiwy­ być“, wotmołwi Marcus Kóńcaŕ na prašenje­ spisowaćela Jurja Kocha, hač widźi wón podobne konflikty nastupajo Domowinu kaž w Hornjej Łužicy.

Kóńcaŕ chce z Delnjoserbskim gym­nazijom wušo hromadźe dźěłać. Tam je mjeztym telko wotchadnikow, kotřiž serbšćinu derje wobknježa, z čehož wurostu nowe nadawki. Předewšěm chce wón młodźinske dźěło rozšěrić.

Měli derje hromadźe dźěłać

štwórtk, 16. julija 2015 spisane wot:

Choćebuz (HA/SN). Na swojim wčerawšim posedźenju w Choćebuzu zetka so prezidij Domowiny z předsydstwom župy­ Delnja Łužica, z delnjoserbskimi čłonami zwjazkoweho předsydstwa a z předsydu noweje Rady za serbske naležnosće Braniborskeje Torstenom Makom. W čiłej diskusiji dźěše wo to, kak móhli zhromadne dźěło mjez tymle wažnymi gremijemi polěpšić. Předsyda Domowiny Dawid Statnik podšmórny, zo ma kóždy­ gremij sam za sebje swoju kompetencu a swoju konkretnu zamołwitosć. Wšitcy wobdźěleni běchu sej přezjedni, zo je spěšna mjezsobna informacija trěbna za spomóžnu komunikaciju. Tež zhromadne wustupowanje a stejišćo při rozrisanju wažnych problemow, kaž na přikład we wobłuku serbskeho šulstwa, stej trěbnej. Hižo wobstejace kooperaciske zrě­čenje mjez třěšnym zwjazkom a delnjołužiskej župu je za to dobry přikład. Torsten­ Mak potwjerdźi, zo trjeba braniborska serbska rada pomoc a podpěru Domowiny.

Přihotuja turněr konjaceho sporta

pjatk, 10. julija 2015 spisane wot:

Konjace sportowe towarstwo Při Klóšterskej wodźe wuhotuje wot 17. do 19. julija w Hórkach šesty mjezynarodny turněr mnohostronskeho jěchanja, jenički­ swojeho razu we wuchodnej Němskej.

Hórki (AK/SN). Wutrajnosć, přehlad a koncentraciju trjeba mnohostronski jěchar. „Wón dyrbi wurunanje jěchać móc a dresuru runje tak kaž přezpólne jěchanje a skakanske pruwowanja zmištrować“, podšmórnje Bettina Wenderothowa z konjaceho sportoweho towarstwa Při Klóšterskej wodźe. Hižo dołho přihotuje so towarstwo na 6. mjezynarodny turněr mnohostronskich jěcharjow za tydźeń w Hórkach. Něhdźe sto konjacych sportowcow z Němskeje, Pólskeje, Šwicarskeje a Indoneskeje so na narodnych a mjezynarodnych pruwowanjach wobdźěli. Z Frankom Ostholtom z Warendorfa startuje samo bywši olympiski dobyćer.

Palacu temu rozjimali

póndźela, 29. junija 2015 spisane wot:

Nowe połoženje nastupajo plany energijoweho koncerna Vattenfall w Slepjanskej kónčinje je Zwjazkowe předsydstwo Domowiny na wuradźowanju sobotu w Slepom wosebje zaběrało.

Slepo (IN/SN). Zwjazkowe předsydstwo Domowiny njebudźe zasadny problem brunicy w Slepjanskej kónčinje rozrisać móc, přiwšěm chce ludźom pomhać a załožić Łužiski fonds, poskićacy wobydlerjam tak perspektiwy. To je jedyn z wuslědkow sobotneho wuradźowanja zwjazkoweho předsydstwa w Slepom, na ko­trymž bě hłowna tema nowa situacija wokoło koncerna Vattenfall. Naj­aktualniše powěsće wo wupowědźenjach zrěčenjow z firmami, kotrež mějachu nadaw­ki za jamu Wochozy II, pokazuja, kak palaca tema je.

Kónc šulskeho lěta sej na farmu wulećeli

štwórtk, 25. junija 2015 spisane wot:

Wojerecy (UH/SN). Za šulerjow 4. lětnika, kotřiž wuknu serbšćinu jako cuzu rěč, wuhotuje Domowinska župa „Jan Arnošt Smoler“ Budyšin přeco na kóncu šul­skeho lěta wosebitu pře­kwapjenku. Tak bě župa hižo druhe lěto z hosćom Wojerowskeje dźěćaceje a młodźinskeje farmy w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka.

Tak pohosći farma tež dźensa dopoł­dnja 45 zakładnych šulerjow z Hućiny, Barta, Bukec, Wulkeje Dubrawy a Rakec, kotrychž přewodźachu wučerki za serbšćinu kaž tež někotre maćerje. Zo by so wulět za holcy a hólcow tež wobsa­howje wudanił, je sej nawodnica farmy Liane Semjank ze swojimi sobudźěła­ćerjemi wosebitu čaru po pjeć stacijach wumysliła. Rjadownje móžachu so tam wuměnjeć. Šulerjam předstajichu tak teren­ farmy­ ze wšitkimi zwěrjatami, w hornčerni móžachu sami hornčerić, mějachu składnosć, na farmowym konje Stelli jěchać­ a polěpšichu swoje serbskorěčne znajomosće při hrě z memory-kartkami, na kotrychž su serbske nałožki a powěsćowe figury widźeć.

Serbske blido za Domowinu

srjeda, 24. junija 2015 spisane wot:

Pětš Petrik, projektowy sobudźěłaćer Domowiny, wabi tuchwilu čłonow towarstwa a přećelow serbskeje rěče a kultury, załožić Serbske blido we Wojerecach. Jeho zaměr je žiwjenje serbskeho naroda zachować, je pisaniše sčinić, serbsku zhromadnosć dožiwić a hajić. Tradicije měli so wědomišo pěstować a zdźěla znowa wotkryć. „Mnoho je so z industri- alizaciju za čas NDR zhubiło. Mamy pak hišće serbskich burow, kotřiž su sej tra­dicije w po­mjatku wobchowali. Serbske blido ma tomu dopomhać, zo so wo tym rěči. Zetkanja maja być medicina pře­ćiwo zabyću a měli posrědkować mjez młodźinu a staršej generaciju“, Pětš Petrik rozłožuje. Wotměje-li so zarjadowanje, měli so wobdźělnicy jeno serbsce rozmołwjeć. Tón, kiž za bli­dom sedźi, měł serbski narod přeswědčiwje zastupować.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND