Chmelík z nowym předewzaćom

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:

Bywši wobhospodar słowjanskeho hrodźišća w Radušu David Chmelík chce po informacijach „Lausitzer Rundschau“ (LR) nowy internetny portal „Slowjanski Swet Luzyca“ załožić.

Budyšin (SN/VŽ). Najebać dotalne spušćomne rozprawnistwo LR wo wšěch rozestajenjach dokoławokoło Chmelíka je naš wječornik direktnje z nim rěčeć spytał. Tola přez oficialne telefoniske čisło jeho załožby „Slavonic Europe“ njebě nichtó docpějomny. Tohodla smy so pola Hajka Kozela wobhonili, kotryž je nachwilnje za słowjanske hrodźišćo jeho poradźowar skutkował. Kozel pak praji, zo z Chmelíkom hižo hromadźe njedźěła a z nowym projektom ničo činić nima. Chmelik bě drje hrodźišćo wotnajał, dósta pak so bórze do financielnych wušparanjow. Dokelž najenski pjenjez, mzdy a zličbowanki wospjet sčasom zapłaćił njeje, je město Wětošow zrěčenje z nim wupowědźiło. W februaru slědowaše insolwencne jednanje.

Rozsudne wólby za Starmera

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:

London (dpa/SN). Wobydlerjo Šotiskeje a Walesa wola dźensa swoje regionalne parlamenty. Wobydlerjo Jendźelskeje wola nimo toho swojich wobwodnych radow a wjesnjanostow. Eksperća su sej wěsći, zo změja wólby za stronu Labour, kotraž tuchwilu knježi, jara špatne wuslědki. Za premierministra Keira Star­mera móhli wólby rozsudne być, wšako móhła swójska strona jeho při dalšich stratach w nutřkownej politice ze zastojnstwa stłóčić.

Lěto a mjenje wobydlerjow

Drježdźany (dpa/SN). Ličba wobydlerjow budźe w Sakskej přichodne lěta dale spadować. Wotwisne wot toho, kotry model w prognozach wužiwaja, móhło woby­dlerstwo wo 8,2 resp. 15,2 procentaj spadnyć. 2045 by tak 3,71 milionow, resp. 3,43 milionow ludźi w Sakskej by­dliło. W lěće 2024 bě jich hišće 4,04 miliony ludźi. Statistikarjo su tři wšelake modele wuwili, kiž bazuja na datach wuwića ludnosće w lětach 2021 do 2024.

Telko nadawkow kaž 2023

Indigeni wobydlerjo Boliwiskeje maja wosebitu ceremoniju, kotruž mjenuja Quechua Tinku. Při tym so rituelnje wubědźuja. Wšu krej, kotruž při tym zhubja, wopruja maćeri přirodźe, kotruž mjenuja Pachamama. Z rituelnymi bojemi rozrisaja někotři tež wosobinske disputy. Foto: pa/Reuters/Claudia Morales

Ćěriwo 2022 dróše było

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Wiesbaden (dpa/SN). Płaćizny za energiju su jako sćěh wójny w Iranje podobnje sylnje stupali, kaž w zašłych krizach wolija abo swětoweho hospodarstwa. Hišće sylnišo pak běchu w lěće 2022 wójny na Ukrainje dla stupali. Tole pokazuja daty Zwjazkoweho zarjada za statistiku, kotryž wuhódnoća na přikład płaćizny za ćěriwo a tepjenski wolij w zašłych 50 lětach. Tak běchu šoferojo w měrcu pře­rěznje 17,3 procentow wjace za bencin a 29,7 procentow wjace za diesel płaćili hač lěto do toho. Płaćizny za tepjenski wolij su za přetrjebarjow přirunujo z měrcom 2025 samo wo 44,4 proc. stupali. Na spočatku wójny na Ukrainje pak mějachu ­šoferojo přerěznje 42 proc. wjace za bencin a 63 proc. wjace za diesel płaćić.

Motiw amokowca dale njeznaty

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Lipsk (dpa/SN). Po smjertnej amokowej jězbje 33lětneho w Lipsku njeje so policija nadrobnišo wo skućićelu a pozadkach njeskutka wuprajiła. Skućićela běchu wotpowědnje postajenju přepytowanskeho sudnika do psychiatriskeje chorownje dowjezli. Po prěnich dopóznaćach drje bě ­jeho jednanje „znajmjeńša jara mało winykmane“, zdźěli statne rěčnistwo. Wot amokowca wuchadźa dale strach za zjawnu wěstotu. 33lětnemu wumjetuja mordarstwo w dwěmaj padomaj a pospyt mordarstwa w štyrjoch padach. Statne rěčnistwo z toho wuchadźa, zo by po­dobne njeskutki znowa zworał, by-li swobodny był. Dołhož tutón strach hrozy, wostanje muž w psychiatriji. Wón bě 63lětnu žonu a 77lětneho muža morił.

AfD z wotstawkom najsylniša

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Magdeburg (dpa/SN). Štyri měsacy do wólbow krajneho sejma w Saksko-Anhaltskej nazhonja AfD dźeń a wjac podpěry a wostanje z wotstawkom najsylniša strona. W aktualnym woprašowanju instituta Infratest dimap „Trend Saksko-Anhalt­skeje“ w nadawku nowin „Magdeburger Volksstimme“, „Mitteldeutsche Zeitung“ a sćelaka MDR je strona z 41 procentami jasnje před CDU ze 26 procentami. Wustawoškit zastopnjuje AfD w Saksko-Anhaltskej jako prawicarsko-ekstremistisku. Přirunujo z poslednim woprašowanjom loni w septembrje, je sej AfD dalšej procentaj zdobyła. Za CDU slědujetej Lěwica (12 procentow) a SPD (sydom procentow). ­Zelenym a BSW wěšća štyri procentow. Na prašenje, kotra strona měła nowe knježerstwo nawjedować, měni 43 procentow woprašowanych, zo je AfD kompetentniša; 44 procentow sej CDU přeje. Hdy bychu wobydlerjo Saksko-Anhaltskeje swojeho ministerskeho prezidenta direktnje wolić móhli, by 36 procentow swój hłós Svenej Schulze (CDU) dało, 32 procentow Ulrichej Siegmundej (AfD).

