Wadephul: Ruska NATO njewohroža

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Riga (dpa/SN). Ruska njeje tuchwilu žane direktne wohroženje za NATO. Tole je němski wonkowny minister Johann ­Wadephul (CDU) na nowinarskej konferency w letiskej stolicy Riga rjekł. Do toho bě letiska wonkowna ministerka Baibe Braze z Wadephulom wo aktualnym połoženju na sewjernej kromje teritorija NATO wuradźowała. Wadephul bě sej w rozmołwje z nowinarjemi wěsty, zo sylnosć zapadneje aliancy Rusku wot móžneho nadpada na zapad wotdźeržuje.

Najebać to wonkowny minister po­twjerdźi: „Wězo Ruska dale spyta, nas destabilizować. A tole njepřestanje, tež po móžnym měrowym zrěčenju z Ukrainu nic.“

Letiski zarjad za škit wustawy bě rozprawu předpołožił, w kotrejž aktiwity Ruskeje na njedobro kraja naliči. Po tym Ruska wosebje swoje tajne słužby zasadźuje, zo by sabotažne akcije a kampanje za šěrjenje wopačnych informacijow ­přewjedła. Nimo toho měri so z cyberowymi nadpadami dale a bóle na wulke systemy k wodźenju industrijnych zawodow we wjacorych zapadnych krajach, w rozprawje wěstotnych fachowcow rěka.

Běrokratiju wotstronić?

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Zo je so běrokratija w Němskej dawno na hobersku potworu wuwiła, njeje ničo noweho. Starši, kiž dyrbja próstwu wo dźěćacy pjenjez zapodać, to přederje wědźa. Zo su druhe kraje w tymle nastupanju wo wjele dale, mjeztym tež wěmy. W Estiskej na přikład so młode maćerje po porodźe dźěsća jenož hišće prašeja, na kotre konto maja dźěćacy pjenjez přepokazać. Nětko chcemy so potajkim tež w Němskej na tutón puć podać: wobstejace předpisy socialneho prawa zjednorić, wotběhi wot ­běrokratije wuswobodźić a winowatosć wotstronić, zo dyrbi so wšitko dopokazać. Dopominam so w tym zwisku na žort, kiž sej hač do dźensnišeho za piwowymi blidami powědaja: Dawkowe wotličenje nima wjetše być hač piwowy podłožk. Wupjekł je tutu mysličku lěta 2004 Friedrich Merz! Tehdyši zastupowacy nawoda opozicije w zwjazkowym sejmje wumjetowaše knježerstwu běrokratiju a chcyše ju zmužiće wotstronić. Kak je so jemu to poradźiło, so radšo njeprašam. Marko Wjeńka

W Strobicach 33. zapust swjećili

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Na wšěch 36 porow je minjenu sobotu w Choćebuskim měšćanskim dźělu Strobice (Ströbitz) lětuši, mjeztym 33. zapust woswjećiło. Po starodawnym wašnju zhromadźichu so při wjesnym hosćencu, zo bychu z přewodom dujerskeje kapały po wsy ćahnyli. Při pomniku za w swětowymaj wójnomaj padłych wobydlerjow wsy pozastachu. Zyma z niskimi temperaturami je jich lětsa wosebje wužadała. Po obligatoriskim skupinskim wobrazu ćehnjechu zhromadnje do gratownje wohnjoweje wobory. Ducy tam na wjacorych městnach pozastachu a wobydlerjow ze swojim wopytom počesćichu. Wječor wuklinča z rejemi. Foto: Michael Helbig

Sakscy separatisća před sudnistwom

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). W procesu přećiwo čłonam pozdatnje militantneje neonacistiskeje skupiny „Sakscy separatisća“ su wjacori prawiznicy wobskorženych dźěło zwjazkoweho statneho rěčnistwa do prašenja stajeli. Statni rěčnicy su skóržbu ­jenož zapodali, dokelž bě sej politika tole žadała, rjekny Freiburgski prawiznik ­Dubravko Mandić, kotryž zastupuje ze štyrjomi kolegami Grimmaskeho ko­munalneho politikarja, druhi dźeń su­dniskeho jednanja na wyšim krajnym sudnistwje w Drježdźanach.

Mandić wumjetuje zwjazkowemu statnemu rěčnistwu kaž tež sudnikam, zo wobhladuje wobskorženych jako njepřećelow. Wón rěčeše wo politiskej ju­sticy a wo inscenowanym procesu. Jeho kolega Mike Thümmler bě hižo do toho kritizował, zo su přepytowarjo zaměrnje jenož za negatiwnym materialom pytali a jón znosyli.

Wobskorženych je wosom muži w starobje mjez 22 a 26 lětami. Na wšěch 19 prawiznikow jich zakituje. Zwjazkowe statne rěčnistwo wumjetuje mužam čłonstwo w teroristiskej organizaciji a přihot wulkopřeradniskeho předewzaća.

To a tamne (28.01.26)

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Wótriše mjezy alkohola za kolesowarjow, zniženje wudawkow za jězbnu dowolnosć a razniše chłostanje za wužiwanje mobilnych telefonow za wodźidłom – wo tutych temach diskutuja přichodne dny wobchadni sudnicy na zeńdźenju w Goslaru. Tři dny trajace wuradźowanje fachowcow je najwažniše zetkanje wobchadnych fachowcow, hdźež nadźěłaja doporučenja za zakonjedawarja.

Zakaz wužiwanja socialnych medijow za dźěći a młodostnych pod 15 lětami je francoska narodna zhromadźizna nastorčiła. Zapósłancy su wotpowědnemu naćiskej w Parisu přihłosowali. Nowy zakoń předwidźi, małolětnym pod 15 lě­tami zakazać, wužiwać „internetnu syć, kotruž internetna platforma z onlinowej słužbu poskićuje“. Dokładny tekst chcedźa w senaće, w druhej komorje parlamenta, wuformulować.

Socialny stat ludźom bliši?

wutora, 27. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Šwižniši, ludźom bliši a transparentniši: Zwjazk, kraje a komuny chcedźa socialny stat zasadnje přerjadować. Tole wuchadźa z naćiska, kotryž su dźensa připołdnju zwjazkowej ministerce za dźěło Bärbel Bas (SPD) přepo­dali. Centralne elementy kaž wobydlerski pjenjez, dźěćacy pjenjez a bydlenski pjenjez chcedźa w nowym systemje socialneje podpěry zjednoćić. Zasadnje maja socialne posłužby přichodnje spěšnišo a jednorišo přistupne być.

W chorownjach stawkuja

Berlin (dpa/SN). Z warnowanskimi stawkami su přistajeni 22 uniwersitnych chorownjow dźensa w tuchwilnym tarifowym rozestajenju ćišć na dźěłodawarjow w zjawnej słužbje zwyšili. Po informacijach dźěłarnistwa ver.di jutře dale stawkuja. Nuzowe zastaranje pacientow je přiwšěm zaručene. Tarifowe jednanja njejsu dotal žane wuslědki wunjesli. ­Dźěłarnistwo žada sej sydom procentow wjace mzdy, znajmjeńša pak 300 eurow měsačnje.

Trump: Iran zwólniwy

Zymski wichor je w USA chaotiske poměry zawostajił a sej dotal 30 smjertnych woporow žadał. Kaž tule w Bostonje so wobydlerjo z wuskutkami sylneho sněhowanja bědźa. Něhdźe 500 000 domjacnosćow je dale bjez miliny. Tysacy lětow su šmórnyli, šule su zawrjene. Přichodne dny wočakuja w sewjernych statach hač do 45 stopnjow zmjerzka. Foto: dpa/Charles Krupa

Zastojnicy ICE wopušća město

wutora, 27. januara 2026 spisane wot:

Minneapolis (dpa/SN). Po smjertnych wutřělach na 37lětneho maja nětko prěni sobudźěłaćerjo zarjada za imigraciju ICE Minneapolis wopušćić. Tole je měšćanosta Jacob Lawrence Frey po telefonaće z prezidentom USA Donaldom Trumpom zdźělił. Po informacijach medijow ma tež wuwołany nawoda jednotki Gregory Bovino město wopušćić. Jeho nadawki ma dosć zasakły zastupnik knježerstwa Tom Homan přewzać. Tón ma Trumpa běžnje wo najnowšim wuwiću informować.

Ze swojim postupowanjom reaguje Trump tež na hroženja demokratow. Tući chcedźa etat Trumpa w parlamenće blokować, štož móhło dźěło knježerstwa znowa wjacore měsacy zlemić.

Kretschmer waži sej Haseloffa

wutora, 27. januara 2026 spisane wot:
Drježdźany/Magdeburg (dpa/SN). Sakski ministerski prezident Michael Kretsch­mer (CDU) je so chwalobnje wo swojim stronskim přećelu, saksko-anhaltskim ministerskim prezidenće Reineru Haseloffje, składnostnje jeho wotchada ze zastojnstwa wuprajił. „Wažu sej jeho pragmatizm a jeho wulke nazhonjenja. Ze zmužitosću, mocu a rozsudźenosću wón wěcy zwoprawdźa, bjez toho zo by cyłkowne zwiski z wočow zhubił“, rjekny Kretschmer powěsćerni dpa. Wón wosebje wuzběhny, kak jasnje a naležnje so Haseloff za naležnosće wuchodneje Němskeje zasadźuje. Haseloff je dźensa wotstupił. Po tutym puću chce wón zmóžnić, zo hospodarski minister Sven Schulze (CDU) jeho zastojnstwo přewozmje. Toho chcedźa jutře za ministerskeho prezidenta wolić.

Njezrozumjenje za lifestyle-debatu

wutora, 27. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Namjet hospodarskeho křidła CDU/CSU, prawo dźěławych na skrótšeny dźěłowy čas wobmjezować, žněje njezrozumjenje a kritiku. „Za CDU njeje derje, hdyž stajnje zaso twjerdźi, zo ludźo w Němskej dosć njedźěłaja“, rjekny ministerska prezidentka Mecklenburgsko-Předpomorskeje Manuela Schwesig nowinarjam.

Ludźo maja jara rozdźělne přičiny, dźělnočasnje dźěłać. „Stat njesměł tule mjez dobrymi a špatnymi přičinami rozeznawać“, politikarka SPD rjekny. Město toho by wažne było, wuměnjenja za to stworić, zo móža ludźo swoje powołanske a swójbne winowatosće lěpje zwjazać. „Potom by so wjace ludźi za to roz­sudźiło, połnočasnje dźěłać.“

Zwjazkowy nutřkowny minister Alexander Dobrindt (CSU) njewěri, zo so namjet zwoprawdźi. „Z toho žadyn politiski program njebudźe“, rjekny Dobrindt w sćelaku ntv. Hospodarske křidło CDU/CSU chce na zjězdźe CDU naćisk zapodać. Wón ma hesło „Žane prawo na dźělne dźěło lifestyla dla!“.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo