Mjenje nawěškow so na dźenik wuskutkuje
Koronawirus ma wšědny dźeń redaktorow mjeńšinowych nowin, kotrež su w Europskim zjednoćenstwje dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS) zwjazane – mjez nimi tež Serbske Nowiny – w horšći. Smy so raz wobhonili, kajka tuchwilna situacija w čłonskich dźenikach MIDAS je. Dźensa rozprawjamy wo danskej nowinje w Němskej, Flensborg Avis.
Flensburg (SN/JaW). W sewjernym dźělu Němskeje Južnym Schleswigu nimaja telko z koronawirusom natyknjenych. „W Flensburgu z 95 000 wobydlerjemi bu dotal jeničce 33 wosobow pozitiwnje testowanych“, pisa šefredaktor danskeho dźenika w Němskej „Flensborg Avis“ Jørgen Møllekær na naprašowanje našeho wječornika a dalšich čłonskich dźenikow MIDAS.
Runoprawosć rěčow we wuměłstwje
Budyšin (SN/bn). Awtorske prawa zawěsćeja mnohim wuměłcam prawidłowne dochody. Zajimy kreatiwnych w tym nastupanju zastupuja w Němskej předewšěm wužiwanske towaršnosće (Verwertungsgesellschaft, VG). Wobchad z rěčemi mjeńšin je so w tym zwisku wospjet jako problematiski wukopał. Přikładaj stej Towaršnosć za prawa hudźbnych předstajenjow a mechaniskeho rozmnoženja (GEMA) a VG Bild-Kunst za tworjacych wuměłcow, fotografow a filmowcow. Zhromadnosć wšitkich tajkich zjednoćen- stwow je, zo wuměłcy sebje samych kaž tež swoje twórby přizjewjeja. Při tym bě raz mjenje jednore raz wjele jednorišo tež druhu hač němsku rěč wuzwolić. Po nowelěrowanju wustawkow tale opcija pola wjacorych wužiwanskich organizacijow wjace njewobsteješe. Na próstwy wo korekturu wone na rozdźělne wašnje reagowachu. Tak so jednanja z firmu GEMA chětro dlijachu (SN rozprawjachu).
Konsumowu galeriju Zarěčanskeho knježeho dwora je stajnje zaso ...
Wo knihach a kniharni (15.05.20)
„Dešćik šnórki předźeše a zababi wjes a jeje statoki do šěreho wšědneho šlewjerja“ – takle strowješe błótowska wjeska Gójac 1950 Měrćina Nowaka-Njechorńskeho. A tak strowješe wona tež nas w juniju 2013 na nalětnim kolesowanju na jeho slědach. Lětsa w juniju, składnostnje 120. narodnin Njechorńskeho, chcychmy wuprawu wospjetować. Dokelž pak je swět skoro womjelknył, so tuž hišće raz dopominam.
Wuspěšny to čas filmowca
Rodźeny Wojerowčan Martin Drzisga je na němsko-jendźelskorěčnym dokumentariskim filmje „CircleWays – jězba do přichodneje kultury“ sobu skutkował, kotryž bě za myto Cosmic Angel Award nominowany. Wuznamjenjenje spožčili su we wobłuku Lipšćanskeho filmoweho festiwala Cosmic Cine, kotryž je so 22. do 26. apryla internetnje wotměł. Silke Richter je so z 30lětnym, kiž tuchwilu w Choćebuzu bydli, rozmołwjała.
Znajemy Was z dołhimi włosami, knježe Drzisga. Wone su naraz preč. Čehodla sće swoje žiwjenje optisce tak raznje změnił?
M. Drzisga: Sym jednoho dnja rano wotućił a wědźach, dźensa je dźeń za změnu. Přez dźěło na našim zhromadnym filmje sym najskerje mjeztym tež spontaniši a wotewrjeniši za mnohe wěcy. Před štyrjomi lětami smy z projektom započeli. Wot toho časa je wjele noweho w mojim žiwjenju. Z krótkimi włosami čuju so nětko swobodniši a na to přihotowany, štož ma hišće přińć.
Apropos film – prošu wopisajće, kak je k njemu dóšło.
Łužiskoserbski narodny wuběrk w Praze załoženy
Po skónčenju Druheje swětoweje wójny spočatk meje 1945 njebu jenož 10. meje w Chrósćicach Domowina wozrodźena. Tež w Praze nasta dalše serbske narodne srjedźišćo.
Hižo na dnju wuswobodźenja čěskeje stolicy z fašistiskeho nadknjejstwa wječor zetkachu so tam bydlacy Serbja na nastork prof. dr. Mikławša Krječmarja, zo bychu wo přichodźe serbskeho ludu wuradźowali. Lěta 1891 w Chasowje rodźeny rěčespytnik bě teologiju, slawistiku a germanistiku na Karlowej uniwersiće studował. Po tym bě lektor serbšćiny na Praskej uniwersiće a podawaše tež němčinu na šulach čěskeje stolicy.
NFF w kapsy
Wulke Hendrichecy (SN/bn). Filmowy festiwal Nysa (NFF) wotměje so lětsa hakle nazymu. Přiwšěm je swjatk wuhotowace towarstwo Kunstbauerkino krótkodobnje zhromadnje z městom Žitawu a tamnišimaj zarjadowanišćomaj, Hillerskej wilu a Dźiwadłom Gerharta Hauptmanna, wosebity narunanski poskitk zestajiło. Tónle kónc tydźenja Žitawske swjedźenišćo nachwilnje wotewru, zo bychu hižo raž wurězkaj festiwaloweho programa we wobłuku ekstra wutworjeneho awtokina pokazli. W tak mjenowanym foodtrucku móža sej přihladowarjo samo přikuski a napoje skazać.
Jutře, pjatk prezentuja čěsko-němsku koprodukciju „Nationalstraße“, loni wozjewjeny hrajny film na zakładźe romana Jaroslava Rudiša „Národní třída“. Sobotu pokazaja pask „Sag du es mir“, němsku komediju awtora a režisera Michaela Fettera Nathanskeho. Wobě předstajeni započnjetej so po ćmičkanju.
Nowy wobrazowy słownik wušoł
Přihotuja hižo „Horce plincy“
MIDAS prosy EU wo financnu podpěru
Wo ćežkej situaciji mjeńšinowych nowin w času koronawirusa je předsydka Europskeho zjednoćenstwa dźenikow w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS) Edit Slezáková spočatk tydźenja strony přesahowacu skupinu za tradicionalne mjeńšiny, narodne zhromadźenstwa a rěče w Europskim parlamenće informowała a jón wo financnu podpěru prosyła.
Strasbourg (SN/CoR). Edit Slezáková skedźbni na financne problemy mnohich mjeńšinowych nowin w pandemiji. W najwjac padach wučinja wabjenje 30 do 40 procentow dochodow, štož nětko koronawirusa dla wupadnje. Dźeń a ćešo tež je nowiny rozšěrjeć. W mnohich krajach je hižo njeroznošuja, abo činja to jeno sporadisce. Strach rosće, zo někotre situaciju hižo njezmištruja. Nimo direktneje financneje podpěry prosy Slezáková zapósłancow wo to, mjeńšinowe medije tež z pomocu wobšěrnych koronawirus-etatow Europskeho parlamenta podpěrać.
