Bamž jako posoł měra witany

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Wulke wočakowanja na wopyt Leja XIV. w krizojtym Libanonje

Beirut (dpa/SN). Bamž Leo XIV. je sej w Libanonje nowe iniciatiwy za měr a wujednanje na dobro wot wójny a krizow střaseneho kraja žadał. Nawoda katolskeje cyrkwje wopyta kraj we wobłuku swojeje prěnjeje wukrajneje jězby po dobrym poł lěće w zastojnstwje. Wčera bě Leo XIV. do Beiruta dolećał, po tym zo je Turkowsku wopytał. Do swojeho wopyta bě wón připowědźił, zo chcył bliskemu wuchodej w Libanonje „poselstwo měra“ wozjewić.

„Měr je tule wulka nadźija a powo­łanje, dar a stajnje njedokónčene twar­nišćo“, rjekny pontifeks na swojim zet­kanju z libanonskim prezidentom Jo­sephom Aounom. Runočasnje bamž politiskich nawodow kraja namołwješe, być „wěrni posoljo měra“, kiž swoje politiske diferency hladajo na wobstejace ćeže přewinu.

W Beiruće wočakowaštaj nawodu ­katolskeje cyrkwje tež prezident parlamenta Nabuh Berri a ministerski prezident Nauaf Salam. Nimo toho sadźi bamž w zahrodźe prezidentskeho palasta cedru, narodny symbol Libanona, kotryž je na chorhoji kraja zwobraznjeny.

Za přičinu so prašeć

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:
Štóž sej mysli, zo demokratiju wuchowa, hdyž dróhi blokuje, po kotrychž chce młodźina strony, kotraž je w parlamentach zastupjena, na swój zjězd jěć, trjeba politiske dalekubłanje. Tež wołanje za zakazom najwjetšeje opoziciskeje strony njetyje zakładnemu zakonjej, zo „wša statna móc z ludu wuchadźa“. To samsne płaći za žurnalizm kaž „Correctiv“, kotryž bě we wotkryću zetkanja z reprezentantom identitarneho hibanja wo planje „remigracije“ skerje zaćišće dyžli fakty šěrił, kaž su sudniske jednanja wobkrućili. Tež tajnu słužbu pod režiju nutřkownych mi­nisterstwow njetrjebamy, wšako su so ­načolni zastupjerjo młodźiny AfD a jeje nowy předsyda Jean-Pascal Hohm z Choćebuza wospjet zjawnje k „remigraciji“ a identitarnemu­ hibanju wuznawali – jich prawicarski ekstremizm přerězny čitar nowin hnydom spóznaje. Wotkryć pak nuznje dyrbimy, čehodla so dźeń a wjac młodych tež we wólbach tutej strašnej stronje přiwobroća. Marcel Brauman

Apel za wjace pjenjez přećiwo aidsej

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Z drastiskim apelom „Wotućće skónčnje!“ su podpisarjo na dźensnišim swětowym dnju boja přećiwo aidsej na dramatiske straty a na wosłabjenu globalnu prócu přećiwo HIV a aidsej pokazali. Zhromadnje namołwjeja woni zwjazkowe knježerstwo a knježerstwa druhich krajow, nuzowu situaciju skónčnje spóznać a trěbne přećiwne naprawy zahajić. Stare hesło hibanja na aids schorjenych dźensa zaso płaći: Mjelčenje = smjerć.

Podpisali su apel mjez druhim lawreatka Nobeloweho myta Françoise Barre-Sinoussi, kotraž bě aids zhromadnje z druhimi wědomostnikami wuslědźiła, bywša prezidentka zwjazkoweho sejma a zwjazkowa ministerka za strowotnistwo Rita Süßmuth kaž tež bywši Berlinski knježacy měšćanosta Klaus Wowereit.

To a tamne (01.12.25)

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Hokejowy turněr na běrowowych stólcach su zaso w Bremenje přewjedli. Ně­hdźe 500 sportowcow je so kónc tydźenja na tym wobdźěliło. Nastał bě event skerje připadnje: Mějićel wobchoda za běrowowe stólcy chcyše zawodnu adwentničku ze skurilnym wubědźowanjom womłodźić. Mjeztym přichadźeja na wubědźowanje mustwa ze wšeje Němskeje z fanami, bubnarjemi a rejwarkami.

Łuskača, tak wulkeho kaž čłowjek, je njeznaty skućićel w šotiskim Edinburghu před hosćencom pokradnył. Wobrazy stražowanskeje kamery pokazuja, kak z kolesom nimo jěducy zakukleny muž dwaj metraj wysoku a nic runje lochku postawu hrabnje a z njej wotjědźe. Při tym by wón bjezmała padnył. W socialnych medijach so nad kurioznym podawkom směja. Što paduch z tysac eurow drohej postawu chce, njewědźa.

Demonstranća namołwjeni

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Gießen (dpa/SN). Wyši měšćanosta hessenskeho Gießena Frank-Tilo Becher (SPD) je do planowaneho załoženskeho zarjadowanja młodźinskeje organizacije AfD wobdźělnikow přećiwnych demonstracijow namołwjał, měrniwje wostać. „Mjezy znjesliwosće su překročene, hdźež k namocy namołwjeja abo namóc nałožuja“, Becher rjekny. W Gießenje wočakuja kónc tydźenja 50 000 demonstrantow. Tam chce AfD nowu cyłoněmsku młodźinsku organizaciju załožić.

USA njerěča za EU a NATO

Brüssel (dpa/SN). USA su Europskej uniji zdźělili, zo njebudu we wuradźowanjach z Ruskej wo měrowym rozrisanju w Ukrainje wo naležnosćach EU abo NATO rěčeć. Tole zdźěla prezident rady EU ­António Costa. W nowym dźěłowym dokumenće USA a Ukrainy su wšitke wotpowědne wotrězki wušmórnyli. Prěni, 28 dypkow wobsahowacy plan, bě hišće namjety NATO a EU wopřijał. Wo europskim wěstotnym porjedźe móže jenož NATO rozsudźić, Costa potwjerdźi.

Orbán a Putin so zetkataj

Bamž Leo XIV. je na swojej prěnjej jězbje do wukraja do turkowskeje stolicy Istanbula dolećał. Nimo oficialnych hosći kaž ­prezidenta Recepa Tayyipa Erdoğana a zastupnikow katolskeje cyrkwje wočakowachu jeho wosebje wěriwi w přewažnje ­muslimskim kraju, na wobrazu sobudźěłaćerjo cyrkwinskich pomocnych organizacijow a dźěćimi. Foto: dpa/ZUMAPRESS

Wagenknecht: Wójnski etat

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Rozžohnowaca so předsydka BSW Sahra Wagenknecht wumjetuje CDU/CSU a SPD, zo chcedźa „wójnski etat“ wobzamknyć. W zwjazkowym sejmje wobjednawany etat 2026 wobsahuje najwyše wudawki za brónjenje po lěće 1945, rjekny Wagenknecht powěsćerni dpa. BSW, kotryž njeje aktualnje w zwjazkowym sejmje zastupjeny, chcył „kołwrótne brónjenje skónčić a wudawki za wójsko na niwowje lěta 2021 wobmjezować“. Tak móhła Němska w tutej wólbnej dobje 276 miliardow eurow zalutować.

„Ze snadnym dźělom pjenjez móhł kraj bjez problemow rentowy system finan­cować, kotrež dowola staršim ludźom ­dostojne žiwjenje. Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je po jeje słowach na dospołnje wopačnym městnje.

Rentowy koncept njezměnja

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wodźacy zastupnicy CDU/CSU a SPD su so we wažnych dypkach politiskeje diskusije w koaliciskim wuběrku dojednali. Wuradźowanja su minjenu nóc po šěsć hodźinach zakón­čili. Na nowinarskej konferency dźensa dopołdnja zdźělichu, zo rentowy koncept ze stabilnej mjezu renty wobchowaja a naćisk w tutej formje zwjazkowemu sejmej předpołoža.

Hladajo na wobmyslenja młodych čłonow CDU/CSU nastupajo financowanje rentoweje kasy su do plana rentoweje ­reformy zapisali, zo móžne podlěšenje rentoweje staroby tež po 67. žiwjenskim lěće „pruwuja“. Tole bě SPD dotal stajnje raznje wotpokazała.

W běhu dnja chcyše sejm etat Němskeje za lěto 2026 wobzamknyć. Wón předwidźi wudawki 524,5 miliardow eurow a cyłkowne zadołženje 180 miliardow eurow. Kónčnu debatu wo etaće Němskeje běchu wutoru zahajili.

Trump hrozyz konsekwencami

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Jedna ze zranje­neju narodneje gardy w zwjazkowej stolicy USA Washingtonje je po słowach prezidenta USA Donalda Trumpa wudychał. „Wona bu brutalnje nadpadnjena a je mortwa“, rjekny Trump. Druhi wopor, muž, wojuje w chorowni hišće wo swoje žiwjenje. Trump mjenowaše zajateho skućićela „monster“. Po informacijach Washingtonskeje policije je 29lětny muž z Afghanistana njedaloko Běłeho domu z pistolu na narodneju gardistow třělał.

Trump zastopnjuje podawk jako „teroristiski njeskutk“ a připowědźa konsekwency. Tak chcedźa wšitkich Afghanow přepytować, kotřiž běchu pod Trumpowym demokratiskim předchadnikom Joewom Bidenom do kraja přišli.

Běrow kenclije prezidenta přepytowali

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Kijew (dpa/SN). Zarjad za bój přećiwo korupciji w Ukrainje je wo přepytowanju pola nawody prezidentskeho běrowa Andrija Jermaka informował. Naprawy přećiwo nawodźe kenclije prezidenta Wolodymyra Zelenskeho su dźěl tuchwilnych přepytowanjow, narodny antikorupciski běrow NABU zdźěli. Ukraina, kotraž so tři a poł lěta ruskemu wojerskemu nadpadej wobara, je tuchwilu wot korupciskeho skandala střasena, kotryž saha hač do najwyšich kruhow statneho nawodnistwa wokoło prezidenta Zelenskeho.

Jermak je prawa ruka prezidenta. Wón jako „šěra eminenca“ wočiwidnje tež ­rozsudy Zelenskeho wobwliwuje. Tež w jednanjach z USA wo skónčenju wójny je Jermak centralna wosobina.

Do korupciskeho skandala splećeny je tež bywši zakitowanski minister Rustem Umjerow. Před tydźenjomaj běchu me­dije wobtykanja w energijowym sektorje wotkryli. Hłowny podhladny a wuski dowěrnik­ Zelenskeho Tymur Mindič je mjeztym do wukraja ćeknył. Wón je ­pječa miliony eurow sobu wzał.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025