Lubin (PB/SN). Čerwjeny přestrjenc bě so na Lubinskej žurli woponow wukulił, tónraz za wulki wustup hewak skerje na kromje stejacych: drastowe damy a knježa z kónčiny dźensnišeho wokrjesa Dubja-Błóta. Njebě to zarjadowanje reprezentacije Serbow w zwučenym zmysle, ale tajke, kotrež spožči přeslědźenju serbskich sydlenskich stawiznow dospołnje nowy impuls. Njeby-li zapřijeće hižo druhdźe dokładźene było, móhł wčerawši dźeń jako přewrót časa za delnjołužiskich Serbow płaćić. Na tutym dnju wuńdźe kniha „Wěcej ako drastwa“. Wobsah tuteje špiheluje na wědomostnej bazy stawizny zasydlenja Delnjeje Łužicy. Móhli knihu tež jako „atlas Serbow“ pomjenować, wšako njeje wobšěrnišeje twórby, hač 500 stron wopřijaceje knihi w nakładnistwje wědomosće BeBra Berlin.
Před něšto dnjemi, 6. februara, zemrě čěska wuměłča Květa Pacovská w starobje 94 lět w ródnym měsće Praze. Mjezynarodnje znata je wona wosebje dla swojich ilustracijow w dźěćacych knihach. Wobrazowa kniha bě za nju „prěnja galerija, kotruž dźěćo wopyta“.
Raz je tež serbsku dźěćacu knihu ilustrowała – Jurja Brězanowe „Wulke dyrdomdejstwa małeho kocora“. Wone wuńdźechu w lěće 1966 w Ludowym nakładnistwje Domowina. Paralelnje nastaštej čěska a słowakska wersija. Bě to jedna z mnohich koprodukcijow wonych lět.
Budyšin (MDo/SN/bn). Septuagesimae, kaž ewangelscy wěriwi prěnjej njedźeli po hodownym času, tradicionalnje kónčaceho so 2. februara, rěkaja, je sobudźěłaćerja Serbskeho instituta Měrćina Brycku pohnuła, so we wobstatkach Serbskeje centralneje biblioteki (SCB) rozhladować, što je so na tymle dnju z historiskeho wida zajimaweho stało.
Dobre tradicije wobchować a při tym načasnym trendam so njezawěrać – pod tutej dewizu je lětuši ptačokwasny program Serbskeho ludoweho ansambla za dźěći zapołoženy. Tak njejsu tute lětuše předstajenja za dźěći resp. za swójby jenož prosta wotměna, ale zdobom rozšěrjenje wida na tematiku.
Přez lětstotki dale wuznamny jendźelski dramatikar William Shakespeare je konflikt mjez hidu a lubosću w dramje „Romeo a Julia“ jako trajnu temu čłowjestwa rozjimał. Tak jewi so hač do dźensnišeho w najwšelakorišich wariantach. Popularnu hudźbnu formu musicala z mjenowanej tematiku wuzwoli sej SLA za swój dźěćacy ptačokwasny program „Leć ze mnu!“. Z nim zahori hornjo- a delnjoserbsce kaž tež němsce młode kaž tež starše připosłucharstwo we Łužicy. Zawěsće pak ma tohorunja šansu, zdobyć sej dalšu akceptancu tohorunja zwonka Łužicy.
Hida a lubosć tež mjez lěsnej ptačinu
Choćebuz (SN/bn). „A serbski?“ Tak rěka dosć prowokantne prašenje na čerwjenych nalěpkach, kajkež so hižo chwilku na mnohich blakach w Choćebuzu jewja, zwjetša na taflach a plakatach z jednorěčnje němskim napisom. Kaž we wobłuku akcije „A serbsce?“ w Hornjej Łužicy žadaja sej njeznaći iniciatorojo, zo „by mjeńšinowa rěč była widźomniša“.
Nic jenož aktiwisća, ale tež rěčespytnicy Serbskeho instituta (SI) zaběraja so ze zjawnej widźomnosću serbskeje rěče, a to w ramiku wobšěrneho, na něhdźe dźesać lět zapołoženeho projekta „Digitalny portal k serbskim a łužiskim rěčnym a kulturnym krajinam“, kotryž bu w juliju 2022 zahajeny. Z wažnym podźělom je prašenje, hdźe „je serbska rěč zjawnje w Delnjej Łužicy widźeć? Jenož na oficialnych taflach a pokazowarjach w serbskim sydlenskim rumje, abo tež druhdźe, na přikład na pomnikach, wabjenskich plakatach abo druhich priwatnych napisach? A kak nastajenje ludźi k wjacerěčnosći wobwliwuja?“, w zdźělence SI rěka.
Budyšin/Kamjenc/Wojerecy (SN/bn). Ze spočatkom lětušich zymskich prózdnin su muzeje Hornjeje Łužicy swoje ferialne poskitki za šulerki a šulerjow zahajili. Tak je dźensa něhdźe 10 zajimcow we wobłuku programa „Klinčace wobrazy a mozaik“ Budyskeho Serbskeho muzeja zhromadnje pasliło a molowało kaž tež z tworjenjom a žiwjenjom Jana Buka so zeznajomiło. Za tydźeń slěduje identiske zarjadowanje, za kotrež su hišće přizjewjenja móžne (hlej https://sorbisches-museum.de).
Tohorunja dźensa je z „Bronzowej dźěłarničku“ prózdninski program Muzeja zapadneje Łužicy w Kamjencu startował. Dnjej pozdźišo slěduje poskitk „Pohlad za kulisy“, mjez druhim z wodźenjemi po preparaciskej dźěłarni a po archeologiskich magacinach. 21. februara wuhotuja dźěłarničku „Upcycling – Nowe ze stareho sam zhotowjeć“, 23. februara zakónča program z „Wohnjowym alarmom w muzeju“. Wšitke zarjadowanja započnu so w 14 hodź. a traja něhdźe 90 mjeńšin, popłatk wučinja stajnje 4,50 eurow. Přizjewjenja su pod www.museum-westlausitz.de móžne.