Měrja so wosebje na młodych

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:

Prawicarsko-ekstremistiskej skupinje w fokusu statneho rěčnistwa

Berlin/Karlsruhe (dpa/SN). Zwjazkowe statne rěčnistwo je rumnosće 36 wosobow w dwanaće zwjazkowych krajach přepytało, kiž su pozdatnje w prawicarsko-ekstremistiskimaj skupinomaj „Jung und Stark“ a „Deutsche Jugend Voran“ organizowani. Jim wumjetuja wutwo­rjenje abo čłonstwo w kriminelnym zjednoćenstwje, zdźěli rěčnistwo w Karls­ruhe. Najwjace z wobskorženych su po­zdatnje druhich ludźi naškarali. Wo­smjom nimo toho ćežke zranjenje ćěła wumjetuja. Najmłódši z wobskorženych je 16 lět stary. Wjetšina wobskorženych bydli w Sewjerorynsko-Westfalskej (9) kaž tež w Braniborskej a Sakskej ­(stajnje 5).

Neutralnje sudźić!

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Wčera su Mnichowčenjo doma přećiwo Parisčanam w kralowskej klasy kopańcy nastupili. Mnoho zajimcow nadźiješe so na samsny spektakl kaž w hrě před tydźenjom. Na kóncu zwosta hórki přisłód ­sudnika dla, kotryž je hru postajał. João Pinheiro z Portugalskeje je wčera swoju pjatnatu hru w champions league sudźił. A to běše samo hakle jeho prěnje połfinale, kotrež hwizdaše. Jeho najkuriozniši rozsud bě w 29. mjeńšinje. Konrad Laimer (Mnichow) je bul z brjuchom trjechił a spyta jón nimo Nunoa Mendesa (Paris) hrać. Bul pak Parisčan z ruku wotblo­kowaše. Wšitcy sudnicy tajke přeńdźenje poprawom ze žołtej kartu chłostaja. Město toho da sudnik mustwu z Parisa bul. Po měnjenju sudnika bě Laimer w akciji do toho pozdatnje kožanu kulu z ruku při­wzał. Rozsud přećiwo Mendesej by hru jasnje změnił. Zwažu sej rjec, zo njeje wuzamknjene, zo bě wčerawši sudnik přežadany a snano samo přiwisnik Parisa. Neutralnje sudźił wón njeje. Julius Paška

Popłatk najprjedy raz z blida

štwórtk, 07. meje 2026 spisane wot:
Lubin/Choćebuz (dpa/SN). Hižo dlěje hač lěto wadźa so braniborske komuny z chorobnymi kasami dla financo­wanja tak mjenowanych prózdnych jězbow­ wuchowanskeje słužby, potajkim ­jězbow bjez slědowaceho transporta do chorownje. W měrcu běše Choćebuske měšćanske zarjadnistwo něhdźe 1 000 wobydlerjam zličbowanku za chorobny transport pósłało (SN rozprawjachu). W jednanjach z chorobnymi kasami pak je město Choćebuz w samsnym měsacu hišće rozrisanje namakało, tak zo ludźo přidatny popłatk zapłaćić njetrjebachu. Tež wokrjes Dubja-Błóta chcyše 28 000 wobydlerjam dodatnje zličbowanku za chorobny transport pósłać. Hačrunjež njeje so krajny­ rada Sven Herzberger (njestronjan) w měrcu z chorobnymi kasami ­dojednać móhł, je přidatny popłatk nětko „najprjedy raz z blida“, wón zdźěli. Wobě stronje stej so „w swojich předstawach přibližiłoj“ a chcetej jednanja bórze zaso zahajić. Za wokrjes Dubja-Błóta dźe při tym wo dohromady dźesać milionow ­eurow při­datnych kóštow. Braniborski strowotniski minister René Wilke (SPD) nadźija so dalšich kompromisow na woběmaj stronomaj.

Do Łužicy je dóšła zrudźaca powěsć, zo je ameriski slědźer George R. Nielsen dnja 9. apryla w starobje 93 lět w Lewisville, Texas, zemrěł. Wón bě potomnik danskich kaž tež serbskich zapućowarjow do USA a čuješe so čas žiwjenja woběmaj narodnosćomaj zwjazany. Wo woběmaj je jako stawiznar tež powołansce slědźił.

Njeboćički narodźi so 29. meje 1932 we wjesnym sydlišću Aleman w Texasu. Jeho nan William Nielsen bě danskeho a jeho mać Emmy rodź. Mjerwic (Moerbe) bě serbskeho pochada. Na staršiskej farmje posrědkowachu so jemu trajne hódnoty swójbneje zhromadnosće, křesćanskeje wěry a wutrajneje dźěławosće. Wosebje wjele prócy žadachu sej za čas jeho dźěćatstwa kóžde lěto žně bałmy a hrocha.

George R. Nielsen wopyta Concordia College w Sewardźe, Nebraska. Tomu přizamkny so akademiski studij na uniwersitomaj w Houstonje a w Iowa City, kotryž wotzamkny z promociju. Powołansce skutkowaše jako wučer na lutherskich šulach, spočatnje w texaskim Houstonje a wot 1959 hač do wotchada na wuměnk 1997 na Concordia Univer­sity w River Forest, Illinois, předměsće metropole Chicago.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo