Telko běrokratije

póndźela, 30. měrca 2026 spisane wot:
Z běrokratiju drje ma w našim kraju kóždy swoje nazhonjenja. Wona so kaž brjód we wšitkich wobłukach wšědneho žiwjenja rozpřestrěwa a naš wšědny dźeń na rozdźělne wašnje haći. Najnowši přikład je, zo je 13 lět trało, doniž njemóža pola Dobrošec kolesowanski puć do směra na Budyski spjaty jězor twarić. Haj, twarske předpisy dyrbja so dodźeržeć a prawnisce dyrbi wšo w porjadku być. Ale dyrbi to takle dołho trać? To samsne prašeja so ći, kotřiž sej na přikład w Zejicach dawno hižo kružny wobchad přeja. Tež tam dyrbja so prawniske předpisy dodźeržeć. Runje tole cyły proces tak mjenowaneho zwěsćenja plana do dołhosće ćehnje. Wobaj přikładaj zaso raz pokazujetej, zo dyrbi so běrokratija wot­twarić. Wo tym so na zwjazkowej runje tak kaž na krajnej runinje dawno hižo rěči. ­Komisije a dźěłowe kruhi so z tym zabě­raja, ale změniło so dotal po wšěm zdaću wjele njeje. Nadźija drje jako poslednja zańdźe, poněčim pak na tym dwěluju, zo so situacija hdy polěpši. Marian Wjeńka

Powostanki zymy wotstronili

póndźela, 30. měrca 2026 spisane wot:
Pod hesłom „Zhromadnje do dźěła so dać“ su wobydlerjo Choćebuza minjeny kónc tydźenja mjeztym 17. nalětnje rjedźenje přewjedli a poslednje powostanki minjeneju nazymy a zyma wotstronili. Zhromadnje zhrabachu lisćo a wurjedźichu zelenišća, hrajkanišća a zjawne městna, tak swoje město porjeńšejo. Organizatorojo chwa­lachu sej wulku ličbu wobdźělnikow. Choćebuske transportne předewzaće ALBA ­akciju tež lětsa zaso skutkownje podpěrowaše: Zawod staji kontejnery za lisćo a zelene wotpadki k dispoziciji a přewza transport. Foto: Michael Helbig

To a tamne (30.03.26)

póndźela, 30. měrca 2026 spisane wot:

Před Wismarskim pobrjohom Baltiskeho morja tčaca wjelrybje so špatnje wjedźe. Tole zwěsćeja fachowcy Stralsundskeho mórskeho muzeja. Rybu běchu minjeny tydźeń před Timmendorfskim pobrjohom z pomocu bagra z pěska wuswobodźić móhli. Bórze po tym wosta wona znowa w niłkej wodźe tčacy. Jeje strowotny staw je so pohubjeńšił, frekwenca dychanja je dale a słabša.

Wjace hač 10 000 eurow škody dźiwjeho swinjeća dla je při njezbožu nakładneho awta na awtodróze A 4 njedaloko durinskeho města Gotha nastało. 65lětny šofer bě wodźidło nabok storhnył, jako swinjo njejapcy před sobu wuhlada. Na to zrazy nakładne awto do nabóčneho wohrodźenja a wosta na kromje jězdnje stejo. Při tym roztorha so wolijowa wań motora, na čož tójšto wolija wuběža. Awto dyrbjachu wotwlec. Dźiwje swinjo so zminy.

Pytaja za wupućemi z wójny

pjatk, 27. měrca 2026 spisane wot:

Vaux-de-Cernay (dpa/SN). Čłonske kraje skupiny G7, sydom hospodarsce najwjetšich demokratijow, su dźensa z wonkownym ministrom USA Marco Rubijom za zhromadnej liniju k skónčenju wójny w Iranje pytali. Zwjazkowy wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) sej wot USA žadaše, zo měli Europu do wójnskeho planowanja zapřijeć. Rubio wospjetowaše kritiku prezidenta USA Donalda Trumpa, zo njejsu zwjazkarjo NATO pomhali, jako běchu jich USA wo to prosyli.

Narunaja Riesterowu rentu

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa rada chcyše dźensa wo reformje priwatneho starobneho zastaranja rozsudźić, z čimž ma so dotalna Riesterowa renta narunać. Nowe móžnosće lutowanja a spěchowanja maja tomu dopomhać, zo móže wjace ludźi pjenjezy za čas staroby składować. Wo­sebje pomhać chcedźa tež tym, kotřiž ­nimaja niskich dochodow dla móžnosć, sej wjele pjenjez nalutować. Tež swójby chcedźa lěpje podpěrować.

Wadźa so wo honorary

Z płuwacym bagrom je so pomocnikam před Timmendorfskim přibrjohom nad Baltiskim morjom wčera poradźiło, wuryć tak hłuboki žłob, zo je wjelryba po nim zaso do morja płuwać móhła. Mjeztym je so w nim zminyła. Póndźelu běchu blisko ­přibrjoha wjelrybu wuhladali, kotraž bě w niłkej wodźe w pěsku tčacy wostała. Foto: dpa/Ulrich Perrey

Naprawy bencina dla schwalene

pjatk, 27. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa rada je dźensa wot zwjazkoweho sejma wobzamknjene naprawy přećiwo wysokim płaćiznam ćěriwa schwaliła. Tankownje smědźa přichodnje jenož hišće jónu wob dźeń – w 12 hodź. – płaćizny zwyšić. Płaćizny znižić smědźa porno tomu kóždy čas. Nimo toho dóstanje Zwjazkowy kartelowy zarjad wobšěrniše prawa, přećiwo nadměrnje zwyšenym płaćiznam postupować.

Wobzamknyło je zastupnistwo zwjazkowych krajow tež noworjadowanje wobydlerskeho pjenjeza. Nowela potrjechi 5,5 milionow ludźi, kotřiž wobydlerski pjenjez dóstawaja. Jim hroža skrótšenja přiražkow, jeli poskitki a namołwy agentury za dźěło ignoruja. W najhóršim padźe jim pjenjezy cyle šmórnu.

Trump ultimatum znowa podlěšił

pjatk, 27. měrca 2026 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je swój ultimatum nastupajo wotewrjenje Hormuskeho přeliwa Iranej napřećo znowa podlěšił. Hač do 6. apryla chcedźa USA z nadpadami na milinarnje Irana čakać, piše Trump na swojej internetnej stronje Truth Social, pokazawši zdobom na „jara dobre rozmołwy“. Poprawom by ultimatum Trumpa jutře wotběžał. Iran pak je jeho wo podlěšenje wo sydom dnjow prosył, Trump twjerdźi. „Rjeknych jim: Dam wam dźesać dnjow.“

Trump bě hrozył, zo iranske milinarnje zniči, jeli Iran Hormuski přeliw dale blokuje. Na to bě Iran připowědźił, zo w tymle padźe přeliw dospołnje zawrěje a energijowe objekty wšěch arabskich krajow zniči, kotrež z USA hromadźe dźěłaja.

Wuskutki blokady ludźo w Němskej hižo nětko bolostnje při tankowanju začuwaja. Fachowcy z toho wuchadźeja, zo so bórze tež płaćizny žiwidłow zwyša.

Europa před Iranom wěsta

pjatk, 27. měrca 2026 spisane wot:
Brisbane (dpa/SN). Zakitowanski minister Boris Pistorius je na wobmyslenja reagował, zo móhli daloko sahace rakety Irana teoretisce tež objekty w Europje docpěć. „Europa je wěsta, dokelž je Němska we wobłuku NATO dźěl europskeho zakitowanja powětroweho ruma“, rjekny politikar SPD na swojim wopyće w awstralskej kasernje njedaloko metropole Brisbane na wuchodnym pobrjohu kraja. Pistorius skedźbni w tym zwisku tež na to, zo budźe w Israelu kupjeny powětrowy zakitowanski system Arrow 3 bórze zasadźomny. „Wězo móža iranske rakety tež Europu trjechić. Dowěrjamy pak našim kmanosćam, so tajkim nadpadam we wobłuku NATO wuspěšnje wobarać“, Pistorius rjekny.

Heil: SPD trjeba wjace zahoritosće

pjatk, 27. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Na wurjadnym posedźenju su wodźacy zastupnicy SPD dźensa wo konsekwencach najnowšich wólbnych poražkow a wo dalšich reformach w kraju wuradźowali. Nimo wobeju nawodow Larsa Klingbeila a Bärbel Bas wobdźělichu so na posedźenju w domje Willyja Brandta tež ministrojo, ministerscy prezidenća SPD a načolni čłonojo strony z komunalneje runiny.

Na dnjowym porjedźe posedźenja w stronskej centrali SPD steješe mjez druhim agenda financneho ministra Larsa Klingbeila, kotryž pleděruje za „wulke ­reformy“ na dobro Němskeje.

Wjelelětny minister za dźěło Hubertus Heil (SPD) swoju stronu namołwja, zo měła nowe ideje z wjetšim zapalom zwoprawdźeć. „Strona skutkuje wostudła, pomała a njewěsta“, rjekny Heil nowi­narjam. „Wona trjeba jasnosć, wjace substancy a wjace zahoritosće.“ Ritualizowane wotmołwy nawodow SPD na wólbne poražki nikomu njepomhaja.

Wjace stareje drasty zběrać

pjatk, 27. měrca 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Producenća drasty měli so přichodnje tež na kóštach jeje zběranja a wotstronjenja wobdźělić. Tole chce minister za wobswět Carsten Schneider (SPD) z nowym zakonjom wo tekstilijach docpěć. Politikar SPD měri so wosobje na tunju drastu, kotruž ludźo spěšnje zaso do wotpadkow ćisnu. Z tym chce Schneider wotpowědne směrnicy EU přesadźić a hač do 70 procentow wšeje drasty zběrać.

Zhotowjerjow tunjeje drasty chcedźa nuzować, popłatki organizacijam płaćić, kotrež drasty zběraja a so wo dalše wužiwanje tekstilijow staraja. Wobswět škitace organizacije kritizuja, zo pobrachuja w naćisku Schneidera jasne kriterije za škit wobswěta a přirody.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo