Dohlad do dopomnjenkow Dyrlicha

pjatk, 21. septembera 2018 spisane wot:
We wobłuku nazymskeje čitanskeje turneje Ludoweho nakładnistwa Domowina je Benedikt Dyrlich zawčerawšim w Drježdźanach a wčera w Nowej Wjesce prěni zwjazk swojich memoarow „Doma we wućekach“ předstajił. W sakskej stolicy, hdźež bě z hosćom towarstwa Stup dale, kaž tež w ródnej wsy Dyrlicha – dźak miłemu wječorej pod hołym njebjom – bě zajim na podawiznach z NDRskeho časa wulki. Wosebje młódši wopytowarjo chcychu wědźeć, kak je (nje)typiski kubłanski puć w realnym socializmje wupadał. Wjacori hosćo potwjerdźichu, zo Dyrlicha po čitanju z cyle hinašimi wočemi widźa, samo ći, kotřiž jeho hižo dołho znaja. Foto: Feliks Haza

„Jatba pod hokatym křižom“ je hesło wčera wotewrjeneje noweje trajneje wustajeńcy wopomnišća Budyšin. „Stawizny domu tak skónčnje dospołnje wotbłyšćujemy“, rjekny nawodnica institucije Silke Klewin. Přehladka wěnuje so na zakładźe 30 dóńtow jednotliwcow – woporow runje tak kaž sobuběharjow a skućićelow – justicy w času nacionalsocializma. Foto: SN/Maćij Bulank

„Sym połny zaćišćow“

srjeda, 19. septembera 2018 spisane wot:

Thomas Frick je mjezynarodnje připó­znaty filmowc. Milenka Rječcyna je so z nim w Njebjelčicach na kromje nahrawanja filma Drježdźanskeho towarstwa Sukuma­ arts rozmołwjała.

Sće do swojeho přebytka w Njebjelčicach hižo z Łužicu činić měł?

T. Frick: Był tu hišće njejsym, a njewědźach tež wjele wo Łužicy. Hakle w zwisku z našim projektom „Stories of change“ sym so z regionom bliže zaběrał.

Što je zmysł Wašeho filmoweho projekta?

T. Frick: Pytamy wobstajnje za nowymi wobličemi, za předewzaćemi, komunami z njewšědnymi idejemi, hdźež so něšto za trajnosć stawa. W tym zwisku su mi Njebjelčicy namjetowali. Mějach to hnydom za jara zajimawu temu a běch wćipny.

Kak sće sej gmejnu w přihotach na filmowanje wotkrył?

T. Frick: Team towarstwa Sukuma arts, kotryž projekt zamołwja, je tu w zažnym lěću rešeršował. Tak su sej z wjesnjanostu Tomašom Čornakom wosebje za­jimawe blečki wsy a gmejny wotkryli a je fotografowali. Z fotow móžach sej hižo prěni wobraz tworić. Mjeztym smy z jednotliwych wobrazow filmowy material nawjerćeli.

Lětni serial SN13. dźěl a kónc

Kak móže putniska hospoda při ekumeniskim Jakubowym putniskim puću městno wotpočinka być a runje tak podij za małe formy wuměłstwa skićić, Chróšćanska putniska hospoda jara nazornje wotbłyšćuje. Mjeztym hižo něšto lět w zymskich měsacach poskića putniska mać Monika Gerdesowa w swojim domje nimo přednoškow wo putnikowanju tohorunja čitanja, małe koncerty, spěwne wječorki a wjele dalšeho, štož ma mjez wobydlerjemi stajnje dobry wothłós.

Hospodu tež jako městnosć zarjadowanjow wužiwać bě ideja, kotruž je Monika Gerdesowa ze swojim mandźelskim „wupjekła“. Bohužel wón zwoprawdźenje myslički sam hižo dožiwił njeje. „Naju ideja bě, zo putnicy na swojim puću něštožkuli nazhonjeja, wo čimž móža druhim powědać“, putniska mać rozłožuje. A dokelž je hospoda samozrozumliwje dźěl wsy, chcyše wona wot wšeho spočatka tež susodow a tamnych wjesnjanow sobu zapřijeć. „Nochcych tu swójsku poliwku warić, ale wobydlerjam ze wsy a wokoliny kaž tež dalšim znazornić, što při putnikowanju dožiwiš“, Chróšćanka powěda.

Industrijne namrěwstwo Sakskeje wobchować

wutora, 18. septembera 2018 spisane wot:

Sakska industrijna kultura je jónkrótna w Němskej. Tuž chcedźa ju za přichodne generacije wobchować. To wobkrući sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) na swjedźenskim zarjadowanju „20 lět zaměrowy zwjazk sakski industrijny muzej“ wčera w Hórnikecach. Dohromady něhdźe 23 milionow eurow chcedźa swobodny stat a wokrjesy za to nałožić.

Hórnikecy (AK/SN).„Swobodny stat Sakska wuznawa so k swojej zamołwitosći za wobchowanje a hajenje industrijneje kultury. Chcemy tuž financowanje dołhodobnje podpěrać“, podšmórny ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) na swjedźenju „20 lět zaměrowy zwjazk Sakski industrijny muzej“. „Smy so z wokrjesami kruće na financowanje kulturneho ruma dojednali. Tři miliony eurow nałožimy za direktne, praktiske kulturne dźěło. Dźesać milionow eurow je za kulturne dźěło na přikład muzejow a zarjadowarjow zaplanowanych“.

Prapremjerje načasneje hudźby

póndźela, 17. septembera 2018 spisane wot:

Choćebuz (SN/bn). Towarstwo Choćebuska hudźbna nazyma wuhotuje mjeztym 45. raz po organizatorach pomjenowany festiwal načasneje hudźby. Z prěnim koncertom pod hesłom „Dźowčička šołty lubuje swój mały zeleny kaktus“ zahaji z čłonow Wětošowskeho hudźbneho towarstwa zestajeny pozawnowy kwintet „Tagesform“ swjedźeń 1. oktobra w Choćebuskim dźiwadle Piccolo. Program wopřijima kompozicije a wobdźěłanja wšelakich dobow a žanrow. W nowinarskej zdźělence wuzběhuja zarjadowarjo mjez druhim prapremjerje kruchow „Dźowčička šołty“ Jana Cyža a „Dobra rada za zhubjenych synow“ Hansa Hüttena.

Dalše wjerški festiwala, kotrehož srjedźišćo je tradicionelnje tworjenje łužiskich komponistow, stej koncertaj „Wjesołe zynki ze stareho a noweho časa“ a „Hudźba z pjeć lětstotkow“, wobaj wuhotowanej wot ansambla solistow Choćebuz, kaž tež kolokwij „Nowa hudźba w rozmołwje“, na kotrymž wukrajni studenća předmjeta instrumentalna a spěwna pedagogika Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow hudźbu swojeje domizny předstaja.

Mjezynarodne schadźowanje

póndźela, 17. septembera 2018 spisane wot:

Zhorjelc (SN/bn). Měsće Zhorjelc a Zgorzelec zarjadujetej zhromadnje ze Swobodnym statom Sakskej a Zwjazkowym ministerstwom za wonkowne naležnosće lětuše schadźowanje Advisory-foruma kulturnych čarow Europskeje rady. Paralelnje přewjedu hłownu zhromadźiznu Mjezynarodneje rady za pomnikoškit ICOMOS.

We wobłuku europskeho lěta kulturneho namrěwstwa chce wot 26. do 29. septembra něhdźe 200 mjezynarodnych zastupjerjow kulturnych čarow pod hesłom „Kulturne tury Europskeje rady jako zwisk mjez kulturnymi hódnotami, městnosćemi herbstwa a wobydlerjemi: Strategije a synergije z globalneho wida“ wuše zhromadne dźěło mjez kulturnymi čarami a tamnymi europskimi a globalnymi programami kulturneho namrěwstwa wuwić, rěka w nowinskej zdźělence Zhorjelskeho medijoweho referenta.

Mjez wobdźělnikami su mjez druhim direktor Europskeho instituta za kulturne čary (EICR) Stefano Dominioni, nawodnica projekta Via regia Caroline Fischer a ministerialna radźićelka wonkowneho zarjada dr. Brigitta Ringbeck.

LND z nowej CDju

pjatk, 14. septembera 2018 spisane wot:
Budyšin (SN). Runje su so w kupnicach prěnje hodowne poprjancy do regalow dóstali, kniharnje wabja z adwentnymi kalendrami, a tak tež Ludowe nakładnistwo Domowina swojich čitarjow sčasom z produktami za wony čas zastaruje. Nowa słuchokniha „Hodowne překwapjenki“ ma dorosćenych z lóštnymi, wot Měrany Cušcyneje zestajenymi powědkami a hudźbu zabawjeć. Teksty čitataj dźiwadźelnikaj Andreja Rjedźic-Bulankowa a Marian Bulank. Awtorki a awtorojo młódšich a staršich generacijow wopisuja podawizny, kotrež wšak móža so jenož w hodownym času stać. Tuž je nowa serbska słuchokniha hižo prěni dobry tip za móžny hodowny dar.

Ezoteriku kritizowali a rěč chwalili

pjatk, 14. septembera 2018 spisane wot:

Z rjadom tracTare chce ZSW wuměłcow a recipientow do konstruktiwneje rozmołwy wjesć. Wčera diskutowachu wo nowym romanje „Łójerjo sonow“.

Budyšin (SN/bn). Třeće zarjadowanje rjadu Zwjazka serbskich wuměłcow tracTare wěnowaše so wčera w hosćencu „Tiroler Stuben“ w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłej knize Jěwy-Marje Čornakec „Łójerjo sonow“. Moderator wječora Dietrich Šołta wopisa twórbu jako „fantastisku stawiznu, kotraž wobjednawa za serbsku literaturu nowu maćiznu. Mystiska transcendenca wujewja so w ramikowym jednanju, nawjazowacym na mytos wo Krabaće a Čornym młynku.“

Na zajimawe wodźenje po Tuchorju

pjatk, 14. septembera 2018 spisane wot:
Tuchor w Budyšinje je wjace hač pohrjebnišćo. Tu móžeš tójšto wo měšćanach minjenych lětstotkow zhonić, kotřiž su spomóžnje za město skutkowali. Swój posledni wotpočink maja tam tež mnozy wuznamni Serbja, kaž na přikład farar Michałskeje wosady Handrij Lubjenski (naš wobraz). Tule wědu posrědkuje rady Dietmar Kaul hromadźe z wokrjesnej ludowej uniwersitu we wobłuku wodźenja po Tuchorju. ­Wučer domiznowědy bě w nim zažny zajim za stawizny města zbudźił, a tuž so mjez historiskimi rownišćemi derje wuznawa. Štóž so za to zajimuje, móže so jutře, ­sobotu, w 9 hodź. na tajkim wodźenju wobdźělić. Foto: SN/Hanka Šěnec

nawěšk

nowostki LND