Brüssel (dpa/SN). Přeslědźenju skandala wokoło seksualneho złóstnika Jeffreyja Epsteina měli po měnjenju zapósłancow Europskeho parlamenta tež institucije EU přinošować. Předsydka wuběrka za wěstotu a zakitowanje w Europskim parlamenće Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP) rjekny nowinarjam: „Europske institucije kaž Europol a zamołwity Zarjad za bój přećiwo płokanju pjenjez měli hižo nazběrane dopóznaća hnydom systematisce wuhódnoćić a při tym wusko z mjezynarodnymi partnerami hromadźe dźěłać.“ Přećiwo mjezy přesahowacym syćam dyrbjeli zamołwići zhromadnje postupować, zo bychu je woprawdźe a skutkownje wotkryli.
Paduch je so w cuzym bydlenju na Rujanach kupał. Do toho bě sej muž w kuchni něšto k jědźi zwarił. Susodce swěca w domje we wsy Lohme napadny. Přiwołana policija widźeše, zo muž w kupjeli we wani sedźi. Jako tón zastojnikow wuhlada, spytaše wón ćeknyć. W domje policisća naheho muža nańdźechu. 25lětny paduch wustupowaše agresiwnje a so wobaraše. Tuž jeho nachwilnje zajachu.
Zakaz wužiwanja socialnych syćow za dźěći a młodostnych, wo kotrymž we wjacorych krajach diskutuja, SPD a Lěwica w Němskeje wotpokazujetej. SPD sej město toho žada, socialnym platformam wjace sobuzamołwitosće napołožić. Tež předsydka frakcije Lěwicy Heidi Reichinnek planowany zakaz za młodostnych pod 16 lětami kritizuje. CDU chce kónc februara wo wótrišich prawidłach na šulach rozsudźić.
Zymske olympiske hry w Italskej su so połne začućow, medaljowych wuspěchow za němski team a njewočakowanych podawkow zahajili. Wosebje za alpinske sněhakowanje a sankowansku čaru je so zjawnosć wote wšeho spočatka jara zajimowała. Napjaty a dramatiski bě w alpinskim sněhakowarskim sporće předewšěm wotjězd žonow. Wukon němskeje sněhakowarki Emmy Aicher bě nimale perfektny, wona doby slěbornu medalju. Zastatk na złoto wučinješe jeničce štyri stoćiny sekundow. Olympiske złoto doby ze snadnym předskokom US-Američanka Breezy Johnson. Lokalna matadorka Sofia Goggia zdoby sej bronzu. Zaćěmnjene bu wubědźowanje wot ćežkeho njezboža US-Američanki Lindsey Vonn. Podawk postara so wo čujomny njeměr w cilu. Vonn sej při ćežkim njezbožu lěwu nohu złama a bu hižo wčera wuspěšnje operowana.
Vatikan (B/SN). Před młodymi politikarjemi je bamž Leo XIV. nošerku Nobeloweho myta mać Terezu citował: „Wotehnaće niči měr. Měr jenož docpějemy, hdyž wójny zakónčimy. Słowa maćerje Terezy su profetiske: Žana politika njemóže w słužbje ludow skutkować, hdyž njenarodźenym zadźěwa na swět přińć, jich wuzamknje a tym njepomha, kiž su materielneje a spirituelneje pomocy potrěbne.“
Dušepastyrstwo we wójsku
Köln (B/SN). Z dotalnym křesćanskim, židowskim a bórze tež muslimskim dušepastyrstwom su wojacy a přistajeni wójska jara spokojom. Humanisća přeja sej wosebite sekularne poskitki za njewěriwych. Po studiji ewangelskeho wójskoweho dušepastyrstwa je so 91 procentow wojakow a samo 95 proc. we wukraju skutkowacych za nabožne dušepastyrstwo wuprajiło.
Wotprajenja za zhromadźiznu
Berlin (dpa/SN). Dyrbjeli přijimarjo wobydlerskeho pjenjeza k dźěłu winowaći być? Tutón namjet saksko-anhaltskeho ministerskeho prezident Svena Schulzeho (CDU) tuchwilu w zwjazkowym ministerstwje za dźěło, kotrež SPD nawjeduje, kritisce wobhladuja. „Powšitkownje wužitne dźěłowe móžnosće stworić, je z wulkimi kóštami a zarjadniskej prócu zwjazane“, rěčnik nowinarjam rjekny. Najwažniši zaměr měł być, ludźom krute přistajenje zmóžnić, wón potwjerdźi.
Aktiwist k jastwu zasudźeny
Hongkong (dpa/SN. Sudnistwo w Hongkongu je medijoweho předewzaćela a aktiwista za demokratiju Jimmyja Laija k jastwu na 20 lět zasudźiło. 78lětneho běchu loni w decembru zasudźili, wumjetujo jemu zapřisahanje a zhromadne dźěło z wukrajnymi mocami. Kritikarjo maja proces za politisce motiwowany a za dalši dopokaz, kak China nowinarsku swobodu a politiske prawa wobydlerjow poněčim wotstronja.
Krućiše prawidła za turistow
Genf (dpa/SN). Běrow UNO za čłowjeske prawa w Genfje kritizuje najnowše aktiwity Israela nastupajo židowske wobsydlenje wobsadźenych palestinskich kónčin w Zapadnojordanskim kraju a we wuchodnym dźělu Jerusalema. Israelej wumjetuja wójnske złóstnistwa.
Israelscy policisća běchu 12. januara we wuchodźe Jerusalema wjace hač 70 twarjenjow zničili a 25 Palestinjanow zajeli. Nimo toho su domy a wobchody přepytowali a wobsydstwo Palestinjanow sćazali. Wočiwidnje planuja tam nowe židowske sydlišća. Po 23. januaru su w muslimskim dźělu Jerusalemskeho stareho města wobydlerjam 22 domow wućahnyć kazali. Minjene měsacy běchu z podobnymi akcijemi sta Palestinjanow z jich domizny wuhnali.
Berlin (dpa/SN). SPD chce financowanje strowotnistwa a hladanja potrěbnych hinak rjadować. „Chcemy na tutym městnje financowanje sprawnišo organizować a perspektiwisce wšitke formy dochodow zapřijeć“, rjekny předsydka SPD a ministerka za dźěło Bärbel Bas w Berlinje. Nimo mzdy móhli potom tež dochody z kapitala abo podruž wobkedźbować. Dotal tole jenož pola dobrowólnych sobustawow chorobnych kasow sobu liča, a to tež jenož hač k hornjej mjezy wobličenja.
Dołhodobny zaměr je, přinoški ludźi za chorobne kasy znižić. Takle rěka w dokumenće stronskeje předsydki, kotryž je wona stronskemu předsydstwu posrědkowała a kiž časopisej Spiegel předleži. Dokument złožuje so na mjezyrozprawu stronskeje interneje komisije wo reformje socialneho stata. SPD sej w nim žada, zo měli tež zastojnicy, samostatni a nošerjo mandatow přichodnje do rentoweje kasy přinošować, podobnje kaž w druhich krajach. „Štóž dźěła, płaći přinoški“, rěka nowy princip.
Berlin (dpa/SN). W diskusiji wo reformje socialneho stata su sej wšitke wulke dźěłarnistwa přezjedne a dźěłodawarjow a uniju CDU/CSU raznje kritizuja. W zhromadnym dokumenće žada sej Němski zwjazk dźěłarnistwow, IG Metall, ver.di a šěsć dalšich dźěłarnistwow kónc „debatow wo skrótšenjach“. Nadpady unije a dźěłodawarjow na socialny stat a dźěławych su lózyske, w deklaraciji rěka.
Zastupnicy hospodarstwa su stejišćo dźěłarnistwow hnydom wotpokazali. Deklaracija dopokazuje, kak zastarske a za diskusiju njekmane dźěłarnistwa su. Tole njeje žadyn přinošk za zmištrowanje wužadanjow, ale skomdźena šansa za kraj, Zwjazkowe zjednoćenstwo dźěłodawarjow zdźěli.
Hižo měsacy w Němskej hladajo na słabe hospodarstwo a wysoke wudawki stata wo reformje socialneho stata diskutuja. „Socialny stat, kajkiž jón dźensa mamy, njemóžemy z tym, štož ludohospodarsce zdokonjamy, hižo financować“, bě zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) loni w lěću rjekł.