Policija (19.05.26)

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:

Woheń wudyrił

Družkecy. Njedźelu rano dyrbješe wohnjowa wobora w Družkecach, wjesnym dźělu Dobruše-Huskeje, woheń hašeć. Na dróze K wódnemu hrodej běše napoł dźewjećich woheń wudyrił. Z dotal nje­znateje přičiny stej so wotpadkowej tonje zapaliłoj. Płomjenja přeskočichu na bliski carport. Tam stejacy bydlenski při­powěšak bu wobškodźeny. Zranił so nichtó njeje. Wěcna škoda wučinja ně­hdźe 13 000 eurow.

Moped přećiwo kolesu

Dobrošecy. Njedźelu připołdnju staj 15lětny šofer mopeda a 61lětna kolesowarka na Horsta Zährowej šćežce w Dobrošecach pola Malešec hromadu zra­zyłoj. Młodźenc bě po zdaću w křiwicy kontrolu nad swojim jězdźidłom zhubił a zajědźe do kolesowarki na druhim ­boku puća. Wobaj padnyštaj. Kolesowarka so zlochka zrani. Młodźenc, kiž njeměješe ani jězbnu dowolnosć ani za­wěsćenje, wosta njezranjeny. Wěcna škoda na jězdźidłomaj wučinja nimale 500 eurow.

Napity kolesowar

Ze zapřahami sej wujěli

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:
Šěsć konjacych zapřahow je so zašłu njedźelu na tradicionalnu wuprawu z Bronja po hatnej kónčinje k hrodej do Njeswačidła podało. Wobdźělnicy běchu z Malešec, Plusnikec, Žuric, Jěžowa, Chrósćic a Freiberga. Po přebytku w Njeswačanskim hrodźe podachu so wulětnicy na něhdźe 30 kilometrow dołhu jězbu pod Kaponicu k Minakałskemu hrodej. Tam dachu sej přijomnu atmosferu při tradicionalnym pikniku z hudźbnym přewodom Moritzburgskich dujerjow na róžkach lubić. Po dalšej krótkej přestawce w Minakałskej palerni kofeja podachu so přez Łomšćanske haty wróćo do Bronja. Nimo ducy a nimo jěducy, kotřiž zapřahi skerje připadnje wuhladachu, běchu wosebje wo drasće sobujěducych a wo pyšnych korejtach zahorjeni. To bě jara poradźeny wulět při najrjeńšim wjedrje. Wo organizaciju bě so Sybille Baumgärtel postarała. Foto: Handrij Baumgärtel

Pčołarska rozmołwa

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:

Mały Wjelkow. Serbska pčólnica přeprošuje jutře, srjedu, 21. meje, na swětowym dnju pčołkow we 18 hodź. na serbske ­wodźenje z dr. Lubinu Malinkowej po Małym Wjelkowje. Zajimcy zetkaja so na Zinzendorfowym naměsće. Zarjadowanje wotměje so w rjedźe Serbskeho instituta „Sorabistika po puću“. Tomu přizamknje so pčołarska rozmołwa. Zajimcy njech přizjewja so na .

Interaktiwne figurowe dźiwadło

Budyšin. Němsko-Serbske ludowe dźiwadło přeprošuje štwórtk, 21. meje, na němskorěčnu inscenaciju „Jězba k srjedźišću ruma“. Mała žurla Budyskeho Dźiwadła na hrodźe přeměni so do klin­čaceje rumnosće dožiwjenja, wuměłstwa a dźiwadła. Połdrahodźinska inscenacija předstaja stawizny wuměłskeho stila Bauhaus, jeho wuměłcow a wuměłče. Interaktiwna jězba skići publikumej wot dźesać lět móžnosć za swójske kreatiwne eksperimenty.

Wodowód dyrbja ponowić

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:

Budyski wokrjes a Łazowska gmejna naprawy wothłosujetej

Łaz (AK/SN). W Bjedrichecach we Łazowskej gmejnje dyrbja nuznje wjace hač 70 lět stary wodowód za pitnu wodu ponowić. Nimo toho ma so dróha sporjedźeć, kotraž přez wjes wjedźe, a gmejna chce dwě busowej zastanišći bjez barjerow natwarić. Tež nadróžne wobswětlenje ma so ponowić. Łazowska gmejna a Budyski wokrjes chcetej naprawy w mjezsobnym wothłosowanju zwoprawdźić. Tomu je Łazowska gmejnska rada zašły tydźeń wotpowědnje dojednanjam wo wjesnych přejězdach z wokrjesom Budyšin přihłosowała. „Gmejna je winowata, so wo zakładne zastaranje ludnosće starać. K tomu słuša tež zastaranje z pitnej wodu“, rjekny Budyski krajny rada Udo Witschas (CDU), kiž Renéja Sickerta, nawodu wěcneho wobłuka za wudźeržowanje dróhow Budyskeho wokrjesa, přewodźeše.

Lyrikarka rěče zwjazuje

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:

Wuznamna basnica Róža Domašcyna je z ćěłom a dušu Łužičanka. Hornjoserbska maćeršćina je jej z duchownej domiznu. Jako dźěćo bě tež z němskej rěču wotrostła, a ze šleskimi słownymi šlipkami.

Wojerecy (KD/SN). 1951 w Sernjanach rodźena wona spěšnje wotkry: Swójba ćěkancow ze Šleskeje ze susodstwa rěči trochu hinak hač wona sama. W basni „Wortkindheit“ powěda serbska basnica wo zetkanju z holcu tuteje swójby a dopomina so na nowe słowa, kotrež je wot njeje domoj sobu přinjesła. W šlešćinje rěka habla chójny šiške, w maćernej rěči šiška, čita Róža Domašcyna we Wojerowskim hrodźe ze swojeje aktualneje němskeje zběrki „Unterm weißleinenen tuch“. W zhromadnym słowje wowka so holcy kóžda w swojeje rěči namakatej. Róža Domašcyna tež rady připosłucha, hdyž jej wowka bajki a stawiznički ze stareho časa powěda. W šuli holca potom wysokoněmsce wuknje. Najpozdźišo wot toho wokomika hač do dźensnišeho pohibuje so wona w pletwje tutych rěčow.

Při najrjeńšim wjedrje je so zašłu njedźelu popołdnju w Njebjelčicach mejemjetanje wotměło. Šěsć porow dźěći a 13 porow ­młodostnych bě so na tónle wjeršk přihotowało. Wšitke holcy běchu so narodnu drastu woblekli. Najspěšniši hólčec bě ­Amadeus Kilank, kiž wuzwoli sej Emmu Zyndźic za mejsku kralownu. Mjez młodostnymi přesadźi so Jan Clausen. Charlota ­Cyžec bu mejska kralowna. Wopytowarjo dachu sej na łuce kofej a samopječeny tykanc zesłodźeć a rjane popołdnjo při wjesołej bjesadźe wuklinčeć. Foto: Angelika Krječmarjowa

Wjesnjanosta zastojnstwo złoži

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:

Njebjelčicy (SN/hn/MiP). Wjesnjanosta Njebjelčanskeje gmejny André Bulank złoži kónc julija swoje zastojnstwo. Wotpowědnu powěsć je wčera wječor na internetnej stronje gmejny wozjewił. Swoje čestnohamtske zastojnstwo běše wón w septembrje lěta 2022 nastupił.

Ćežki rozsud je „konsekwenca wuwića w gmejnje, kotrehož dla je wěcowne a konstruktiwne dźěło njemóžne“, piše Bulank w swojej zdźělence wobydlerjam gmejny. Město na wuslědk orientowanych diskusijow dožiwja wón husto wosobinske nadběhi, škaranje a wědomu prowokaciju, štož gmejnske dźěło a rozsudy poćežuje a haći.

Krótkopowěsće (19.05.26)

Dienstag, 19. Mai 2026 geschrieben von:

Žadaja sej wurjadne posedźenje

Budyšin/Kamjenc. Iniciatiwa wjacorych frakcijow Budyskeho wokrjesneho sejmika žada sej wurjadne posedźenje gremija. Radźićeljo su sej přezjedni, zo njeměło so zawrjenje stacijow porodneje pomocy a gynekologije Kamjenskeje chorownje swj. Jana akceptować. Hišće w meji chcedźa zastupjerjo iniciatiwy, ke kotrymž słušeja Cordula Gneuss (AfD), Roland Dantz (Swobodni wolerjo), Kathleen Liebschner (BSW) a Alex Theile (Lěwica), posedźenje wotměć.

Harald Metzkes zemrěł

Altlandsberg. Rodźeny Budyšan Harald Metzkes je njeboh. Wuznamny wuměłc, kotremuž běchu mjez druhim „Cézannista z Prenzlauskeje hory“ rěkali, wumrě minjeny štwórtk 97lětny w braniborskim Wegendorfje, kaž jeho swójba zdźěli. Skutkował bě předewšěm w Berlinje, hdźež kulturnopolitiskim žadanjam socialistiskeho realizma so njepodwoliwši swójsku, wot impresionizma wobwliwowanu tworićelsku rěč wuwi.

Delnjołužisku turneju zakónčili

Wo ležownostnych mjenach zhonili

Montag, 18. Mai 2026 geschrieben von:
Na Młynkec jěchanskim dworje w Bošecach pola Kubšic je so tydźenja črjódka zajimcow zešła, zo bychu so z něhdyšimi serbskimi ležownostnymi mjenami zaběrali. Mjenowědnik dr. Kito Kśišank z Wittenberga slědźi na Serbskim instituće w Choćebuzu a zaběra so ze serbskimi mjenami polow a łukow łužiskich wsow. Mjez dokumentami, w kotrychž wón slědźi, su tež karty Bošec (Baschütz) a wokoliny. Po tym zo bě wón wo nastaću wjesneho mjena Bošecy porěčał a přitomnym někotre stare zapiski do rukow dał, zesydachu so wšitcy za blido, zo bychu zhromadnje za tajkimi mjenami pytali. Wosebje zajimawe za wopytarjow a přednošowarja běchu infor­macije knjeza Panacha z Bošec. Wón znaješe mjena, kotrež běchu referentej njeznate, tuž sej je hnydom zapisowaše. Serbski institut poskićuje tajke zarjadowanja składnostnje swojeho 75lětneho wobstaća w Budyšinje kaž tež w Choćebuzu. Na ­internetnej stronje Serbskeho instituta namakaja zajimcy dalše poskitki, wšitke su bjezpłatne. Foto: Lucian Kaulfürst

Symbol skótneho lěkarja

Montag, 18. Mai 2026 geschrieben von:

Nic jenož na wsach, ale tež w městach maja mnozy doma skót. Něchtóžkuli nimo toho drobny skót plahuje. Wšitcy so wo strowotu swojich lubuškow ­prócuja. K tomu ­přinošować chce naša serija z pokiwami z weterinarneje ­mediciny. (80)

Před skótnolěkarskej praksu abo na zapakowanskim materialu lěkow za zwěrjata je drje kóždy hižo raz symbol skótneho lěkarja wuhladał. Na čerwjenym pozadku pokazujetej so wulke běłe „V“ a had, kotryž so wokoło kija wije. „V“ poćahuje so jasnje na weterinarny wobłuk.

Pola hada jedna so wo eskulapoweho wuža (Äskulapnatter). Njeje jědojta a jewi so mjeztym dale a rědšo w Europje a w Aziji, hdźež je doma. Wuž so w ćopłej włóžnej wokolinje derje čuje, hdźež ma dosć móžnosćow so schować, kaž na př.: w rozpadankach chěžow abo w rědkej kerčinje. Zo by so wohrožena družina ­hadow škitała a znowa rozrosć móhła, je trjeba městnosće z wjele słóncom, wotpowědne lehnišća a městnosće k pře­traću zymy wutworić.

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo