BSW za ludowe wothłosowanje

pjatk, 19. decembera 2025 spisane wot:

Osnabrück (dpa/SN). Zwjazk Sahry Wagenknecht žada sej ludowe wothłoso­wanje wo tym, hač měli so wojacy zwjazkoweje wobory na mjezynarodnej škitnej jednotce w Ukrainje wobdźělić. Zało­žerka Sahra Wagenknecht rjekny Osnabrückskej nowinje, zo njeby zasadźenje němskich wojakow w Ukrainje „žadyn měr wunjesło, ale zo by tole Němsku z wěstosću do wójny z Ruskej sćahnyło“. Zo sej zwjazkowy kancler z wěstotu kraja hrajka, „njeje akceptabelne“, Wagen­knecht rjekny. Ludźo měli prawo dóstać, wo tym sobu rozsudźić.

Pozadk žadanja BSW je aktualna debata wo wěstotnej politice a wo móžnym zasadźenju wojakow z wjacorych zapadnych krajow w Ukrainje k zaručenju móžneho přiměra. W padźe ruskich nadpadow na měrowu jednotku bychu němscy wojacy „wróćo třěleli“, Merz w tym zwisku rjekny. Wagenknecht: „Potom smy we wójnje z atomowej mocu.“

Miliny dla protestowali

pjatk, 19. decembera 2025 spisane wot:

Odessa (dpa/SN). W ukrainskim přistawnym měsće Odessa su wobydlerjo přećiwo trajacemu wotpinjenju miliny protestowali a po oficialnych informacijach wjacore dróhi blokowali. „Rozumju emocije ludźi. Wjacore dny bjez miliny być je jara mjerzace“, zdźěli guwerner Oleh Kiper. Wón wobydlerjow zdobom namołwješe, měr wobchować. Ruske nadpady na energijowe objekty zawinuja stajnje zaso wupad miliny. Wuporjedźenje škodow je wobćežne, a dyrbi so častodosć nowych nadpadow dla přetorhnyć. Zamołwići su nuzowe přebywanišća zarjadowali.

Masiwny nadpad ruskich trutow a raketow 13. decembra bě tuchwilny nuzowy staw zawinował. Energijowy system Ukrainy je mjeztym chětro wosłabjeny.

Merz swój plan přesadźić njemóhł

pjatk, 19. decembera 2025 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Po měsacy trajacych wuradźowanjach su so čłonske kraje EU na kompromis nastupajo financowanje Ukrainy hač do kónca 2027 dojednali. Kaž zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) po wjeršu EU w Brüsselu zdźěli, dóstanje Ukraina kredit 90 miliardow eurow bjez danje. Jeli Ruska wójnske škody, kiž bě na Ukrainje zawiniła, njenaruna, chcedźa blokowane ruske statne zamóženje za to wužiwać, kredit wotpłaćić.

Merz ma rozrisanje za wulki wuspěch, byrnjež jeho prěnjotnemu namjetej njewotpowědowało. Wón chcyše na belgiskej bance składowane pjenjezy di­rektnje za kredit hač do 210 miliardow eurow wu­žiwać. Plan pak je spjećowanja wjacorych krajow dla zwrěšćił. Francoska, Italska a wosebje Belgiska mějachu prawniske a politiske wobmyslenja.

Bjez nowych pjenježnych srědkow by Ukraina najpozdźišo w druhim kwartalu 2026 jednanja njekmana była. Srědki chce EU hižo w januaru wupłaćić.

Prezident tradiciju přetorhnył

pjatk, 19. decembera 2025 spisane wot:

Židowski swjedźeń chanuka lětsa we Waršawskim sejmje wotměli

Waršawa. Chětro zadźiwani zhladuja wobydlerjo a medije Pólskeje na to, štož je sej prezident Karol Nawrocki minjenu póndźelu dowolił: Po nimale 20 lětach přetorhny wón tradiciju, kotraž bě pre­zidentam do njeho čestna a dostojna ­samozrozumliwosć. Prěni dźeń židowskeho swjatka chanuka běchu stajnje ­zastupnicy židowskich wosadow do pre­zidentskeho palasta prošeni, hdźež zhromadnje swěčki na menorje zaswěćichu. Nawrocki da zdźělić, zo so do židow­skeje tradicije wohlada, dokelž jenož ­kře­sćan- ske swjedźenje pěstuje.

To a tamne (19.12.25)

pjatk, 19. decembera 2025 spisane wot:

Na wšěch 29 kilogramow cannabisa měješe žona z USA w swojim wačoku, ­jaku ju cłownicy na Berlinskim lětanišću BER kontrolowachu. 33lětna bě z New Yorka přilećała. Při kontroli zastojnikam napadny, zo njeběchu w jeje kófrach žane drasty, ale lute čorne plastowe titki. W nich bě maćizna, kotruž pozitiwnje na srědk THC testowachu. Žona twjerdźeše, zo njewě, što w titkach je. Cłownicy ju nachwilnje zajachu.

Nikotin je jěd za wutrobu a žiłki, njewotwisnje wot toho, hač jón přez cigarety, shisha abo e-cigarety kuriš. Tole wozjewja zwjazk europskich kardiologow w najnowšej rozprawje. Wšitke mjenowane formy wužiwanja nikotina škoduja žiłki a zawinuja wyši ćišć kreje a wyši riziko schorjenja wutroby. Lěkarjo su zwěsćili, zo nikotin čłowjekej tež bjez druhich škódnych maćiznow kaž smoły škodźi.

Zymska pomoc Ukrainje

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Hladajo na ruske nad­pady na ukrainsku energijowu infrastrukturu podpěruje zwjazkowe knježerstwo Ukrainu z přidatnymi 70 milionami eurow. Předewšěm w zymje je hny­domna pomoc trěbna, zo by zakładne zastaranje Ukrainy zaručene było, zdźěli ministerka za wuwiće Reem Alabali ­Radovan nowinarjam. Jeje ministerstwo pomoc rozšěrja, zo by „ćopłotu, ćopłu wodu a milinu za wjace hač dwaj mi­lionaj wobydlerjow zaručiło“.

Požadarjow lóšo wotsunyć

Straßbourg (dpa/SN). Němska a druhe kraje EU chcedźa požadarjow azyla přichodnje tež do krajow wotsunyć, ke kotrymž potrjecheni žadyn zwisk nimaja. Na to su so čłonske kraje EU a Europski parlament dojednali. Dotal bě trěbne, zo maja potrjecheni wuski zwisk do tajkich krajow, na přikład z tam bydlacymi přiwuznymi abo jeli su tam sami hižo raz dlěši čas přebywali.

Dalši čołm pašowarjow zničili

Zliwki minjenych dnjow žiwjenske wobstejnosće Palestinjanow w Gazaskim pasmje dale pohóršuja. Kaž tule w lěhwje ­ćěkancow w Gazy dyrbja ludźo w stanach žiworić, po tym zo je israelske wójsko nimale wšitke bydlenja zničiło. Hygieniske a strowotniske zastaranje wostanje najebać mjezynarodnu pomoc dale katastrofalne. Foto: dpa/Moiz Salhi

Pólska kładźe miny na mjezach

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Pólska chce na wuchodnej mjezy swojeho kraja miny kłasć, kotrež so přećiwo wosobam měrja. Tole je zastupowacy minister za zakitowanje Paweł Zelewski powěsćerni Reuters zdźělił. Miny maja dźěl zakitowanskeho projekta „Wuchodna tarč“ być, z kotrymž Pólska 800 kilometrow dołhu wuchodnu mjezu kraja dale skruća. Waršawa bě w awgusće z tak mjenowaneje Ottawaskeje konwencije wustupiła, kotraž produkciju a wužiwanje přećiwo wosobam so měrjacych minow zakazuje. Po informacijach Zalewskeho chcedźa rozbuchadła w Pólskej zhotowjeć. Móžno je, zo miny tež Ukrainje dodawaja. Pólska brónjenska firma Belma planuje produkciju 100 000 minow wob lěto. Tež Litawska a Finska klětu zaso miny produkujetej.

Wojacydóstanu šek

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Swojeje hospodarskeje politiki dla pod ćišćom stejacy prezident USA Donald Trump je nimale 1,5 milionam wojakow šek 1 776 dolarow přilubił. Šek z tak mjenowanej „diwidendu wojakam“ hišće do hód dóńdźe, rjekny Trump w swojej narěči na narod. Suma na šekach poćahuje so na lěto deklaracije njewotwisnosće USA 1776. System šekow w USA njeje nowy: W času koronapandemije běchu ludźom 1 200 dolarow wupłaćili, prezident Joe Biden bě swój čas 2 000 dolarow přizwolił. Trumpej wumjetuja, zo kóšty wšědneho dnja na njedobro Američanow zaso stupaja. Dale a wjace Američanow twjerdźenju Trumpa hižo njewěri, zo je jeho předchadnik Biden na wšěm wina.

Lěwica za sankcije přećiwo USA

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Eskalacije mjez USA a Venezuelu dla namjetuje Lěwica sankcije přećiwo USA. Pozadk je, zo prezident USA Donald Trump njewuzamkuje, zasadźić wojerske jednotki přećiwo južnoameriskemu krajej. „To je skandal“, rjekny předsyda Jan van Aken powěsćerni dpa. „To je, jako by China hrozyła, zo ­zaćehnje do Vietnama. Wšitcy bychu to hnydom kritizowali a sej sankcije žadali – z połnym prawom.“

Nětko je čas, „wótře wo sankcijach ­přećiwo USA rozmyslować“, van Aken rjekny. Sankcije su za to myslene, kraj nuzować, swoje postupowanje změnić, „jeli mjezynarodne zrěčenja rani abo prawo ludow ignoruje, a runje z tym Trump nětko hrozy.“ Zwjazkowe knježerstwo měło pokazać, zo njeměri z dwěmaj ­měritkomaj, sej van Aken žada. USA su najwuši zwjazkar Němskeje. Sankcije su tuž nimale wuzamknjene.

Mjeztym je kopica ameriskich wójnskich łódźow w Karibice. Trump bě připowědźił, zo měri so na składy zem­skeho wolija Venezuele.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025