Tragedija kołowokoło wjelryby w Baltiskim morju dźe traje. Něhdźe dwě hodźinje po tym zo bě ryba dźensa dopołdnja zaso płuwać započała, je nětko pječa zaso z tym přestała. Ze zaliwa, kotryž mjenuja Kirchsee, bě so wjelryba najprjedy w prawym směrje na wotewrjene morjo hibała. Při tym běchu ju čołmy přewodźeli.
20 ptačich pawkow bě žona w regionalnym ćahu zabyła. Šafner je pakćik z napismom „Pawki a skorpiony“ w ćahu našoł, krótko prjedy hač ćah z Herrenberga na směr Tübingen wotjědźe. Na to bě zwjazkowu policiju alarměrował. Ta wuhlada w kartonje 20 jednotliwje zapakowanych ptačich pawkow družiny Avicularia geroldi. Tute běchu po informacijach policije w dobrym stawje. Prawdźepodobnje je jich wobsedźerka wědźała, kak ze zwěrjatami wobchadźeć.
Washington (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo pruwuje po słowach financneho ministra Larsa Klingbeila (SPD), planowanu bjezdawkowu premiju za přistajenych hač do lěta 2027 rozšěrić. Tole rjekny Klingbeil na posedźenju Mjezynarodneho měnoweho fondsa we Washingtonje. Wón je sej wěsty, zo so na to dojednaja. Koalicija CDU/CSU a SPD zawodam zmóžnja, přistajenym wysokich płaćiznow ćěriwa dla premiju wupłaćić. Reakcije hospodarstwa su rozdźělene.
Tuńša milina zawodam
Brüssel (dpa/SN). Dołho wočakowana přiražka industriji za milinu je wotwidźeć. Komisija EU zwjazkowemu knježerstwu dowola, industriju z tuńšej milinu podpěrować a to we wobjimje 3,8 miliardow eurow. Planowane je, podpěrować něhdźe 9 500 předewzaćow, kotrež wosebje wjele miliny trjebaja. Potrjechene su mjez druhim chemiske zawody, cementownje a škleńčernje. Tute chcedźa tak podpěrować, zo płaća na kóncu pjeć centow za kilowattnu hodźinu miliny.
Podhladneho po 43 lětach zajeli
Bamenda (dpa/SN). Hladajo na krawne konflikty w mnohich dźělach swěta je bamž Leo XIV. kóždu formu wójnskeje šćuwańcy zasudźił. „Mała horstka tyranow niči swět, kotryž su syły bratrow a sotrow natwarili“, rjekny nawoda katolskeje cyrkwje na swojej jězbje po krajach Afriki na wopyće w Kamerunje.
Wuraznje njeje bamž žane kraje a žanych politikarjow mjenował. „Wójwodźa tak činja, jako njebychu wědźeli, zo wokomik namocy dosaha, zničić, za čož cyłe žiwjenje njedosaha, zo by so zaso natwariło.“ Za morjenje ludźi a zničenje „nałožuja miliardy dolarow“.
Minjene dny je bamž Leo XIV. po měrowych apelach wospjet kritiku prezidenta USA Donalda Trumpa znjesć dyrbjał. Bamž jako Američan w zastojnstwje nawody 1,4 miliardow katolikow pak wospjet zwurazni, zo njeda so wot Běłeho domu na žanežkuli wašnje zatrašić.
Berlin (dpa/SN). AfD je nětko tež w tydźenskim Politbarometru sćelaka ZDF prěni króć najsylniša móc. Bychu-li přichodnu njedźelu wólby zwjazkoweho sejma byli, byštej CDU a CSU po zwěsćenju slědźenskeje skupiny jenož hišće 25 procentow hłosow dóstałoj. To je procent mjenje hač w měrcu. AfD ma dale 26 procentow. SPD by jenož hišće jědnaće procentow docpěła (minus 1) a by na najniši staw spadnyła. Koalicija CDU/CSU a SPD njeby z tym hižo žanu wjetšinu měła.
Zeleni móža ze 14 procentami hłosow ličić (minus 1), Lěwica by na jědnaće procentow rozrostła. FDP dóstanje snadne tři procenty.
Sćelak ZDF njeje prěnje žórło, kiž widźi AfD we woprašowanjach před uniju CDU/CSU. Tež w aktualnym woprašowanju YouGov, Insa a Forsa je strona najsylniša. Runočasnje spokojnosć ludźi ze zwjazkowym knježerstwom spaduje: Jenož 34 procentow woprašanych je z jeje dźěłom spokojom.
Dulu złota je muž z hornjeje Bayerskeje w starym trezorje namakał. Złoto bě w tajnym fašku schowane, kotryž so připadnje wočini, jako muž trezor powali. 90lětny wobsedźer bě drje na złoto zabył, jako woclany kamor za runje 15 eurow předa. Nowy wobsedźer jemu złoto bjez wahanja wróći. „Štož mi njesłuša, mi žane wjeselo njewobradźa“, 56lětny rjekny. Ćim bóle so 90lětny wjeseleše: Złoto je 32 000 eurow hódne.
Dalšich 129 skóržbow su dźěći w awstralskim Sydneyju přećiwo bywšemu hladarjej zapodali, kotryž wot lěta 2025 znjewužiwanja dźěći dla w přepytowanskej jatbje sedźi. Dotal wumjetuja jemu wosom padow znjewužiwanja. Nowe skóržby potrjechja zhotowjenje materiala wo znjewužiwanju, filmowanje ludźi bjez jich dowolnosće a splažne znjewužiwanje dźěći. Njeskutki su so po dotalnych přepytowanjach w času mjez 2009 w 2025 w dźěsćowni wotměli.
Hornjołužiski zwjazk Carity přewozmje na jedne lěto koordinowanje „Partnerstwa za demokratiju“. Z tym je poradźowanje wo spěchowanju projektow w měsće Budyšinje za lěto 2026 zahajene.
Budyšin (SN/MiR). „Partnerstwo za demokratiju“ podpěruje tež lětsa zaso kreatiwne projekty, kotrež towaršnostnu zhromadnosć w Budyšinje skrućeja. K tutym słuša mjez druhim 48hodźinska akcija, na kotrejž młodostni na dobro swojeje komuny skutkuja. Pola Biskopičanskeje syće za dźěći a młodźinu KiJu angažuje so Bernadett Zellerowa za tule akciju, kotraž so lětsa hižo 20. raz wotměje. „Wosebitosć lětsa je, zo wjacore wokrjesy akciju w samsnym času planuja. Z tym wočakujemy wjetši angažement. Lětsa wotměje so wona wot 29. hač do 31. meje.“ Po tym zo mějachu akterojo w Budyskim wokrjesu loni wobmyslenja, na kotre wašnje móža ju přewjesć, su partnerojo kaž Budyska wokrjesna a Wuchodosakska nalutowarnja tež lětsa pomoc připowědźili. Wokrjes wšak bě swoju podpěru a z tym tež spěchowanje KiJu w tutym wobłuku a tam wobstejace dźěłowe městno za demokratiju zakónčiło.
Washington (dpa/SN). Nowe wuradźowanja mjez USA a Iranom móhli so hišće tutón tydźeń zahajić. Tole je prezident USA Donald Trump připowědźił. Knježerstwo we Washingtonje je optimistiske, zo so na „deal“ dojednaja, rjekny rěčnica Trumpa Karoline Leawitt. Druhe koło rozmołwow wotměje so zaso w pakistanskej stolicy Islamabadźe. Tež wiceprezident JD Vance je sej wěsty, zo so z Iranom dojednaja. Prěnje wuradźowanje móžneho přiměra dla bě zwrěšćiło.
Mortwy ruskeho truta da
Odessa (dpa/SN). Při zražce ruskeho truta do bydlenskeho bloka w ukrainskim přistawnym měsće Odessa je wčera wječor znajmjeńša jedyn wobydler žiwjenje přisadźił. Při tym jedna so wo 60lětneho muža, guwerner Oleh Kuper zdźěla. Šěsć dalšich wobydlerjow dowjezechu zranjenych do chorownje. Nastaty woheń móžachu spěšnje zhašeć. W stolicy Kijewje su ruske truty porno tomu wjacore wohenje zawinowali.
Jadrowe milinarnje wužiwać